Жапондық "Микаса" броненосеці: Тарих және мұражай кемесі

Кіріспе

Жапондық доредноуттан бұрынғы соғыс кемесі

Микаса (三笠) – 1890-шы жылдардың соңында Жапон Императорлық Әскери-теңіз күштері (IJN) үшін салынған доредноуттан бұрынғы соғыс кемесі және өз класындағы жалғыз кеме. Жапониядағы Нара облысындағы Микаса тауының құрметіне аталған бұл кеме 1904–1905 жылдардағы орыс-жапон соғысы кезінде вице-адмирал Того Хейхачироның флагманы болды, соның ішінде соғыстың екінші күні Порт-Артур шайқасы, Сары теңіз және Цусима шайқастарына қатысты. Соғыс аяқталғаннан кейін бірнеше күн өткен соң, Микасаның оқ-дәрі қоймасы жарылып, кеме батып кетті. Кейін ол құтқарылды және жөндеу жұмыстары екі жылдан астам уақытқа созылды. Содан кейін кеме Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде жағалау қорғаныс кемесі ретінде қызмет етті және Ресей азаматтық соғысы кезінде Сибирьге жасалған интервенцияда жапондық күштерге көмектесті. 1922 жылдан кейін Микаса Вашингтон теңіз келісіміне сәйкес қызметтен шығарылып, Йокосукада мұражай кемесі ретінде сақталды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі Жапония оккупациясы кезінде кеме ұмытылып, 1950-ші жылдардың соңында толық қайта жаңарту қажет болды. Қазіргі таңда Микаса ішінара қалпына келтіріліп, Йокосукадағы Микаса паркінде орналасқан мұражай кемесі болып табылады. Микаса – әлемдегі доредноуттан бұрынғы соғыс кемесінің жалғыз қалған мысалы және британдық құрылымда салынған соғыс кемесінің соңғы үлгісі.

Өмірбаян

1894-1895 жылдардағы Бірінші қытай-жапон соғысы кезінде жеңіл броньды "Мацусима" класындағы крейсерлердің жауынгерлік тәжірибесі Жапон императорлық теңіз күштерін "Jeune Ecole" теңіз философиясының кемшіліктеріне көз жеткізді және Жапония болашақ қақтығыстарға дайындық үшін өзінің флотын жаңғырту және кеңейту бағдарламасын бастады. Атап айтқанда, Жапония он жылдық теңіз күштерін арттыру бағдарламасын қабылдады, оның ядросында алты линкор және алты бронекруизердің құрылысы тұрды. Бұл кемелерге Қытайдың Бірінші қытай-жапон соғысында жеңіліс танығаннан кейін төленген 30 миллион фунт стерлингтік өтемақыдан қаржыландырылды. Бұрынғыдай, Жапонияда өз линкорларын салуға қажетті технология мен мүмкіндік болмағандықтан, бағдарламаның қалған төрт линкоры үшін тағы да Ұлыбританияға жүгінді.

Дизайн және сипаттама

Микасаның конструкциясы Корольдік теңіз күштерінің "S" класындағы кемесінің екі қосымша зеңбірекпен модификацияланған нұсқасы болды. Микасаның жалпы ұзындығы 432 фут (132 м), ені 76 фут (23 м), ал қалыпты су айдауы 27 фут (8 м) құрады. Ол қалыпты жүктеме кезінде ауысты. Экипаж шамамен 830 офицер мен қатардағы сарбаздан тұрды. Кеме екі тік, үш кеңейімді бу машинасымен жабдықталған, әрқайсысы бір винтті қозғалтады, ал бу 25 Белльвиль қазандығында өндірілді. Машиналар күшті тартымды пайдаланып, белгіленген қуаты бар еді, және ең жоғары жылдамдыққа жетуге арналған, бірақ Микаса 1901 жылғы желтоқсандағы теңіз сынақтарында жылдамдығы жоғарырақ екенін көрсетті, ол жылдамдыққа жетті. Ол көмірдің максималды мөлшерін тасыды, бұл оған жылдамдықпен саяхаттауға мүмкіндік берді. Микасаның негізгі қаруы барлық алдыңғы жапондық броненосецтерінде қолданылған Elswick Ordnance Company өндірген 40 калибрлі екі дюймдік төрт зеңбіректерден тұрды. Олар суперқұрылымның алды мен арт жағында орналасқан екі зеңбіректік барбеттерге орнатылған, сондай-ақ брондалған қақпақтармен қосымша қорғалған, осылайша нағыз зеңбірек мұнараларына ұқсас болды. Гидравликалық түрде басқарылатын орнатулар барлық айналым бұрыштарында жүктеуге мүмкіндік берді, ал зеңбіректер +13,5° бұрышта жүктелді. Олар зеңбіректерді бастапқы жылдамдықпен атты. Кеменің қосалқы қаруы казематтарға орнатылған 14 40 калибрлі жылдам ату қаруынан тұрды. Осы қарулардың он бірі негізгі палубада, ал қалған төртеуі суперқұрылымның бұрыштарында, олардың үстінде орналастырылды. Олар бастапқы жылдамдықпен снарядтарды атты. Торпедалық қайықтардың шабуылдарына қарсы қорғаныс 20 QF 12 фунт 12 cwt қаруымен қамтамасыз етілді. Жеңіл қарулар сегіз 3 фунттық Хотчкисс қаруынан және сегіз 47 миллиметрлік 2,5 фунттық Хотчкисс қаруынан тұрды. Кемеде сондай-ақ әр жағында екі-екіден төрт су асты торпедалық түтігі бар. Микаса, сол кездегі барлық жапондық броненосецтері сияқты, 24 есе үлкейту телескопиялық көзқарастармен бірге Barr & Stroud FA3 кездейсоқ қашықтық өлшегіштерімен жабдықталған, олардың тиімді қашықтығы құрады.

