Кіріспе

Канадалық саясаткер

Дуайт Дункан (3 қаңтар 1959 жылы туған) – Канаданың Онтарио штатындағы бұрынғы саясаткер. Ол 1995 жылдан 2013 жылға дейін Онтарио Заңнамалық Ассамблеясының либералды депутаты болды және Виндзор—Уокервилл, Виндзор—Сент-Клер және Виндзор—Текумсе округтерін өкілдік етті. Ол Далтон МакГинти үкіметіндегі жетекші мүшелердің бірі болды және вице-премьер және қаржы министрі сияқты бірнеше кабинеттік лауазымдарды атқарды.

Өмірбаян

Дункан Виндзорда дүниеге келді және Ассампшн колледжінде орта мектепті бітірді. Ол Макгилл университетінде экономика бакалавры, ал Виндзор университетінде бизнес-магистратурасын бітірген. 1970-жылдардың басынан бері Либералдық партияның мүшесі және 1972 жылы өзінің саяси құрметтейтін адамы, премьер-министр Пьер Трюдоның митингіне қатысу үшін сабақтан қашып кеткен. Университетті бітіргеннен кейін Дунканның алғашқы тұрақты жұмысы федералды Либералдық партиясының депутаты Херб Грейдің кеңсесінде болды. Кейін ол 1985-1987 жылдары провинциялық Еңбек министрі Билл Райде жұмыс істеді. Дункан 1987-1995 жылдары Канаданың ең ірі алкоголь және есірткіге тәуелділіктен емдеу орталығы – Брентвуд орталығының әкімшісі болды. Ол сондай-ақ 1988 жылдан 1994 жылға дейін Виндзор қалалық кеңесінде қызмет етті, бірақ алғашқы провинциялық сайлау кампаниясына дайындалу үшін қайта сайлануға түспеуді шешті.

Оппозиция мүшесі

Дункан алғаш рет 1995 жылғы провинциялық сайлауда Онтарио заң шығарушы құрамына сайланды, Уиндзор—Уокервилл сайлау округінде Жаңа демократиялық партияның бұрынғы өкілі Уэйн Лессардты 380 дауыспен жеңді. Бұл сайлауда Прогрессивті консервативті партия көпшілік үкімет құрды, ал Дункан ресми оппозиция мүшесі болды. 1995-1999 жылдар аралығында ол партиясының Еңбек, жекешелендіру, тұрғын үй шаруашылығы, көлік және жұмысшылардың өтемақы қоры жөніндегі сыншысы қызметін атқарды. 1996 жылы Лин МакЛеод отставкаға кеткеннен кейін Дункан Онтарио либералдық партиясының төрағалығына үміткер болды. Оның сайлауалды бағдарламасы сақтықпен жүргізілетін қаржылық стратегияны денсаулық сақтау және білім беру саласына инвестицияларды арттыру жоспарларымен үйлестірді, ал оның негізгі қолдаушылары Шон Конвей, Тим Мерфи және Майк Колле болды. 1996 жылғы партияның төрағалық конференциясында ол бірінші және екінші раундтарда үшінші орынды иеленді, бірақ үшінші раундта Далтон МакГинтиден кейін төртінші орынға түсіп, жарыстан шығарылды. Дункан содан кейін Джерард Кеннедиді қолдады, ол бесінші раундта МакГинтиге жеңілді. 1995 жылы Дунканның қарсыласы Уэйн Лессард 1997 жылы Виндзордың басқа округінде өткен қосымша сайлауда жеңіске жетті. 1999 жылғы провинциялық сайлауда округтерді қайта бөлу нәтижесінде екі депутат Виндзор—Сент-Клер округінде екінші рет бір-бірімен күресуге мәжбүр болды. Дункан тағы да жеңіске жетіп, Лессардты 4000-нан астам дауыспен жеңді. Прогрессивті консерваторлар екінші рет көпшілік үкімет құрды, ал Дункан 1999 жылдың 25 маусымында оппозициялық палатаның басшысы болды. Сондай-ақ ол келесі төрт жыл бойында Либералдық партияның муниципалитеттер ісі жөніндегі және Кабинет басқармасының басқару кеңесі жөніндегі сыншысы болып қызмет етті.

