Шығыс Үндістан – Үндістан мен Оңтүстік-Шығыс Азия арасындағы аралдар мен құрлықтар туралы тарихи мақала. Португалиялықтар, Испаниялық колониялар тарихы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Үнді мұхитының шығысындағы аралдардың географиялық аймағы
Geographic region of islands east of India and Mainland Southeast Asia
Шығыс Үндістан (немесе жай ғана Үндістан) – бұл жаңа ашылыстар дәуірінің тарихи әңгімелерінде қолданылатын термин. Үндістан кең мағынада Шығыс немесе Шығыс жарты шардың әртүрлі аймақтарын, әсіресе португалдық теңізшілердің Үнді мұхитында және оның төңірегінде тапқан аралдар мен материктерді білдіреді, Кейп жолы ашылғаннан кейін көп ұзамай. Тар мағынасында бұл термин бүгінде Филиппин аралдары, Индонезия аралдары, Борнео және Жаңа Гвинеядан құралған Малай архипелагын көрсетеді. Тарихи тұрғыдан алғанда, бұл термин жаңа ашылыстар дәуірінде Үнді субконтиненті мен Индокитай түбегінің, сондай-ақ Малай архипелагының жағалауларын атау үшін пайдаланылған.
The East Indies (or simply the Indies) is a term used in historical narratives of the Age of Discovery. The Indies broadly refers to various lands in the East or the Eastern Hemisphere, particularly the islands and mainlands found in and around the Indian Ocean by Portuguese explorers, soon after the Cape Route was discovered. In a narrow sense, the term is used to refer to the Malay Archipelago, which today comprises the Philippine Archipelago, Indonesian Archipelago, Borneo, and New Guinea. Historically, the term was used in the Age of Discovery to refer to the coasts of the landmasses comprising the Indian subcontinent and the Indochinese Peninsula along with the Malay Archipelago.
Шолу
Еуропалық отарлау дәуірінде Азиядағы Испания империясының аумақтары Американың жаулап алуына және кейін Филиппиннің тәуелсіздігіне дейін 333 жыл бойы Испан Шығыс Үндістаны деп аталды. Индонезия тәуелсіздік алғанға дейін осы аймақтағы голландтық колониялар шамамен 300 жыл бойы Голландиялық Шығыс Үндістан деп аталды. Шығыс Үндістанға бұрынғы Француз Индокитайы, бұрынғы британдық аумақтары Бруней, Гонконг және Сингапур, сондай-ақ бұрынғы португалдық Макао мен Тимор да кіруі мүмкін. Алайда, географиялық тұрғыдан Меланезияның бөлігі саналатын бұрынғы Нидерланд Жаңа Гвинеясы кірмейді. Шығыс Үндістанның тұрғындары ешқашан Шығыс үндістер деп аталмайды, себебі олардың тілдік байланысы Оңтүстік Азиямен, әсіресе Индо-арий тілдерімен жоқ. Бұл оларды Кариб теңізінің тұрғындарынан (олар Батыс Үндістан деп те аталады) және Американың жергілікті халықтарынан, көбінесе американдық үндістер деп аталатындардан да ерекшелендіреді. Отарлық дәуірде оларды жай ғана «жергілікті тұрғындар» деп атаған. Шығыс Үндістан халықтары мәдени әртүрліліктің кең спектрін қамтиды және тұрғындары өздерін бір этникалық топқа жатқызбайды. Аймақты негізінен Тайвань аралынан тараған австронезиялықтар мекендейді, ал кейіннен жаңа заманның басында ханқытайлары сияқты Шығыс Азиялықтар оңтүстікке көшіп, перанакандар немесе қытайлар деп белгілі болды. Буддизм, христиандық, ислам және индуизм бүкіл аймақтағы ең танымал діндер, ал сикхизм, джайнизм, қытай халық діні және басқа да әртүрлі дәстүрлі сенімдер мен практикалар да кейбір аймақтарда кең таралған. Бұл аймақтағы негізгі тілдер австронезиялық және қытай-тибет тілдері сияқты көптеген тілдік отбасылардан шыққан, оларды Үндістан субконтинентінде сөйленетін тілдер тобы – Индо-арий тілдерімен шатастыруға болмайды. Шығыс Үндістан аймақтары кейде олар бір кезде қарастырылған отаршылдық империялармен байланыстырылады, сондықтан испандық Шығыс Үндістаны – Филиппин, голландтық Шығыс Үндістаны – Индонезия, ал британдық Шығыс Үндістаны – Малайзияны білдіреді. Тарихи тұрғыдан Әбіссинияның (қазіргі Эфиопия) патшасы «Индияның Престер Иоанны» ретінде танымал болды, себебі әлемнің бұл бөлігі «Үш Индияның» бірі деп есептелген.
