АҚШ-тың сыртқы саясатындағы президенттік билік: Curtiss Wright ісі
United States v. Curtiss-Wright Export Corp.
АҚШ-тағы Curtiss Wright ісі (1936) президенттің шетел істеріндегі өкілеттіктерін анықтады. Конституцияда тікелей көрсетілмеген, бірақ президентке кең құқық берді.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Құрама Штаттар Кертисс Райт Экспорт Корпорациясы ісі, 299 U.S. 304 (1936), – АҚШ Жоғарғы Сотының АҚШ президентінің сыртқы саясаттағы өкілеттіктеріне қатысты қабылдаған шешімі. Онда президенттің халықаралық қатынастардағы "бірден-бір орган" ретінде сыртқы істер саласындағы маңызды өкілеттіктерге ие екені, олардың көлемі ішкі мәселелердегі немесе АҚШ Конгресіне берілген өкілеттіктерден әлдеқайда артық екені айтылды. Соттың көпшілігі АҚШ Конституциясында мұндай өкілеттік туралы тікелей көрсетілмегенімен, президенттің бас қолбасшы және атқарушы биліктің басшысы ретіндегі конституциялық рөлінде осы өкілеттіктердің жатқанын мәлімдеді. Кертисс Райт ісі президенттің толық өкілеттігінің Конгрестің рұқсатына тәуелді еместігін белгілеген алғашқы шешім болды. Бұл шешім сыртқы салада атқарушы биліктің одан әрі кеңеюіне заңдық негіз болды.
United States v. Curtiss Wright Export Corp., 299 U. S. 304 (1936), was a decision of the United States Supreme Court concerning the foreign affairs powers of the president of the United States. It held that the President, as the nation's "sole organ" in international relations, was therefore innately vested with significant powers over foreign affairs, far exceeding those permitted in domestic matters or accorded to the U. S. Congress. The Court's majority reasoned that although the U. S. Constitution does not explicitly provide for such authority, the powers are implicit in the President's constitutional role as commander in chief and head of the executive branch. Curtiss Wright was the first decision to establish that the President's plenary power is independent of congressional permission. It is credited with providing the legal precedent for further expansions of executive power in the foreign sphere.
Өмірбаян
1932 жылдың маусым айында Парагвай мен Боливия арасында Чако соғысы басталды. Екі жақ та кедей болғандықтан, сыртқы әскери көмекке тәуелді болды, бұл американдық қару-жарақ өндірушілердің қызығушылығын оялды. Бірақ, ұлттық соғысқа қарсы көңіл-күйге, соғыстың қатігездігіне наразылық пен Ұлыбритания мен Ұлттар Лигасының дипломатиялық қысымына жауап ретінде АҚШ үкіметі қару-жарақ саудасын тоқтатуға тырысты. Осы мақсатта 1934 жылдың 24 мамырында АҚШ Конгресі «Егер президент Чакодағы қақтығысқа қатысқан елдерге АҚШ-та қару-жарақ пен оқ-дәрі сатуға тыйым салу осы елдер арасындағы бейбітшілікті орнатуға көмектеседі деп тапса», онда ол соғысушы тараптарға американдық қару-жарақ жеткізілімдерін тоқтатуға құқылы болады деп шешім қабылдады. Бұл ережені бұзғандар айыппұл төлеуге, түрмеге қамалуға немесе екеуіне де жазаланады. «Кертисс Райт Экспорт Корпорациясы» Боливияға ұшақтарға арналған пулеметтер сатуға сөз байласып, осы шешімді және ембаргоны бұзды деген айып тағылды.
In June 1932, the Chaco War broke out between Paraguay and Bolivia. Both belligerents were poor and relied on outside military assistance, which aroused interest among American armament manufacturers. However, in response to national antiwar sentiment, widespread revulsion at the conduct of the war, and diplomatic pressure from the United Kingdom and the League of Nations, the US government sought to terminate any developing arms trade. To that end, on May 24, 1934, the US Congress approved a joint resolution providing that "if the President finds that the prohibition of the sale of arms and munitions of war in the United States to those countries engaged in conflict in the Chaco may contribute to the establishment of peace between those countries," he was authorized to proclaim an embargo on American arms shipments to the belligerents with violators subject to a fine, imprisonment, or both. Curtiss Wright Export Corp. was indicted for violating both the joint resolution and the embargo by conspiring to sell aircraft machine guns to Bolivia.