The design of Mikasa was a modified version of the s of the Royal Navy with two additional guns. Mikasa had an overall length of 432 feet (132 m), a beam of 76 feet (23 m), and a normal draught of 27 feet (8 m). She displaced at normal load. The crew numbered about 830 officers and enlisted men. The ship was powered by two vertical triple expansion steam engines, each driving one propeller, using steam generated by 25 Belleville boilers. The engines were rated at using forced draught, and designed to reach a top speed of although Mikasa proved to be faster during her sea trials in December 1901, reaching from She carried a maximum of of coal which allowed her to steam for at a speed of
Mikasas main battery consisted of the same four Elswick Ordnance Company 40 calibre twelve inch guns used in all of the preceding Japanese battleships. They were mounted in twin gun barbettes fore and aft of the superstructure which were additionally protected with armoured hoods, thus resembling true gun turrets. The hydraulically powered mountings could be loaded at all angles of traverse while the guns were loaded at a fixed angle of +13.5°. They fired projectiles at a muzzle velocity of
The ship's secondary armament consisted of fourteen 40 calibre quick firing guns mounted in casemates. Ten of these guns were positioned on the main deck and the other four guns were placed above them at the corners of the superstructure. They fired shells at a muzzle velocity of Protection against torpedo boat attacks was provided by twenty QF 12 pounder 12 cwt guns. Lighter guns consisted of eight three pounder Hotchkiss guns and eight 47 millimetre 2.5 pounder Hotchkiss guns. The ship was also equipped with four submerged 18 inch (450 mm) torpedo tubes, two on each broadside. Mikasa, like all the other Japanese battleships of the time, was fitted with four Barr & Stroud FA3 coincidence rangefinders that had an effective range of In addition the ships were also fitted with 24 power magnification telescopic gunsights.

Құрылыс және мансап

Микаса, Микаса тауының атымен аталып, 1899 жылдың 24 қаңтарында Викерс компаниясының Барроу-ин-Фурнес кеме құрылыс шебінде салынды. Баронесса (кейін графиня) Хаяши, сол кездегі Ұлыбританиядағы резидент-министрдің (кейін елшінің) әйелі, Микасаның серкесі болды және 1900 жылдың 8 қарашасында жаңбырлы, бірақ әсерлі салтанатта кеменің қабығын суға түсірді. 1902 жылдың 1 наурызында құрылысы аяқталып, 13 наурызда капитан Хаясакидің басқаруымен Девонпортқа сапар жасап, Плимуттен Жокогамаға бет бұрды. Ресей-Жапон соғысының басында Микаса, капитан Хикожиро Иджичидің басқаруымен, 1-ші флоттың 1-ші дивизиясына бекітілді. 1904 жылдың 9 ақпанында Порт-Артур шайқасына қатысты, онда адмирал Того Хейхачиро 1-ші флотты Порт-Артурдың жанында орналасқан Тынық мұхиты эскадрильясының ресейлік кемелеріне қарсы шабуылға бастады. Того өзінің эсминецтерімен ресейліктерге жасаған түнгі шабуылының күткеннен әлдеқайда сәтті болады деп үміттенеді, оларды нашар ұйымдасқан және әлсіреген күйде тапты деп ойлады, бірақ ресейліктер таңғалысынан оқусымен, шабуылға дайын болды. Жапондық кемелерді жағалауда күзетіп жүрген ресейлік "Боярин" крейсері байқап, ресейлік қорғаныс күштеріне хабарлады. Того өзінің негізгі қару-жарағымен ресейлік жағалау қорғанысына шабуыл жасап, екіншілік қаруларымен ресейлік кемелермен қақтығысуды жөн көрді. Отын бөліп шабуыл жасау дұрыс болмады, себебі жапондық және алты дюймдік зеңбіректер ресейлік кемелерге айтарлықтай зиян келтірмеді, ал ресейліктер барлық күштерін жапондық кемелерге жұмсады, бұл белгілі бір нәтиже берді. Екі тараптан да көптеген кемелер зардап шеккенімен, ресейліктердің қазасы 17 адамды құрады, ал жапондықтар Тогоның шегінуіне дейін 60 адам қаза тауып, жараланды. Микаса ұрыс кезінде екі он дюймдік снарядтан зардап шекті, нәтижесінде жеті сарбаз жарақат алды. Кеме 13 сәуірдегі шайқасқа қатысты, онда Того Тынық мұхиты эскадрильясының бір бөлігін, соның ішінде вице-адмирал Степан Макаровтың флагманы "Петропавловск" жауынгерлік кемесін сәтті тартып алды. Макаров 1-ші дивизияның бес линкорын байқағаннан кейін Порт-Артурға қайтып, "Петропавловск" жапондықтар түнде орнатқан мина өрісіне түсті. Ресейлік жауынгерлік кеме бір журналы жарылғаннан кейін екі минуттан кем уақыт ішінде батып кетті, ал Макаров 677 қаза тапқандардың бірі болды. Того өзінің сәттілігіне шабыттандырылып, алыс қашықтықтан бомбалау миссияларын қайта бастады, бұл ресейліктерді келесі айда екі жапондық линкорды батыратын мина өрістерін салуға итермеледі. 10 тамыздағы Сары теңіз шайқасында Микаса жапондық жауынгерлік кемелер колоннасының басында болды және ресейлік кемелердің негізгі нысаналарының біріне айналды. