Кіріспе

Латвиялық әуе шайқасушысының прототипі

VEF I 16 – 1939 жылы Карл Ирбитис жобалаған және VEF компаниясы өндірген латвиялық әуе шайқасушысының прототипі. 1940 жылы Латвияны Кеңес Одағының басып алуы және VEF қызметкерлерінің кейіннен тазарталуы салдарынан әзірлеме тоқтатылды.

Сипаттама

I-16 ұшағы дәстүрлі моноплан конструкциясында, чехословакиялық Walter Sagitta маркалы, суперчарджерлі, ауамен салқындатылатын V12 қозғалтқышымен, екі пернелі бұрандасымен және дөңгелектелген қанат ұштары бар төмен орналасқан қанатымен жасалған. Прототипі аэродинамикалық жабынмен жабдықталған бекітілген шассиге ие болды, бірақ өндірістік үлгілерде қысылатын қону шассисі болуы тиіс еді. Кабина орындығы мен басқару элементтері бір құрылым ретінде жобаланған – оларды ұшақтың қалған бөлігінен толығымен бөлек құрастырып, кейін алты бұрандамен бір құрылым ретінде орнатуға болады. Прототип қаруланбағанмен, фюзеляжда екі пулемет орнатуға мүмкіндік болды, сондай-ақ әр қанаттың астына қосымша бір пулеметті орнатуға болады.

Пайдалану тарихы

1940 жылдың көктемінде латыш әуе күштерінің ұшқыштары VEF I 16 прототипінің алғашқы сынақ ұшуларын жүргізді. 1940 жылдың маусымында Латвияның оккупацияланғаннан кейін, совет билігі барлық VEF ұшақтарын Спилве әуежайынан шығарып тастауға бұйрық берді, ал бірнеше аптадан соң барлық бөліктерді жасау және құрастыру жұмыстары Мәскеуден қосымша нұсқаулар күтіліп тоқтатылды. 1941 жылдың наурыз айында I 16 ұшағының конструкторы Карлис Ирбитис VEF I 12, VEF I 15a және I 15b, I 16, VEF I 17 (екі түрі) және VEF I 18 үлгілерінің әрқайсысын Мәскеуге бағалау үшін жіберуге тапсырыс алды. I 16 ұшағының қозғалтқышында әлі де ақаулар болды және оны қосымша сынау қажет еді, сондықтан ол Ригада қалды. Германияның Кеңес Одағына басып кіргеннен кейін, I-16 Кальнцемс әуежайынан бірнеше сынақ ұшуларын жасады, бірақ көп ұзамай жалғыз үлгісі неміс әскерлерімен басып алынып, Люфтваффе тарапынан сынақтан өтті. VEF I 16 1942 жылға дейін Торуньдегі авиация мектебінде оқу ұшағы ретінде қолданылды.