Бонифачо, Франция: Корсика аралының оңтүстік ұшындағы коммуна. Маупассанның "Қан ожары" әңгімесінің отаны, Теңіз жағасында орналасқан, ең оңтүстік қала.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Бонифасио (,) – Корсика аралының оңтүстік ұшындағы, Corse du Sud француз департаментіне қарасты коммуна. Бонифасио қаласы Гай де Мопассанның «А вендетта» әңгімесінің оқиға орыны болып табылады.
Commune in Corsica, France
Bonifacio (,/b//oʊ//n//i/'/f//ɑː//tʃ//oʊ/ BOHneeFAHchoh, boniˈfaːtʃo, bɔnifasjo; , Bonifaziu , or Bonifaciu ; ; ) is a commune in the southern tip of the island of Corsica, in the French department of Corse du Sud. Bonifacio is the setting of Guy de Maupassant's short story "A Vendetta".
География
Бонифацио Жерорта теңізінің жағасында орналасқан, Сардиниядан Бонифацио бұғазымен бөлінеді. Бұл оңтүстік жағалаудағы ең жақсы және жалғыз ірі порты бар қала, сонымен қатар Лавецци аралдарын қамтитын, біршама үлкен аймақты қамтитын коммуна, бұл оған Франциядағы ең оңтүстік коммуна мәртебесін береді. Ол өзінің Париж қаласына қарағанда Еуропа мен Африканың 20 басқа елдерінің астаналарына жақын орналасқан. Коммуна солтүстік-батысында Фигари кантонымен, ал солтүстік-шығысында Порто-Веккьо кантонымен қысқа шекарасы бар. Бірлескен шекара батыстағы Golfe de Ventilegne-ден шығыстағы Golfe di Sant'Amanza сағасына дейін созылады. Екі нүктемен шектелген жағалау сызығы N198 тас жолымен шығыс жағалау бойымен солтүстікке қарай, ал N196 тас жолымен батысқа қарай созылады. Аралдар халықаралық Буш-де-Бонифацио ("Бонифацио бұғазы") теңіз паркінің француз бөлігіне кіреді, бұл табиғи қорық, 1993 жылы Франция мен Италия қауіпті химиялық заттарды тасымалдайтын кемелердің өтуінен қорғау мақсатымен құрылды және Францияда 1999 жылғы министрлік жарлығымен іске асырылды, ол Бонифацио бұғазының табиғи қорығына кіретін жерлерді егжей-тегжейлі сипаттайды, жабайы құстарды, басқа фауна мен флораны, балықтарды және табиғатты жалпы қорғау үшін. Бонифационың оңтүстік жағалауындағы жартастар әктастан жасалған, мұхитпен ерекше пішіндерге өңделген, тік және жарлы. Ішкі жағында әктас Сардиния мен Корсика аралдарының құрамына кіретін гранитке жалғасады. Бонифацио порты Бонифацио шығанағында орналасқан, бұл фьорд сияқты көрініспен суға батып кеткен шатқал, мұхиттан саусақ тәрізді ұзын және кең тілімшемен бөлінген. Тарихи пост-мұздық дәуірде теңіз деңгейі төмен болғанда және аралдар байланысқанда, шатқал Корсиканың жотасына апаратын аңғардың бөлігі болды. Порттың ең үлкен су тартылымы 500 метрге жетеді, бұл ежелгі кемелер мен қазіргі заманғы шағын кемелер үшін жеткілікті. Бонифацио қаласы екі бөлікке бөлінген: ескі қала (vieille ville) немесе жоғарғы қала (la Haute Ville), ол қамал орнында салынған, және Жерорта теңізін қарап тұрады. Цитадель 9 ғасырда қаланың негізін қалау кезінде салынған. Цитадель құрылысынан бері көп рет қайта жаңартылып, соңғы кезде француз шетелдік легионының әкімшілік орталығы болды. Бүгінде ол көбінесе музей рөлін атқарады. Тарихи тұрғындардың көп бөлігі цитадельдің тікелей қорғауындағы Haute Ville-де тұрған. Төмендегі кемежай және тұрғын үйлер (la marine) шығанақтың тар жағалауымен созылып, аңғарға қарай біраз қашықтыққа дейін жетеді, бұл елді мекенге сызықтық пішін береді және шығысында Сент-Жулиенмен шектелген үшінші тұрғын ауданды құрайды. Қала мен оның қорғаныстары шамамен 80 метрлік биіктіктегі жартастардың үстімен де созылады. Мұхит жартастарды ойып, ғимараттар тік жардың үстінен иілгендей көрінеді. Теңізден қарағанда, күн сәулесінде жарқырап, төмендегі қиын судың үстінде тұрған ақ қала көрінеді.
