Кіріспе

Еврейлерді азаматтандыру туралы 1753 жылғы заң – Парламент актісі (26 Geo. 2. c. 26), Британияда тұратын яһудилерге Парламентке өтініш беру арқылы азаматтыққа қабылдануға мүмкіндік берді. Ол 1753 жылдың 7 шілдесінде патшалық бекітілу алды, бірақ оның шараларына кеңінен қарсылық көрсетілгендіктен 1754 жылы (27 Geo. 2. c. 1) күшін жойды.

Тарих

1745 жылғы Якобыт көтерілісі кезінде яһудилер үкіметке ерекше адалдық көрсетті. Олардың бас қаржыгері Самсон Гидеон қор нарығын нығайтты, ал бірнеше жас мүшелері Лондонды қорғау үшін құрылған жасаққа ерікті болып кірді. Мүмкін, осының сыйақысы ретінде Генри Пелхам 1753 жылы Парламентке өтініш беру арқылы яһудилердің азаматтыққа қабылдануына мүмкіндік беретін 1753 жылғы Яһуди заң жобасын ұсынды. Заң жобасы Лордтар палатасында көп қарсылықсыз қабылданды, бірақ Халықтар палатасына әкелінгенде торилер бұл шараны «христиандықтан бас тарту» деп санап, наразылық білдірді. Алайда, вигтер діни төзімділік саясатының кем дегенде бір бөлігін іске асыруға бекінді, заң жобасы қабылданды және патшалық бекітілу алды (26 Geo. 2. c. 26). Бұл шараға халық тарапынан зор антисемитизм толқыны туды, және заң жобасы 1754 жылы Парламент отырысында күшін жойды. Ол кездегі саяхатшы Хорас Уолпол бұл заңның «патшалықтың ең адал, саудамен айналысатын және бай азаматтарын кемсітіп, шектеген ақылға сыймас ерекшеліктерді жойғанын» айтты. Саяси экономист Джозия Такер «Досқа азаматтыққа қабылдау туралы хат» (1753) еңбегінде бұл заңды қорғады, онда ол яһудилерге азаматтық берудің экономикалық пайдасына тоқталды:

Заңның өзі туралы айтсақ, ол тек бай шетелдіктерге жер сатып алуға және еркін және кең көлемді сауда жасауға, заңмен рұхсат етілген барлық тауарлар мен шикізатты импорттауға, соның ішінде өз халқымызды жұмыспен қамтамасыз етуге, ал өнімнің артығын, еңбекті және өзіміздің еліміздің өнімдерін қазіргіге қарағанда арзан және жақсы шарттарда экспорттауға мүмкіндік береді. Міне, осы заңның зияны осымен шектеледі.

Неміс еврейлері

Сефардтар негізінен халықаралық сауда орталығы Лондонда шоғырланған болса, Германия мен Польшадан көшіп келген яһудилер көбінесе оңтүстік және батыс теңіз портында, мысалы, Фалмут, Плимут, Ливерпуль, Бристоль сияқты жерлерде қоныстанды, олар несие берушілер мен шағын саудагерлер болып жұмыс істеді. Осы орталықтардан олар әр дүйсенбі күні көрші ауылдарға тауарларын салып алып жүретін саудагерлерді жіберуді қалыптастырды, соның арқасында Кантербери, Чатем, Кембридж, Манчестер және Бирмингем сияқты ішкі қалалармен байланыс орнатылды. Бұл саудагерлер, астананың ірі саудагерлерідей мәртебелі болмаса да, қарапайым ағылшын халқымен жақын қарым-қатынас жасады және 1753 жылы күшті болған кейбір жат көзқарастарды жеңілдетуге көмектескен болуы мүмкін.