Кіріспе

Фейсал бин Түркі, GCIE (8 маусым 1864 – 4 қазан 1913) (فيصل بن تركي), тарихи жазылуы Фессул бин Турки'', 1888 жылдың 4 маусымынан 1913 жылдың 4 қазанына дейін Маскат және Оман сұлтаны ретінде билік етті. Ол әкесі Түркі бин Саидтан кейін сұлтан атанды. 1913 жылы қайтыс болғаннан кейін оның үлкен ұлы Таймур бин Фейсал оның орнын басты.

Өмір

1888 жылы билікті қолға алған Фейсал ибн Түркінің ішкі билігі тайпа басшылары оның британдық кеңесшілерге тәуелділігін өзінің кемшілігі деп санағандықтан, бірте-бірте әлсіреп қалды. 1895 жылы Маскат жаулап алынғаннан кейін ол Жалали бекінісіне паналауға мәжбүр болды. Британдық саяси агенттер Маскатты қайтарып алуға жасаған әрекеттерін қиындатып, оны француздықтарға жүгінуге итермеледі. Ол француздық флоттары үшін Маскат маңындағы Бандар-Джиссада көмір кенін өңдеуге рұқсат берді. Ұлыбритания өз ықпал аймағы деп есептейтін аймақта француздықтардың ықпалын арттыруына жол бермеу үшін 1899 жылы Фейсал ибн Түркіге сұлтан британдық флагманға мінуі немесе Маскатты бомбалау туралы ультиматум қойды. Басқа амалы қалмаған Фейсал ибн Түркі мойынсұнуға мәжбүр болды. Көзге түсіп, беделі түгелдей түсірілді. 1903 жылы ол Үндістанның вице-королі Лорд Джордж Натаниел Курзоннан тақтан бас тартуға рұқсат сұрады, бірақ оның өтініші қабылданбады. Елорданың жауапкершілігі Саид ибн Мұхаммед Әл Саидқа, ал ішкі істер бұрынғы құл Сүлеймен ибн Суайлимге жүктелді. 1913 жылға қарай ішкі аймаққа бақылау толығымен жоғалды, және қайта құрылған имамат Маскатқа қайтадан қауіп тудырды. 1913 жылдың мамыр айында Салим ибн Рашид әл-Херуси Тануфта имам болып сайланды және Хинауи мен Ғафири тайпаларын біріктіре отырып, сұлтанға қарсы көтеріліс бастады. Фейсал қайтыс болғаннан кейін оның орнын екінші ұлы Таймур бин Фейсал иеленді. Оман сұлтаны Хайтам Фейсал ибн Түркінің тікелей ұрпағы болып табылады.