Bonifacio is located directly on the Mediterranean Sea, separated from Sardinia by the Strait of Bonifacio. It is a city placed on the best and only major harbour of the southern coast and also is a commune covering a somewhat larger region including the offshore Isles Lavezzi, giving it the distinction of being the southernmost commune in Metropolitan France. It lies closer to the capital cities of 20 other countries in Europe and Africa than its own, Paris. The commune is bordered on the northwest by the canton of Figari and has a short border on the northeast with the canton of Porto Vecchio. The combined border runs approximately from the Golfe de Ventilegne on the west to the mouth of the Golfu di Sant'Amanza on the east. The coastline circumscribed by the two points is about Highway N198 runs north along the east coast and N196 along the west. The islands are part of the French portion, , of the international Bouches de Bonifacio ("Strait of Bonifacio") marine park, a nature reserve, signed into legal existence by France and Italy in 1993 for the protection of the strait against passage of ships bearing dangerous chemicals, and implemented in France by a ministerial decree of 1999 detailing the land to be included in the réserve naturelle de Bouches de Bonifacio for the preservation of wild birds, other fauna and flora, fish and nature in general. The southern coast in the vicinity of Bonifacio is an outcrop of chalk white limestone, precipitous and sculpted into unusual shapes by the ocean. Slightly further inland the limestone adjoins the granite of which the two islands, Sardinia and Corsica, are formed. The port of Bonifacio is placed on the Bay of Bonifacio, a drowned ravine of a fjord like appearance separated from the ocean by a finger like promontory long and wide. In prehistoric post glacial times when sea levels were low and the islands were connected, the ravine was part of a valley leading to upland Corsica. The maximum draught supported by the harbour is , more than ample for ancient ships and modern small vessels. The city of Bonifacio is split into two sections. The vieille ville (old town), or la Haute Ville (the Upper city), on the site of a citadel, is located on the promontory overlooking the Mediterranean Sea. The citadel was built in the 9th century with the foundation of the city. The Citadel has been reconstructed and renovated many times since its construction and most recently was an administrative center for the French Foreign Legion. Today it is more of a museum. Historically most of the inhabitants have resided in the Haute ville under the immediate protection of the citadel. The harbour facilities and residential areas below, la marine, line the narrow shelf of the inlet and extend for some distance up the valley, giving the settlement a linear appearance and creating a third residential section limited by St. Julien on the east. The city and its fortifications also extend for some distance along the cliff tops, which are at about elevation. The cliffs have been undercut by the ocean so that the buildings, which have been placed on the very lip of the precipice, appear to overhang it. The appearance from the sea is of a white city gleaming in the sun and suspended over the rough waters below.
Тарихқа дейінгі кезең
Бонифациода маңызды екі тарихи ескерткіш бар: Капелло ауылының жанындағы N96 тас жолында, қаладан солтүстікке қарай орналасқан Арагуина-Сенноланың ежелгі үңгір жайылымы және Фигари маңындағы Васкулаччиудың камералы қабірі. Біріншісінде Бонифацио әйелі деп аталатын маңызды қазба табылды, бұл шамамен б.з.д. 6570 жылға дейін соққан әйелдің жерленген жері, ол кейінгі мезолит немесе ерте неолит дәуіріне жатады, ал екіншісі мегалиттік мәдениетке тиесілі және орта неолитке датыланады. Екеуінің де орналасуы және Сардиниядағы Монте-Арчи тауынан алынған шақырдың кеңінен қолданылуы Бонифацио шығанағының ежелгі заманнан бастап Корсиканың ішкі аймандарына қарайтын жол болғанын көрсетеді.
