Кіріспе
Жапон тілінің романдалу жүйесі
3=Уапуро ромажи (2=ワープロローマ字), немесе кана әліпбисі – бұл жапон тілін батыстық QWERTY пернетақтасын қолдана отырып, сөз өңдегіш құрылғыларға (сөз өңдегіштерге) енгізу үшін бастапқыда ойластырылған романдалу стилі. Жапон тілінде оның ресми атауы 3=rōmaji kana henkan (2=ローマ字仮名変換), сөзбе-сөз – "Римдік таңбалы кана түрлендіру". Бір түрлендіру әдісі JIS X 4063:2000 (Keystroke to KANA Transfer Method Using Latin Letter Key for Japanese Input Method) стандарты ретінде бекітілген; алайда, стандартта бұл романдалу әдісі емес, енгізу құралы ретінде қарастырылғаны нақты айтылған. Уапуро ромажи қазір жалпы мақсаттағы компьютерлік енгізуде де, сөз өңдеуде де жиі қолданылады, бірақ бұл атау сақталған. Уапуро стиліндегі романдалу жапон тілінің ана тілінде сөйлейтін адамдар, сондай-ақ аниме және жапон мәдениетінің басқа да жанкүйерлері тарапынан бейресми жағдайларда жиі қолданылады. Мұндай жағдайлардың (көбінесе онлайн) ерекшелігі – теру қиын циркумфлекстер мен макрондарды қолданбау. Сонымен қатар, әліпбиде кейбір түсініксіздіктер болуы мүмкін. Компьютерде теріп жазғанда қажетті кананы шығара алмайтын әліпбилер кездеседі, мысалы, ず ("zu") мен づ ("du") арасын ажырата алмау.
Емле ережелері
Іс жүзінде wāpuro rōmaji нұсқалары, мәтін өңдеу және IME бағдарламалық жасақтамаларын өндірушілердің санына тең. Хепберн, Кунрей және Нихон шикидің көптеген аспектілері қабылданады, сондықтан си (Кунрей/Нихон шики) және ши (Хепберн) бірдей し символына сәйкес келеді. Дегенмен, кейбір конвенциялар стандартты романдыландырудан өзгеше болады: стандартты пернетақтада макрон немесе цирмфлекс сияқты диакритикалық белгілерді енгізудің қиындығы (сондай-ақ ō сияқты әріптердің екіұштылығы, олар Хепбернде おう немесе おお болып жазылуы мүмкін) ұзақ дауыстыларды кана орфографиялық ережелеріне сәйкес енгізуге алып келеді; яғни, こう үшін kou, ал こお үшін koo. Нихон шики романдыландыру формалары басқаларына қарағанда басымдыққа ие. Сондықтан du әдетте どぅ емес, づ болып шығады. Кішкентай кана әріптерін x немесе l әрпімен жазуға болады, мысалы, ぁ үшін xa немесе っ үшін ltu. Бұл әсіресе қазіргі катакана тіркестері үшін қолданылады, мысалы, ティ, ол texi, thi немесе t'i деп енгізіледі. Бірақ кейбір жүйелерде l әрпінен кейін дауыс немесе "y" келсе, ол r әрпімен шатастырылуы мүмкін. じゃ, じゅ және じょ сәйкесінше jya, jyu және jyo деп те романдыландырылуы мүмкін. Бұл канаға жақын, бірақ Нихон шики/Кунрей (зя, зю, зё) немесе Хепберн (жа, джу, джо) оны қолданбайды. Хепберннің っち үшін tchi жазуы қабылданбауы мүмкін, оның орнына tti талап етілуі мүмкін. Хепберннің mma жазуы күтілген んま (nma) емес, っま болып шығуы мүмкін. Бұл қайта қараланған Хепберн нұсқасы үшін мәселе емес, ол mm формаларын nm Moraic n, ん пайдасына жояды, оны nn, n немесе n' деп енгізуге болады. Морайлық n кейбір жағдайларда жай ғана n деп жазылуы мүмкін, бірақ басқа жағдайларда IME-нің n әрпін na бағанасындағы канаға (な na, に ni, ぬ nu, ね ne, の no) жатқызуын болдырмау үшін оны екіұшты емес түрде жазу қажет. Стандартты пернетақтада жоқ жапон типографиялық символдары үшін жиі фонетикалық атауларды қолдануға болады. Мысалы, кейбір IME-де ～ nami (толқын) немесе kara (ден) деп енгізілуі мүмкін, ал эллипсис ( ) tenten (үтір) деп енгізілуі мүмкін.
Owing to the difficulty of entering diacritics like macrons or circumflexes with standard keyboards (as well as the ambiguity of ō, etc., which in Hepburn can represent either おう or おお) long vowels are almost universally entered following kana spelling rules; thus, kou for こう and koo for こお. The Nihon shiki forms of romanization take precedence over other romanizations. Thus du usually produces づ rather than どぅ. Small kana can be entered by prefacing them with an x or l, e. g. xa for ぁ, or ltu for っ. This is commonly employed for modern katakana combinations like ティ, which would be entered texi, thi, or t'i. However, on some systems l is treated the same as r when followed by a vowel or "y". じゃ, じゅ and じょ may also be romanized as jya, jyu and jyo respectively. This matches the kana closely, but is used by neither Nihon shiki/Kunrei (which would be zya, zyu, zyo) nor Hepburn (ja, ju, jo). The Hepburn spelling tchi for っち may be rejected, and tti may be required instead. The Hepburn spelling mma is likely to be rendered っま, not the intended んま (nma). This is not an issue for revised Hepburn, which eliminates the mm forms in favor of nm Moraic n, ん, can be entered as nn, n or n'. While moraic n can be typed in simply as n in some cases, in other cases it is necessary to type in a non ambiguous form to prevent the IME from interpreting the n as belonging to a kana from the na column (な na, に ni, ぬ nu, ね ne, の no). Phonetic names can often be used for Japanese typographic symbols not found on standard keyboards. For example, in some IMEs ～ can be entered as nami (wave) or kara (from) and an ellipsis ( ) can be entered as tenten (point point).
Фонетикалық дәлдігі
Кунрей және Хепберннен өзгеше, вапуро стилі кананың бірге-бір транскрипциясына негізделген. Мысалы, "құу" (追う) деген мағынаны білдіреді. Кунрей және Хепберн осы екі жазуды әртүрлі – о және оу деп көрсетеді, себебі біріншісі ұзын дауысты, ал екіншісі у әрпімен жалғасатын о дауысынан тұрады; алайда вапуро стилі жай ғана кананы транскрипциялап, екеуін де оу деп жазады. Сол сияқты, wa (は), e (へ) және o (を) бөлшектері айтылуына қарамастан (Кунрей мен Хепберн оларды транскрипциялайтын сияқты), міндетті түрде жазылуымен сәйкес (тиісінше ха, хэ және во) енгізілуі керек.