Министрлер кабинеті

Либералды партия 2003 жылғы провинциялық сайлауда көпшілік үкіметке ие болды. Дункан 2003 жылғы 23 қазанда Энергетика министрі және Үкімет үйінің жетекшісі болып тағайындалды.

Энергетика министрі (бірінші рет)

Дунканның Энергетика министрі ретінде негізгі міндеттерінің бірі - Онтарио электр энергиясын өндіруді басқару болды, ол либералдылар 2003 жылы билікті қолға алған кезде өте қиын жағдайда болды. Жаңа үкімет билікке келгеннен кейін көп ұзамай OPG-де жүйелі түрде дұрыс емес басқару туралы айыптайтын есеп шығарылды және бірнеше жоғары деңгейдегі басшылар отставкаға кетуге мәжбүр болды. Дункан ұйымның жаңартылуына жетекшілік ету үшін бұрынғы федералды энергетика, тау-кен және ресурстар министрі Джейк Эпп бастаған жаңа уақытша кеңес тағайындады. Дункан кейіннен OPG-нің ауқымды аудитін жүргізу жоспарларын жариялады, оның бюджеттік тапшылығы 850 миллион доллар екені анықталды. 2004 жылдың басында шыққан ақпаратқа сәйкес, Майк Харрис пен Эрни Ивспен тығыз байланыстағы Тори кеңесшілері 1999 жылы, Прогрессивті консерваторлар үкіметте болған кезде, 5,6 миллион долларлық келісімшарт алған. OPG жағдайы жаңа басқару кезінде жақсарды және ол 2005 жылы 42 миллион доллар пайда таба алды. Дункан 2004 жылдың қаңтар айында электр энергиясын сақтау және жеткізу жөніндегі жұмыс тобының стратегиялық есебін шығарды. Есепте Онтариоға энергияны үнемдеуге баса назар аударуды, сонымен қатар "негізгі сенімділік, әртүрлілік және қол жетімділікті" және тұтынушыларды қорғауды қамтамасыз етуді талап етті. Екі айдан кейін Дункан электр энергиясын үнемдеу жоспарын ұсынды. Үкімет 2010 жылға қарай провинция бойынша ақылды есептегіштерді орнатуды жоспарлап отыр. 2004 жылдың сәуірінде Дункан провинция үшін энергия сатып алу және оның ұзақ мерзімді энергия стратегиясын жоспарлау үшін Онтарио электр энергиясы басқармасы деп аталатын жаңа орган құру туралы хабарлады. Дункан бұл орган Онтариодағы энергия мәселелерін "саяси тұрғыдан алып тастайды" деп мәлімдеді. Энергетика компанияларының көпшілігі бұл шешімді қолдады, ал бірқатар экологиялық топтар оны сынға алды. Globe and Mail 2006 жылдың соңында биліктің бюджеті ұлғаюына қатысты алаңдаушылық білдірді, бірақ Дункан оның шығыстары болашаққа арналған жоспарлау режимін құру үшін қажет деп мәлімдеді. Дунканның Энергетика министрі болып бірінші рет қызмет атқарған кезінде гидро тарифтер екі рет өсті. Либералды партия 2006 жылға дейін энергия бағасын тоқтату туралы уәде берді, бірақ бұрынғы үкімет қалдырған 5,6 миллиард доллар тапшылығын анықтағаннан кейін өз нұсқаларын қайта қарады. Тұрғын үй иелері мен шағын бизнес иелері 2003 жылы гидроэнергияның киловат сағатына 4,3 цент төлейтін, ал нарықтық баға 6 центке жуық болған. Премьер-министр МакГинти бұл жағдайды "толықтай тұрақты емес" деп сипаттады, ал Дункан бұл мөлшерлеме 2004 жылдың 1 сәуірінен бастап киловат үшін 4,7 центке дейін өсетінін мәлімдеді. Табиғатты қорғау мақсатында 750 киловатт-сағаттан артық энергияны пайдалану 5,5 центке бағаланды. 2005 жылдың наурыз айында тарифтер екінші рет 5 центке және 750 киловатт сағатынан жоғары 5,8 центке дейін көтерілді. Өзгерісті жүзеге асыру барысында Дункан өзінің партиясы тұндыруды қолдау кезінде қателік жасағанын мойындады. Дункан сондай-ақ өз үкіметінің 2007 жылға дейін Онтарионың барлық көмірмен жұмыс істейтін генераторларын жабу жоспарларын қайта қарауға мәжбүр болды. 2004 жылы ол жүйеде басқа жерде ақау туындаған жағдайда резервтік ретінде "бір немесе екі" генератор қажет екенін мойындады. 2005 жылдың маусым айында Дункан Нантикок көмір зауытының 2007 жылдан кейін де жұмыс істейтінін мәлімдеді. Кейіннен ол Ламбтон станциясының да ашық болатынын мәлімдеді. 2006 жылғы үкіметтік баяндамада кейбір зауыттарды 2014 жылға дейін ашуды ұсынған. 2006 жылдың қарашасында МакГинти үкіметі провинциялық электр энергиясын өндіруші органнан зауытты жабудың жаңа кестесін жасауды сұрады. Дунканның айтуынша, Онтарио алдағы жылдары, тіпті зауыттар ашық тұрса да, көмір тұтынуды азайтады. 2005 жылдың сәуірінде Дункан төрт жеке компанияға көмір зауыттарын алмастыру үшін жаңа энергия жобаларын құруға рұқсат берді. Бұл компаниялар 1675 мегаватт электр қуатын өндіреді деп күтілуде. 2005 жылы 2 мамырда Канада клубында сөйлеген сөзінде Дункан ядролық энергияның болашағы туралы "ашық және қоғамдық пікірталас" өткізудің уақыты келді деп мәлімдеді. Ол Онтарионың электр энергиясы жөніндегі басқармасына ұзақ мерзімді электр энергиясы жоспарын әзірлеуді тапсырды, оны Интегралды электр жүйесі жоспары деп атайды, осылайша үкімет "Онтариода ядролық энергияға қатысты дұрыс қадам жасай алады". Ол билікке келгеннен кейін көп ұзамай бұрынғы үкіметтің ...

