Кіріспе

Денедегі тыныс жолдарының немесе қуыстардың біріндегі шырышты қабықтың қабынуы. Катарр (/k//ə/'/t//ɑɹ/) – денедегі тыныс жолдарының немесе қуыстардың біріндегі шырышты қабықтың қабынуы, көбінесе жұтқыншақ пен параназальды синустарға қатысты. Бұл инфекцияға жауап ретінде бас ішіндегі шырышты қабықтың ісінуінен туындаған қалың шырыш пен ақ қан жасушаларының бөлінуіне әкелуі мүмкін. Бұл симптом әдетте суық тиюмен, фарингитпен және кеудедегі жөтелмен байланысты, бірақ аденоидит, ортаңғы құлақтың қабынуы, синусит немесе тонзиллитпен ауырған науқастарда да кездеседі. Катаррдың нәтижесінде пайда болатын шырыш ағып шығуы немесе созылмалы бітелу тудыруы мүмкін. "Катарр" сөзі медицина ғылымының дамуына дейін кеңінен қолданылған, сондықтан оның әртүрлі мағыналары бар және ескі мәтіндерде қарапайым суық тию, назофарингит, фарингит, ринит немесе синуситтен айыру қиын болуы мүмкін. АҚШ медициналық тәжірибасында бұл сөз бұрынғыдай кеңінен қолданылмайды, себебі әрбір ауруды дәл анықтауға мүмкіндік беретін нақты сөздер бар. Шындығында, қазір де қолданылса, ол нозологиялық тұрғыдан жеке ауру түрі ретінде емес, симптом, белгі немесе синдром ретінде қарастырылады. "Катарр" термині Ұлыбританияның медициналық дереккөздерінде кездеседі. Бұл сөз Аппалахия халық медицинасында да жиі қолданылады, онда дәрілік өсімдіктер қабынуды және дренажды емдеу үшін пайдаланылған.

Клиникалық маңызы

Адам құлағының бас аймағындағы қысымды реттеу қабілетіне байланысты, мұрынның қабынуынан туындаған бітелу атмосфералық қысым өзгерген кезде дискомфорт сезіміне әкелуі мүмкін.

Этимология

"Катар" сөзі 15 ғасырдағы француз тіліндегі catarrhe, латын тіліндегі catarrhus және грек тіліндегі καταρρεῖν (katarrhein) сөзінен бастау алады: kata – "төмен", ал rhein – "ағу" деген мағынаны білдіреді. Оксфорд ағылшын тілінің сөздігі Томас Боуздың Пьер де ла Примодаедің "Француз академиясының екінші бөлігі" (1594 ж.) туындысын аударған жерден мысал келтіреді: "Катардан тұншығып, су тасқыны сияқты төмен қарай ағып кетті".