Кіріспе

Ирандық-американдық журналист Фарназ Фассихи (فرناز فصیحی; 1971 жылы туған) – 2019 жылдан бері «Нью-Йорк Таймс» газетінде жұмыс істейтін ирандық-американдық журналист. Ол Біріккен Ұлттар Ұйымы бюросының басшысы және Иран жаңалықтарын жазады. Бұрын ол 17 жыл бойы «The Wall Street Journal» газетінің аға жазушысы және Таяу Шығыстағы қақтығыстарды жамылған тілші болды. Фассихидің «Күнделікті күнді күту» атты естелік кітабы Ирак соғысын және ирактықтардың әлеуметтік өмірінің күйреуін көрген төрт жылдық тәжірибесіне негізделген.

Ерте өмір және білім

Фарназ Фассихи 1971 жылы АҚШ-та ирандық ата-аналарының отбасында туған. Ол Тегеран, Иран және АҚШ-тың Орегон штатындағы Портленд қаласында өсті.

Ерте мансап

Фассихи Ньюарк, Нью-Джерси штатындағы The Star Ledger газеті үшін тергеуші журналист және шетелдік тілші болып жұмыс істеді. Ол АҚШ-тың басшылығымен жүргізілген Ауғанстанға басып кіруін жасыру үшін жіберілді, сондай-ақ Зимбабведегі сайлаулар, Газадағы соғыс және Араб көктемінің наразылықтары сияқты тақырыптарды қамтыды. Ол "The Journals" журналының 2011 жылғы "Censorship Inc." сыйлықты жобасының жетекші журналистерінің бірі болды. Бұл жоба авторитарлық елдердегі цензураны қолдау үшін батыс технологиясын қалай пайдаланғанын зерттеген бірқатар мақаладан тұрды. Мақалалар әлемнің әртүрлі газеттерінде, веб-сайттарында және блогтарында жарияланып, "Дунсбери" мультфильмінің сюжетіне айналды. Кейін бұл электрондық хат оның 2008 жылы жарық көрген "Күтудегі қарапайым күн" атты кітабының негізгі бөлігіне айналды, онда ол Ирактағы қарапайым адамдардың өмірін суреттеді.

Фассихи 2019 жылдың қараша айында Ирандағы көтеріліс туралы хабарлады және Махшахрдағы жаппай қырғынды ашты, сонда Ислам революциялық гвардиясы Украинаның "International Airlines" әуе компаниясының 752 рейсін, яғни жолаушылар ұшағын зымыранмен атып түсіргенін егжей-тегжейлі қалпына келтірді. Бұл оқиға АҚШ пен Иран соғысқа дейін барған түні болды, ал олар үш күн бойы осы фактіні жоққа шығарды. Сондай-ақ 2019 жылдың қарашасында Фассихи "The New York Times" және "The Intercept" газеттері бірлесіп жүргізген "Иран кабельдері" атты зерттеу жобасының қатысушысы болды. Бұл жоба Иранның Ирактағы ықпалын ашатын құпия ақпараттарды қамтыды. 2020 жылдың қазан айында Фассихи Иранның #MeToo қозғалысын зерттеген кезде танымал суретші Айдин Ағдашлуға қатысты сексуалдық зәбір көрсету фактілері анықталды. 2021 жылдың тамызында Фассихиге бірнеше ай бойы белгілі бір ирандық оппозициялық топтар мен интернет-тролльдер тарапынан кибершабуылдар мен зорлық-зомбылықпен қорқыту шаралары жасалғаны хабарланды. Ол жеке ақпараты жарияланып, өлтіру және зорлау қаупі төндірілді. "The New York Times" газеті 6 тамызда Twitter-де оны қолдап мәлімдеме жасады. 2021 жылдың қазан айында Фассихи мен "The New York Times" газеті сыншылар тарапынан "жалған жаңалықтар" таратқаны үшін айыпталды және ашық хат арқылы "Иран үкіметінің қатыгездігін ақтау және (DARVO) тәсілін жоққа шығару" сын айтылды. "The New York Times" редакциялық алқасы, жарияланым бөлімі және Фассихи бұл айыптамаға ресми түрде жауап берді. 2022 жылдың сәуір айында "The New York Times" газеті Фассихидің Иранды жабумен қатар Біріккен Ұлттар Ұйымы туралы хабарлар жазатынын хабарлады.

Автордың үлесі

Әйелдер хаттары, Америка революциялық соғыстан қазіргі уақытқа дейін – Фассихидің Ирактан жазған танымал электрондық хаты американдық әйелдердің жазған тарихи хаттар жинағына енген. Оруэлл білмеген нәрсе, пропаганда және американдық саясаттың жаңа бейнесі – Фассихи Ирак соғысы және АҚШ әкімшілігінің пропагандасы туралы мақала жазды. Кандагарда балшық шаяны жеу: Әлемдегі жетекші тілшілердің соғыс кезіндегі тағам туралы әңгімелері – Фассихи Ирандағы студент-активистермен бірге тамақ ішу туралы тарау жазды.