Кіріспе

Драматург – театр, опера немесе кинокомпанияның әдеби кеңесшісі немесе редакторы. Ол сценарийлерді, либреттоларды, мәтіндерді және баспа бағдарламаларын зерттейді, іріктейді, бейімдейді, өңдейді және түсіндіреді (немесе басқаларға осы жұмыстарда көмектеседі), авторлармен кеңеседі және қоғамдық байланыс жұмыстарын атқарады. Осы лауазымның қазіргі түрі 18 ғасырдың неміс драматургі, философы және театр теориясының маманы Готтольд Эфраим Лессингтің енгізген жаңалықтарының нәтижесінде пайда болды.

Жауапкершілік

Драматургтың еңбегінің бірі – пьесалар мен опералардың түрлерін жіктеу және олардың байланысын, стильдерін талқылау. Драматургтың міндеттері театр немесе опера ұйымына қарай өзгеріп отырады. Олар актерлерді шақыруға, маусымдық репертуарды – пьесалар мен операларды тұжырымдап, олардың арасында үйлесімділікке қол жеткізуге, тұрақты немесе шақырылған драматургтар мен композиторлардың (немесе либретто авторларының) жаңа туындыларын дамытуға және редакциялауға, бағдарламалар жасауға немесе қосымша білім беру шараларын ұйымдастыруға, режиссерге репетицияларда көмектесуге, сондай-ақ тарихты түсіндіруге немесе қайтыс болған немесе қатысуға мүмкіндігі жоқ драматургтар мен композиторлардың мұрасын сақтауға қатысуы мүмкін. Ірі театрлар мен опера үйлерінде драматург пьесаның немесе операның тарихи және мәдени контекстін зерттейді. Театрларда драматург режиссер мен актерлерге (әдетте олар бөлек болады) жұмыс кітабын жасайды және алғашқы репетицияға дейін режиссермен тығыз жұмыс істейді.

Тарих

Готтольд Ефрайм Лессинг 1767 жылы Гамбург Ұлттық театрына пьесалар мен актерлік шеберлікті сынаушы болып жұмысқа алынды, бұл лауазым кейін драматург деп аталатын болды. Бұл қызмет уақыт өте келе кеңейіп, қазіргі заманғы драматургиялар атқаратын көптеген түрлі міндеттерді қамтитын дәрежеге жетті.

Анықтамадағы айырмашылықтар

Қазіргі драматургтің анықтамасы осы маманның қандай нақты міндеттерді атқаратыны жайында жиі пікірталас тудырады. Кейбіреулер оны режиссер мен актерлер арасындағы байланысшы деп есептейді, ал енді біреулері актерлер үшін пьесалар мен қойылымдардың мәнін анықтаушы ретінде қарастырады. Тіпті өз жұмысына нақты анықтама жоқ екенін мойындайтындар да бар. Драматургтер арасындағы осы келіспеушілік, әдетте, ресми тарихи анықтаманың болмауымен және драматургке театр, режиссер, қойылым мен актерлерге қарай тапсырылатын міндеттердің алуан түрлілігімен байланысты. Готтгольд Эфраим Лессинг Гамбург Ұлттық театрындағы өзінің лауазымын ресми түрде анықтамағандықтан, қазіргі драматургтер оның мансабындағы іс-әрекеттерінен өзіне қажетті міндеттерді шығарып, заманауи театрдың қажеттіліктеріне бейімделуге тиіс.

Драматургтардың санының соңғы уақытта өсуі

2000 жылдан бері әлем бойынша драматургтердің саны артты, дегенмен бұл мамандық әлі де сирек кездеседі. 2000 жылы АҚШ-та 400 драматург белсенді екені тіркелді, және олардың саны артып келеді. Осы өсудің себептері әртүрлі, бірақ кейбір драматургтер оны драматургияның жас студенттер үшін танымал екі саланы – гуманитарлық ғылымдар мен театрды – үйлестіретін сала болғандығымен байланыстырады. Алайда, кейбір драматургтер қазіргі заманғы пьесалардың жазылу санының төмендеуіне байланысты осы өсудің бәсеңдеуі мүмкін деп алаңдайды.