Кіріспе
1988 жылы жазылған Грэм Гриннің "Соңғы сөз" атты қысқа әңгімесі – 1988 жылы жазылған автор Грэм Гриннің антиутопиялық қысқа әңгімесі. Ол алғаш рет The Independent газетінде жарияланды, сондай-ақ оның қысқа әңгімелер жинақтарында, әсіресе Penguin басылымындағы "Соңғы сөз және басқа да әңгімелер" кітабында, бас әңгіме ретінде кездеседі. Гриннің өмірінің соңына таман жазылған бұл әңгімесінде ол қазіргі әлемде діннің, әсіресе католицизмнің, беделінің төмендеуіне деген наразылығын білдіреді. "Соңғы сөз" Гриннің 1991 жылы лейкемиядан қайтыс болғанға дейінгі соңғы әңгімесі болып табылады.
"The Last Word" is a dystopian short story by the author Graham Greene, written in 1988 (see 1988 in literature). It first appeared in The Independent but can also be found in collections of his short fiction, notably the Penguin edition of The Last Word and Other Stories, for which it is the lead story. The story, written toward the end of Greene's life, reflects his frustration at the declining influence of religion, particularly Catholicism, in the modern world. "The Last Word" is Greene's final short story, before his death from leukaemia in 1991.
Сюжеттің қысқаша мазмұны
Бұл оқиға соңғы Папа Иоанн XXIX-тың, жиырма жылдан астам уақыт бұрын генерал Мегримнің басшылығымен жаңа әлемдік үкімет орнату арқылы құлатылуы туралы. Папа қазір әлсіз қарт адам, ол қарапайым үй қамауында өмір сүреді, көршілері оны елемейді және оған кез келген діни затты сақтауға тыйым салынған. Оның қолынан тек бір кітап, мүмкін Киелі кітап, жасырып қойған, және бір қолы сынған крест ғана қалды. Ол әлсіз саналы, өткен өмірінің көп бөлігін ұмытқан, ал әлем де оны ұмытты. Мейманхана консьержіне ол – папа деп айтқанда, ол: «Папа? Папа деген не?» деп сұрайды. Папа құлатылған кезде оны өлтіруге тырысты, бірақ бұл сәтсіз аяқталды, содан кейін оны аман қалған аз ғана христиандар үшін шейіт етпеуге шешім қабылданды. Одан бері христиан діні жойылды, ал Папа – соңғы тірі христиан. Оқиғада Папа жаңа әлемдік тәртіптің жаңа басшысы генералмен ресми кездесуге ұшады. Ұзақ жылдардан кейін бұл әлемдік баспасөзде кеңінен жарияланған ресми кездесу. Папаның тоғасы, тіпті оның папалық сақинасы Дүниежүзілік мифтер мұражайынан қайтарылады, және ол оларды киюге мәжбүр болады, бұрынғы күндерді, олар оның әдеттегі киімдері болған кезде, сәл есіне түсіреді. Сағат 11:30-да оны генералмен кездесуге алып барады, ол оған «Соңғы Папа, бірақ әлі де Папа» екенін, демек, әлі де қауіпті екенін еске салады. Генерал үстелге тапанша қояды және оған қадірлі түрде өлу мүмкіндігін ұсынады: «Соңғы христиан. Бұл тарихи сәт». Ұзақ жылдар бойы оқшауланғаннан кейін бұл Папа үшін жеңілдік. Екі адам өлім жазасына кесілер алдында бір стақан шарап ішеді. Оның атылғанға дейінгі соңғы сөзі – «Corpus domini nostri».
Грин оқиғаны генералдың христиан дінінің таусылуы және соңғы жақтастарының қудалануы мүмкін деген алаңдаулығымен, бірақ сенімнің бір жолмен аман қалатынына сеніммен аяқтайды. Тіпті өзі оны өлімге жібергеннен кейін де генерал «Бұл адамның сенгені шындыққа сай болуы мүмкін бе?» деген күмәнмен мазаланады.