Кіріспе

Резонаторлы қол добуы

Бобам – мембранофондық аспаптар тобына жататын соқпалы аспап, бір жағынан мембрана керілген, екінші жағы ашық түтіктерден тұрады. Оның құлағы ішінара мембрананың кернеуіне, ішінара түтіктің ұзындығына байланысты.

Тарих

1948 жылы американдық композитор Гарри Парч әртүрлі аспаптар құрастыруға негізделген музыка жүйесін жасады. Олардың кейбіреулері грек үлгілеріне, ал кейбіреулері маримба сияқты қарапайым аспаптарға құрылған. Музыкант Дэвид "Бак" Уит және оның Саусалитодағы (Калифорния) бөлмедесі Билл Лауборо, музыкант және электрондық инженер, Парчке аспаптарын дамытуға көмектесті. 1955-1956 жылдары Парч "бу" деп аталатын аспапты жобалап жасады, ол "бамбук маримба" деген сөздің қысқартылған түрі. Бұл аспап – ламелофон, бамбуктан жасалған, бір жағы жабық, екінші жағында тілі кесілген, тоқтатылған бамбук бөлігінің резонанстық камерасымен бірдей дыбысқа келтірілген. Аспапты матамен қапталған таяқтармен ойнайды, ол өте құрғақ, қысқа мерзімді соққылы дыбыс береді, бірақ нақты дыбыс биіктігі бар. Бак Уит және Лауборо 1954 жылы "BooBam Bamboo Drum Company" атты компанияны құрған Джек Симпсонмен бірге Саусалито кемесіне көшті. Парчтың "бу" идеясымен тәжірибе жасау барысында, бамбук түтігінің жабық бөлігін кішкентай барабанның терісімен жабу туралы ой келді, тілді алып тастап, барабан терісінде ойнауға көшті. Барабанның нақты дыбыс биіктігін барабан терісінің тартылуын өзгерту арқылы және бамбук түтігінің ұзындығын қажетті резонансқа жеткенше реттеу арқылы баптауға болады. "Бообам" атауы 1954 жылы Калифорния штатының Милл-Вэлли қаласында пайда болды және "бамбук сөзі бүйірге жазылғандай" деп сипатталды. Бак Уит сол кезде круиздік лайнерде бас гитаршы болып жұмыс істеді, Филиппиннен үлкен диаметрлі алып бамбук сатып алып, оны АҚШ-қа әкелді. Резонанстық түтіктер бастапқыда алып бамбуктан жасалған, бірақ кейін ағаш, пластик, металл және картоннан жасалған түтіктер де қолданылды. Барабан терілері бастапқыда ешкі немесе бұзау терісінен жасалған, бірақ қазір көбінесе синтетикалық (пластик) барабан терілері қолданылады. Джаз тобы бұл аспапқа қызығушылық танытып, оны өздерінің соққылы аспаптар жиынтығына қосты. 1956 жылы Чет Бейкердің ансамблі оны Today Show бағдарламасында пайдаланды. Олардың ерекше дыбысы The Kingston Trio тобының Ник Рейнольдсына шабыт берді, ол оларды турнесіне қосып, оның перкуссиялық солосы 1962 жылы UCLA-да жазылған "College Concert" альбомындағы "O Ken Karanga" әнінде ерекше көзге түсті.

Құрылыс

Бообамдар – негізінен, табиғи бамбук, АБС пластик, фанера немесе басқа да қолайлы материалдан жасалған қабықшасы бар, реттелген бонголар. Қабықшаның ені мен тереңдігі, бұл қажетті дыбыс биіктігіне әсер етеді, бастапқыда Тынық мұхитының тропикалық аралдарында табиғатта кездесетін бамбук мөлшерімен шектелген. Ағаш, пластик және басқа синтетикалық материалдарды пайдалану арқасында, қазіргі заманғы бообамдар кез келген қалаған дыбыс биіктігін шығара алады. Бір, екі немесе үш октавалық 12 тет шкаласының дыбыс биіктіктерін қамтитын жиынтықтар кең таралған және бірнеше өндірушілерден алуға болады. Осыған ұқсас аспаптар Тынық мұхиты аралдарында этникалық барабан ретінде кездеседі, бірақ қазіргі заманғы аспап 1950 жылдардан бастап Голливудтағы көптеген жазбаларда пайда болуы арқылы қолданысқа енді. Батыс жағалауының джаз барабаншысы Шелли Манн екі бообам жиынтығына ие болды және оларды Лос-Анджелес студияларында көптеген жаздыру сессияларында пайдаланды.