Үкімет үйінің басшысы

2003 жылғы сайлаудан кейін көп ұзамай Дунканнан Жаңа демократиялық партияның заңнамалық мәртебесін талқылау қажет болды. НДП сайлауда жеті орын жеңіп алды, заң шығарушы органға ресми партия мәртебесін алу үшін қажетті орындардан бір кем. Ресми мәртебе алған партиялар 2 миллион доллар мемлекеттік қаржыландыру алады және сөз сөйлеуге кепілді уақыт беріледі. НДП ережелерді өзгертуді сұрады, олардың 15% дауыс жинағанын ескере отырып, ресми мәртебе алуға құқылы екендерін айтты. Дункан мен МакГинти бастапқыда бұл мүмкіндікті қарастырудан бас тартты. Дункан НДП-ға 420 000 доллар және сөз сөйлеуге кепілді уақыт беруді ұсынды, бірақ НДП жетекшісі Говард Хэмптон бұл ұсынысты "ашық парақорлық" деп бағалады. Жаңа демократтардың ұзаққа созылған сөзді кешіктіру науқанынан кейін, НДП-ға 775 000 доллар беріліп, сұрақтар сағатына қатысуға рұқсат берілді. Кейіннен НДП қосымша сайлауда сегізінші орынды жеңіп алып, толық партия мәртебесін қайта иеленді.

Қаржы министрі

Онтарионың қаржы министрі Грег Сорбара 2005 жылғы 11 қазанда күтпеген жерден қызметінен кетті, өйткені ол бұрынғы жылжымайтын мүлік компаниясының ісін тергеу барысында Корольдік Канадалық шаруа полициясының ордерінде есімдері тізілгендердің бірі болды. Сол күні Дункан Сорбараның орнына Қаржы министрі және Министрлер кабинетінің басқарма төрағасы болып тағайындалды. Дунканның алғашқы бюджеті 2006 жылғы 23 наурызда ұсынылды. Ол инфрақұрылымдық шығындарға, әсіресе Үлкен Торонто аймағындағы қоғамдық көлік жобаларына, соның ішінде Йонг-Юниверсити-Спадина метро желісінің кеңейтілуіне, сондай-ақ провинцияның басқа аймақтарындағы жолдар мен көпірлерге бағытталды. Денсаулық сақтауға жұмсалатын қаржы 1,9 миллиард долларға артты, ал Онтарио университеттеріне 290 миллион долларға қосымша қаржы бөлінді. Бюджет тапшылығы 2,4 миллиард долларды құрады, бұл өткен жылғы болжаммен сәйкес келеді. Жаңа салықтар немесе салық ставкаларының өсуі болған жоқ. Бір айдан кейін федералды үкімет Онтариоға Торонтодағы қоғамдық көлікке жұмсалатын шығындарға қосымша 1 миллиард доллар бөліп беретінін хабарлады.