Bonifacio has two prehistoric sites of some importance: the ancient cave shelter of Araguina Sennola near the village of Capello on Route N96 just north of the city and a chambered tomb of Vasculacciu further north near Figari. The first is the site of the notable Lady of Bonifacio, a female burial carbon dated to about 6570 BC, which is either late Mesolithic or Early Neolithic, and the second belongs to the Megalithic Culture and is dated to the Middle Neolithic. The alignment of the two and the extensive use of chert from Monte Arci in Sardinia shows that the Bay of Bonifacio was a route to inland Corsica from the earliest times.
Рим дәуірі
Корсиканың ең оңтүстік бөлігі туралы Рим дәуіріндегі жалғыз мәліметтерді географ Птолемей қалдырған. Ол Марианум мүйісі мен қаласының координаттарын көрсетеді, олар картаға түсірілгенде Корсиканың ең оңтүстік нүктесі екені анықталады. Шығыс жағалаудағы халықтарды тізімдегеннен кейін, ол Субасани (көне гректерде Субасаной) халықтарының "одан да оңтүстікке орналасқанын" айтады. Бұл халықтар кейін тарихтан жоғалып кеткен, ал қала мен мүйіс әлі анықталған жоқ, сондай-ақ ешбір римдік жол оларға сілтеме жасамайды. Корсика арқылы өтетін жалғыз ресми жол – Via Corsica, ол шығыс жағалауындағы Мариана және Алерия римдік бекіністері арасында, одан әрі оңтүстіске қарай Палласқа дейін созылған, бұл Антониндік маршрутында көрсетілген. Птолемей Палласты Марианумнан солтүстікке қарай, шығыс жағалауында орналастырған. Оңтүстікке қарай белгісіз жолдар мен жолдар болғанымен, олардың маңызды римдік трафикті тасымалдауы екі күмәнді. Алайда, бұл бұғаздағы теңіз трафигі маңызды болды және Бонифациодағы тамаша портынан гөрі көз жазбасқа тиіс емес. Сондықтан Марианум мүйісі үшін ең ықтимал нұсқа – Корсика аралының ең оңтүстік нүктесі, яғни Кап Пертузато, портынан шығысқа қарай орналасқан, ал Бонифационың өзі Марианум қаласы болып табылады. Екінші мүмкіндік – біздің заманымыздың бірінші ғасырындағы Пиантарелла жағажайының жанындағы римдік қираған орындары, Сиапили ауылына жақын және Бонифационың батысындағы демалыс аймағындағы Спороне гольф алаңының іргесінде орналасқан. Алайда, бұл қираған орындар римдік виллаға жататын сияқты, ал жағажай демалысқа өте қолайлы болғанымен, порт ретінде аса құнды емес. Бұл вилла Бонифацио тұрғынына, Марианумға тиесілі болған болуы мүмкін.
The only record of southernmost Corsica in Roman times comes from the geographer Ptolemy. He reports the coordinates of Marianum Promontory and town, which, plotted on a map, turn out to be the farthest south of Corsica. After listing the peoples of the east coast he states that the Subasani (ancient Greek Soubasanoi) were "more to the south." The people do not appear subsequently and the town and promontory have not been identified, nor do any Roman roads point to it. The only official road, the Via Corsica, ran between the Roman castra of Mariana and Aleria on the east coast and further south to Pallas, according to the Antonine Itinerary. Ptolemy places Pallas unequivocally on the east coast north of Marianum. Although unrecorded tracks and paths to the far south are possible, it is unlikely they would have carried any significant Roman traffic. Maritime traffic through the strait however was significant and it could hardly have neglected the fine harbour at Bonifacio. The most popular choice for Marianum Promontory therefore is Cape Pertusato, southernmost point of Corsica island, about east of the harbor, with Bonifacio itself as Marianum town. A second possibility would be the first century AD Roman ruins adjoining Piantarella Beach near the village of Ciappili and next to the grounds of Sperone golf course, a recreational suburb to the west of Bonifacio, but those ruins appear to represent a Roman villa and the beach though eminently suitable for recreation is of little value as a port. More likely the villa belonged to a citizen of Bonifacio as Marianum.
