Кіріспе

Швед саяхатшысы Гардар Сваварссон (көне норвеж: Garðarr Svavarsson; қазіргі исланд тілінде: Garðar Svavarsson; қазіргі швед тілінде: Gardar Svavarsson) – Сагалар бойынша Исландияда қысқа ғана уақыт тұрған швед. Ол Исландия аралына Наддодтан кейін жеткен екінші скандинав болып есептеледі. Ол және оның отбасы Исландия сагаларында кездеседі, ал негізгі дереккөз – Хаукр Эрлендссонның «Landnámabók» басылымы.

Өмірбаян

Сваварссон – швед викингі ретінде сипатталады, ол Зеландияда (қазіргі Данияда) жер иелігінде болған. Ол Гебрид аралдарынан келген әйелге үйленген. 860 жылдары ол қайын атасынан мұрасын талап етуі керек болды. Осы аралдарға сапар кезінде ол Пентленд-Фирт бұғазында дауылға тап болды. Бұл дауыл оның кемесін солтүстікке қарай, Исландияның шығыс жағалауына дейін айдап жіберді. Ол аралды айналып өтіп, осылай алғашқы болып жасады, осылайша бұл құрлықтың арал екенін анықтады. Ол Скьялфандиде жағаға шығып, онда үй салып, қыстады. Содан бері Солтүстік-Шығыс Исландиядағы бұл жер Хюсавик деп аталады. Қайтып келген соң ол жаңа жерді мақтап, оны өзінің атымен – Гардаршольми (Исландия атауларына қараңыз) деп атады. Одан кейінгі тағдыры белгісіз, бірақ оның ұлы Уни дански (Уни дак) кейін Исландияға көшіп келді. Ол Норвегия королі үшін оны бағындыруға әлсіз әрекет жасады, өзін граф етіп тағайындауды көздеді. Бұл туралы ол корольмен ақылдасқан, бірақ жергілікті шаруалар оның ниетін білген соң, оған ешқандай көмек көрсетпеді және көп ұзамай ол өлтірілді. Уни данскидің ұлы Хроар Тунгугоди, барлық мүлікті мұраға алды. Исландия сагаларында Хроар басқа адамдармен дауласып, екі рет төбе шайқасына шақырылып, екі рет те жеңіске жетті. Ол қарсыластарын өлтірді, бірақ ақырында өзі де өлтірілді, бірақ содан кейін оның ұлы кек қайтарды. Хроардың әйелі – Арнгуннур, Гуннар Хамундарсонның қарындасы, ол ең ұзын және жалпы алғанда ең ұлы саналатын Ньял сагасының басты кейіпкерлерінің бірі.