Энергетика министрі (екінші рет)

Грег Сорбара 2006 жылғы 23 мамырда Қаржы министрі лауазымына оралды, себебі судья оның атын RCMP іздестіру ордеріне енгізуге негіз жоқ деп шешті. Дункан Энергетика министрі болып тағайындалды. Дункан өзінің үкіметінің ұзақ мерзімді стратегиялық энергетикалық жоспарын 2006 жылғы маусымда жариялады, онда алдағы он жылда ядролық энергияға инвестицияларды арттыру және екі жаңа реактор салу көзделген. Үкімет сондай-ақ жел энергиясы және табиғатты қорғау жобаларын іске қосады, оның ішінде 2025 жылға дейін ондаған жел турбиналарын салу жоспары бар. Жалпы құны шамамен жиырма жыл ішінде 46 миллиард долларға бағаланады. 2006 жылғы қарашада Дункан Саулт-Сент-Мари қаласының жанында Канададағы ең ірі жел электр стансасын ашты. 2006 жылғы шілдеде Дункан Онтарио Энергия басқармасына жергілікті электр тарату компанияларына энергияны үнемдеу және сұранысты басқару жобаларына көмек көрсету үшін үш жыл ішінде 400 миллион доллар бөлуді тапсырды. Торонто Гидро компаниясы дереу жауап беріп, электр тұтынуын 10%-ға қысқартқан тұтынушыларға тарифтерді төмендетуге уәде берді. Жоба сәтті аяқталды және Дункан 2006 жылғы қарашада Торонто Гидроның энергияны үнемдеу шаралары провинция бойынша кеңейтілетінін жариялады. Ontario Power Generation компаниясының қаржылық жағдайы 2003 жылдан бері айтарлықтай жақсарды. 2005 жылғы пайдасы 366 миллион долларға жетті және оның кредиттік рейтингі жаңартылды. 2006 жылғы шілдеде Дункан OPG-нің жағдайының жақсаруын «соңғы екі жылдың айтылмаған оқиғаларының бірі» деп сипаттады. Сондай-ақ, ол өз үкіметінің провинциялық электр желісіне 3000 мегаватт қуат қосып отырғанын мәлімдеді. 2006 жылғы қазан айында Онтарио Энергия басқармасы энергия бағасын киловатт сағатына 5,8 центтен 5,5 центке және 1000 киловатт сағаттан астам тұтыну үшін 6,7 центтен 6,4 центке дейін төмендетті. 2007 жылғы сәуірде бұл көрсеткіштер 5,3% және 6,2%-ға төмендеді. 2006 жылғы қазан айында Онтарио Энергия басқармасы Онтарио бойынша жеті жоғары тиімді когенерациялық жобамен келісімшарт жасады, олардың жалпы қуаты 414 мегаваттқа жетеді. Барлық стансалардың 2010 жылғы мамырға дейін іске қосылуы күтілуде. 2006 жылғы қарашада Дункан Онтарио және Квебек үкіметтерінің сұраныс қуатын асып кеткен кезде Онтарионың американдық энергияға тәуелділігін азайту мақсатында электр желілерін біріктіруге келіскенін хабарлады. Бұл келісім бойынша Онтарио 2010 жылға дейін қосымша 1250 мегаватт энергия алады. Дункан сондай-ақ гидроэлектр энергиясының мол қоры бар Манитобамен келісімге қол жеткізуге тырысуда. Онтарио Hydro One компаниясының төрағасы Том Паркинсон 2006 жылғы желтоқсанда жосықсыз шығындар жасады деген айыптаулардан кейін лауазымынан кетті. Келесі айда Дункан энергетика саласындағы басшыларға жалақы төлеудің жаңа жүйесін ұсыну үшін төрт мүшеден тұратын комиссия құрды. Ол бұл қарастыру бюрократиялық ысырапты азайтуға көмектеседі деп мәлімдеді. Сынаушылар бұл комиссияның тым қымбат және қажетсіз екенін айтты. 2007 жылғы ақпанда Дункан Онтарионың Киото протоколының мақсаттарына жету жолында екенін және провинция 2003 жылдан бері көмір зауыттарынан шығатын парниктік газдар эмиссиясын 29%-ға азайтқанын мәлімдеді. Оппозициялық партиялар бұл көрсеткіштің төмендеуі өндіріс секторының құлдырауымен байланысты екенін айтты, бірақ Дункан бұл айыптауды жоққа шығарды. Сәуір айында Дункан провинцияның қазіргі көмір зауыттарын тазалауға 1,6 миллиард доллар жұмсамайтынын мәлімдеді, себебі бұл ұсыныс тым қымбат, қоршаған ортаға ешқандай пайда әкелмейді және үкімет 2014 жылға дейін көмір зауыттарын жабуды жоспарлап отырғанын ескерсек, қажетсіз. Сондай-ақ, 2007 жылғы сәуірде Дункан Онтарионың 2012 жылға дейін тиімсіз шамдардың сатылуын тоқтатуға келісетінін хабарлады. Бұл шешім Онтарионы Канадада және әлемде осы қадамды жасаған алғашқылардың бірі етті. Сол айда Дункан Калифорниялық компания Онтариодағы ең ірі күн электр стансасын Сания қаласының жанында салады деп мәлімдеді.