Тоскана кезеңі
Корсиканы 469 жылы вандалдар патшасы Гензерик Рим империясынан басып алды, ал 534 жылы Шығыс Рим империясы қайтарып алды. 725 жылы ломбардтар оны қайтадан жаулап алғаннан кейін, Карл Ұлы 774 жылға дейін оларды тазартты және аралды германдық халықтардың аралды қиратуына ең көп наразылық білдірген Папалыққа тапсырды. 806 жылдан бастап Испаниялық маврлар арал үшін күресін бастады және оны қысқа мерзімге иеленді, бірақ 828 жылы Папалық оның қорғауын Тоскана маркграфына жүктеді, ол Киелі Рим империясының құрамындағы, Италия Корольдігіне бағынған күшті мемлекет болды. Бүгінде көрініс тапқан қала 828 жылы Тоскананың Бонифаций II құрметіне бекініс ретінде салынды. Ол Солтүстік Африканың сарацендерін басып беру үшін теңіз экспедициясын жетекшілік етті және Тоскананың ең шеткі шекарасында қорғалатын, бұзылмайтын бекініс және теңіз базасын салу үшін оралды. Цитадельдің көп бөлігі 9 ғасырдан кейін салынған немесе мерзімі белгісіз, бірақ Il Torrione, дөңгелек мұнара, әрі қарай түпнұсқа цитадельдің бір бөлігі болды.
Corsica was taken from the Roman Empire in 469 by Genseric, king of the Vandals, and recovered by the Eastern Empire in 534. The Lombards having taken it again in 725, Charlemagne cleared them out by 774 and handed the island over to the Papacy, which had been the most powerful complainant of the island's devastation by Germanic peoples. Starting in 806 the Moors of Spain began to contend for the island and held it for a short time but in 828 the Papacy assigned its defense to the margrave of Tuscany, a powerful state of the Holy Roman Empire nominally under the Kingdom of Italy. The city in evidence today was founded as a fortress by and subsequently named after Boniface II of Tuscany in 828. He had led a naval expedition to suppress the Saracens of North Africa and returned to build an unassailable fortress and naval base from which the domains of Tuscany could be defended at the outermost frontier. Most of the citadel postdates the 9th century or is of uncertain date but Il Torrione, a round tower, was certainly part of the original citadel.
Климат
Бонифасиода Жерорта теңізі климаты (Кёппен климаттық жіктелімі Csa) бар. Бонифасиодағы орташа жылдық температурасы, ал орташа жылдық жауын-шашын мөлшері – . Ең көп жауын-шашын қараша айында жауады. Орташа температура тамыз айында шамамен , ал ақпан айында шамамен ең төмен болады. Бонифасиода тіркелген ең жоғары температура 2009 жылдың 23 шілдесінде – болды; ең төменгі температура 1963 жылдың 23 қаңтарында – тіркелді.
Bonifacio has a mediterranean climate (Köppen climate classification Csa). The average annual temperature in Bonifacio is The average annual rainfall is with November as the wettest month. The temperatures are highest on average in August, at around , and lowest in February, at around The highest temperature ever recorded in Bonifacio was on 23 July 2009; the coldest temperature ever recorded was on 23 January 1963.
Көлік
Қалаға Фигари әуежайы қызмет көрсетеді (көлік немесе такси қажет), және Сардинияға паром қызметі күніне бірнеше рет іске қосылады.
The town is served by Figari airport (car or taxi required), and ferry service to Sardinia is available multiple times daily.