Кіріспе

Қытайлық жекпе-жек шебері

Леунг Ян (туған Леунг Так; 1826–1901) – Гуандун провинциясының Хешань қаласында өмір сүрген қытай жекпе-жек шебері және Винг Чун стилінің шебері. Ол Фошань қаласында «Фошаньның Жан мырзасы» және «Винг Чун Кюэннің патшасы» деп танымал болды. Леунг Ян – Винг Чун стилінің ең ерте және жақсы құжатталған шеберлерінің бірі. Леунг Янға дейін Винг Чун көбінесе ұстаздан шәкіртке ауызша беріліп келген.

Өмірбаян

Леунг Ян 1826 жылы Гуандун провинциясының Хешан қаласында Леунг Так қанаты ретінде дүниеге келген. Оның ағасы Леунг Такнам кейіннен табысты кәсіпкер болды. Әкесі кейін Куай Цзи, Фошань қаласына көшіп, онда Леунг дәстүрлі қытай медицинасының Ди Да клиникасын басқаруға көмектесті. 18 жасында ол Оңтүстік Шаолин өнерінде Леунг Йи Тайдан оқыды. Йи Тай кейіннен Янға өзінің серіктесі Вонг Ва Боны таныстырды, ол Ян сияқты Гулао (古勞) тұрғыны болды. Вонг Янға Вин Чунның барлық дағдыларын үйретті. 1870 жылдан бастап Леунг Ян лақап атымен әкесінің медициналық бизнесін жалғастырып, Фошаньдағы Вин Санг Тонг (榮生堂), сондай-ақ Ян Санг Тонг деп белгілі, жерінде жұмыс істеді және кейде жеке түрде Вин Чунды үйренуге студенттерді қабылдады. Оның есімі бәсекелестік жекпе-жектердегі жеңістері арқасында кеңінен танылды және ол басқа жауынгерлердің құрметіне ие болды. Оны Фошань қаласының мырзасы Ян (佛山贊先生) деп атады. Кейін ол үкіметтік қызметкер болып, Вин Чун Куэннің патшасы (詠春拳王) атанды. Оның оқу және медициналық залын оның шәкірті Ли Ва (李華), «Ағаш адам Ва» (木人華) деген лақап атымен басқарды.

Кейінгі өмір және өлім

1888 жылы оның денсаулығы нашарлай бастады, және оның қалған бес ұлы Фошань қаласынан кетіп, күнкөріс үшін жұмыс істеді, сонымен қатар олар оның жаттығу және медициналық орталығын жалғастыруға ниеттемеді. Атап айтқанда, Леун Юэн Вьетнамға, ал Леун Бик Гонконгқа көшті. Мұрагер іздеу кезінде Леун ақша аудармалайтын Чан Вах Шунды шәкірттікке алды. Кейін Леун жиі Фошань мен туған жері Гулао ауылы арасында сапар шекті, ал Чан Лиден оқуын жалғастырды. Леун сондай-ақ Чанға Дит Даны үйретті. Біраз уақыттан соң Чан ақша аудармалау бизнесін жабып, Дит Да клиникасын басқаруға көмектесті. Ли Вах 1889 жылы қайтыс болғаннан кейін, Чан жаттығу және медициналық орталықтың басқаруын өз қолына алды, ал Леун Фошань мен Гулао арасында сапарларын жалғастырды. Уин Санг Тонг кейін Хан Чай Тонг (杏濟堂) деп өзгертілді. Шамамен 70 жасқа келгенде Леун өзінің туған қаласына қайтып, онда племяннигі Вонг Вах Сумды қоса алғанда, төрт жасқа Wing Chun-ның модификацияланған түрін үйретті, ол жаққа қарап тұру позыцияларына баса назар берді (қазіргі кезде Куло ауылының Пин Сунь Вин Чун деп белгілі). Леун 1901 жылы қайтыс болды.

Танымал мәдениетте

1978 жылғы "Винг Чун ұрпақтары" фильмінде оның рөлін Мелвин Вонг сомдады. 1978 жылғы "Соғысшылар 2" фильмінде Брайан Ленг оны тәртіпті және ересек адам ретінде, басты рөлде бейнеледі. Ол Чан Вах Шунды және өзі оқытып жүрген басқа бірнеше шәкірттерді қабылдайды, бірақ Фошань қаласының жаңа мэрі оны бір күрделі схемаға тартып алады. Мэр қаланың барлық көрнекті жекпе-жек шеберлерін жоюды жоспарлап, осылай темір қауырсынмен билік құруды көздейді. Осы жоспарға Кассир Вах (Чан Вах Шун) және Леунг Янның өзі де түседі. 1981 жылғы TVB телесериалы "Фат Шан кунг-фу шебері" нда оның рөлін Кван Хой Сан ойнады. Леунг Ян, бұрыннан да біраз дағдысы бар жекпе-жекші ретінде, 1981 жылғы "Балакөз" фильмінде студент рөлінде көрінеді. Осы ойдан туған өмірбаянында Юэнь Бяо Леунг Ян рөлін ойнайды. Ол, Фошаньның "кунг-фу королі" ретінде танылғанына қарамастан, сырттай зиянсыз көрінетін, бірақ жасырын Винг Чун шебері Леунг Йи Тайдан қоршауға түсіп, жеңілгеннен кейін нағыз жекпе-жек өнерін үйренуге бейілді жас жігіт. Леунгті Юэнь Бяо 2005 жылы TVB арнасында көрсетілген "Нағыз кунг-фу" Гонконг телесериалында тағы да сомдады, ал "Винг Чун" сериалы бір жыл немесе екі жылдан кейін, 2006-2007 жылдары көрсетілді.