Облыстық саясаттың зейнетке шығуы

БАҚ-тың болжамдарына қарамастан, 2013 жылғы Либералдық партияның көшбасшылық сайлауында оның жетекші кандидат екені туралы ақпарат тарағанмен, Дункан Далтон МакГинтиден кейін Либералдық партияның көшбасшысы және премьер-министр лауазымына үміткер болмауды шешті және саясаттан толығымен бас тартатынын жариялады. Ол 2013 жылдың 14 ақпанында заң шығарушы органнан отставкаға кетіп, Bay Street заң фирмасы McMillan LLP-де аға стратегиялық кеңесші қызметін қабылдады. 2016 жылдың 1 қаңтарында Дункан Виндзор-Детройт көпірінің (Горди Хау халықаралық көпірі) басқармасының уақытша төрағасы болып тағайындалды. 2006 жылы ол Майкл Игнатьевтің федералды партияның көшбасшысы болуына қолдау көрсетіп, Онтарионың тең төрағасы болды. Дункан Джастин Трюдоның Канада Либералдық партиясының төрағалығына кандидат болуын қолдады және 2012 жылдың желтоқсанында 42-ші Канадалық федералдық сайлауда бақ сынасу мүмкіндігін қарастырып жатқанын мәлімдеді, сайлау 2015 жылдың қазанына жоспарланған. Бірақ, ақырында Дункан сайлауға қатыспады.

Сайлау рекорды

Жалпы жарамды дауыс саны (100.00%)

13 қараша 1991 жылы "Windsor Star" газетінен алынған алдын ала нәтижелер. Түзетулер енгізілген соңғы көрсеткіштер айтарлықтай өзгеше болған жоқ. Сайлаушыларға екі кандидатқа дауыс беруге рұқсат етілді. 15 қараша 1988 жылы "Windsor Star" газетінен алынған алдын ала нәтижелер. Түзетулер енгізілген соңғы көрсеткіштер айтарлықтай өзгеше болған жоқ. Сайлаушыларға екі кандидатқа дауыс беруге рұқсат етілді. Барлық провинциялық сайлау туралы ақпарат Elections Ontario-дан алынған. 1995 жылдан кейінгі барлық сайлаулар бойынша шығындар Elections Ontario тізіміндегі ресми кандидаттар есептерінен алынған. Бұл көрсеткіштер кандидаттың сайлау кампаниясының шектеулерге бағынған жалпы шығындарын, сондай-ақ округтік ұйымдардан түскен трансферттерді қамтиды.