Кіріспе

Театр жанры – 1960 жылдары Нью-Йорк қаласында пайда болған театр жанры.

Жанрдың басталуы

"Күлкілі театр" деген сөз тіркесін 1965 жылы актер және режиссер Рональд Тэвел өзінің туындыларын сипаттау үшін қолданды, кейіннен ол осы жанрдың бастауы ретінде танылды. Мартин Эслиннің "Абсурд театры" тұжырымдамасына сілтеме жасай отырып, Тэвел алғашқы "Күлкілі" қойылымдарды манифест арқылы жариялады: "Біз абсурдтан асып түстік: біздің позициямыз толығымен ақылға сыймас". "Күлкілі театр" табиғаттағы театр мен реалистік декорациялардың басым бағыттарынан өзгешеленді. Жанр кең актерлік стилді пайдаланды, көбінесе сюрреалистік сахналық безендірулер мен реквизиттермен, және көбінесе оқшаулауға немесе алаңдатуға тырысты. "Күлкілі театр" эксперименталды театрға квир және/немесе лагерь стиліндегі қойылымдардың элементтерін әкелді. Гендерлік рөлдерді ауыстырып ойнау, сондай-ақ травестиди актері немесе басқа "көше жұлдыздары" сияқты кәсіби емес актерлерді таңдау кең таралды. "Күлкілі" пьесалар көбінесе танымал мәдениеттің пародилері немесе бейімделулері болды, олар әлеуметтік сынды және/немесе юморды жеткізу үшін қолданылды. Импровизация көбінесе хаотикалық "Күлкілі" қойылымдарда маңызды рөл атқарды, ал сценарий бастапқы нүкте ретінде пайдаланылды. 1967 жылы Рональд Тэвел жазған және Ваккаро режиссерлік еткен "Леди Годиваның өмірі" "Күлкілі үйдің" алғашқы ресми қойылымы болды. "Күлкілі" жанрының болашақ тұлғасы Чарльз Людлам, соңғы сәтте актердің орнын толтырды. Содан кейін Ваккаро Людлам жазған "Үлкен қонақүй" пьесасын қойды, ол 1967 жылдың ақпанында Шығыс ауылындағы шатырда ашылды. Дэвид Кауфман "Үлкен қонақүй" туралы былай деді: "Людламның кейінгі 28 туындысының әртүрлі ерекшеліктері оның алғашқы пьесасында жақсы көрінеді. Оның мәдени сілтемелерді, танымал және еске түсірілмейтін коллаждарды ұнатуы ерекше айқын. Кейіпкерлер қатарында Мата Хари, Трилби, Свенгали және Санта-Клаус бар, ал Людлам "Үлкен қонақүй" үшін жарнамалардан және Голливуд фильмдерінен бастап әдеби классикаға, оқулықтар мен эсселерге дейін 40-тан астам дереккөзді мойындады". Людлам "Ойын үйі" үшін тағы бір пьеса жазды, бірақ репетиция кезінде Людлам мен Ваккаро арасында келіспеушілік туды. Людлам өзінің жеке компаниясын құру үшін кетіп, оны "Күлкілі театр тобы" деп атады және көптеген "Ойын үйі" актерлерін өзімен бірге алып кетті. Ваккаро "Ғаламды жаулап алу" пьесасының құқығын сақтап қалды және оны бірінші болып қойды, бұл Людламның бәсекелес нұсқасының (When Queens Collide деп аталды) өндірісін бірнеше айға кейінге шегерді. Ваккароның "Ғаламды жаулап алу" пьесасы Энди Уорхолдың фабрикасының көптеген мүшелерінің қатысуымен, соның ішінде Мэри Воронов, Тейлор Мид, Ондин және Ультра Вайолетпен бірге Боуэри-Лейн театрында қойылды. "Күлкілі үй" Манхэттеннің Шығыс ауылындағы La MaMa эксперименталды театр клубының тұрақты труппасы болды.

Джон Ваккаро

Лудлам Ваккаро туралы былай деп жазды: "Джонда табиғи сезім қабілеті зор және ол керемет актер. Ол маған еркіндік сыйлады. Сахнада мен қалағанымды жасауға толық мүмкіндік берді. Менің тым әлсіз, қарапайым, формалды, еліктеуші екенімді ешқашан ойлаған жоқ. Ол маған не істегім келсе, соны жасауға рұқсат берді".