During the era of European colonization, territories of the Spanish Empire in Asia were known as the Spanish East Indies for 333 years before the American conquest and later the independence of the Philippines. Dutch occupied colonies in the area were known for about 300 years as the Dutch East Indies until Indonesian independence. The East Indies may also include the former French Indochina, former British territories Brunei, Hong Kong and Singapore and former Portuguese Macau and Timor. It does not, however, include the former Netherlands New Guinea, which is geographically considered to be part of Melanesia. The inhabitants of the East Indies are never called East Indians, as they are not linguistically related to South Asia, most specifically the Indo Aryan languages. It distinguishes them both from inhabitants of the Caribbean (which is also called the West Indies) and from the indigenous peoples of the Americas who are often called American Indians. In colonial times, they were just "natives". Peoples of the East Indies comprise a wide variety of cultural diversity, and the inhabitants do not consider themselves as belonging to a single ethnic group. The region is mostly populated by the Austronesians, who first expanded from the island of Taiwan, and later on during the early modern period, when East Asians such as the Han Chinese started to migrate south and became known as the Peranakans or Straits Chinese. Buddhism, Christianity, Islam and Hinduism are the most popular religions throughout the region, while Sikhism, Jainism, Chinese folk religion and various other traditional beliefs and practices are also prominent in some areas. The major languages in this area draw from a wide variety of language families such as the Austronesian and Sino Tibetan languages, and should not be confused with the term Indo Aryan, a group of languages spoken in the Indian subcontinent. Regions of the East Indies are sometimes known by the colonial empire they once belonged to, hence, Spanish East Indies means the Philippines, Dutch East Indies means Indonesia, and British East Indies refers to Malaysia. Historically, the king of Abyssinia (modern Ethiopia) was identified with "Prester John of the Indies", since that part of the world was imagined to be one of "Three Indias".
Тарих
Шығыс Үндістікті зерттеу 15 ғасырдың соңғы үш жылында басталып, 16 ғасырда португалдық саяхатшылардың жетекшілігімен жалғасты. Португалдықтар өздері ашқан барлық аймақты Үндістан деп сипаттады. Көп ұзамай, аймақ бірнеше Үндістанға бөлінді: Үндістаннан құралған Шығыс Үндістан, ол "Ескі Үндістан" немесе "Ұлы Үндістан" деп те аталатын, және Америкадан құралған Батыс Үндістан, ол "Жаңа Үндістан" немесе "Кіші Үндістан" деп те аталды. Еуропалық сауда компаниялары құрылғаннан кейін, бұл аймақтар, әсіресе мақта, индиго және дәмдеуіштер сияқты тауарлардың маңызды көзіне айналды: 17 ғасырда Британдық Шығыс Үндістан компаниясы және Голландтық Шығыс Үндістан компаниясы, сондай-ақ басқа да компаниялар. Саяхатшы Христофор Колумб бастапқыда Жаңа әлемді Үндістанның ең шығыс бөлігі деп ойлаған, ол Еуропадан Азияға дейінгі батыс қашықтықты қате бағалаған болатын. Кейіннен, жаңсақтықтарды болдырмау үшін Жаңа әлемді "Батыс Индия" деп атаса, ал бастапқы Үндістанды "Шығыс Индия" деп атады. Бір кезде "Шығыс үндісі" деген атау Шығыс Үндістанның барлық халқына қолданылды, бұл "Америка үндісі" терминінен туындауы мүмкін жаңсақтықтардан аулақ болу үшін жасалды, олар бұрын жай ғана "үндістер" деп аталған (құрамына қатысты мәселелер туралы толық ақпарат алу үшін түпкілікті американдықтардың атаулары туралы дауды қараңыз).
Exploration of the East Indies by European powers began in the last three years of the 15th century and continued into the 16th century, led by the Portuguese explorers. The Portuguese described the entire region they discovered as the Indies. Eventually, the region would be broken up into a series of Indies: The East Indies, which was also called "Old Indies" or "Great Indies", consisting of India, and the West Indies, also called "New Indies" or "Little Indies", consisting of the Americas. These regions were important sources of trading goods, particularly cotton, indigo and spices after the establishment of European trading companies: the British East India Company and Dutch East India Company, among others, in the 17th century. The New World was initially thought to be the easternmost part of the Indies by explorer Christopher Columbus, who had grossly underestimated the westerly distance from Europe to Asia. Later, to avoid confusion, the New World came to be called the "West Indies", while the original Indies came to be called the "East Indies". The designation East Indian was once primarily used to describe people of all of the East Indies, in order to avoid the potential confusion from the term American Indian who were once simply referred to as Indians (see the Native American name controversy for more information).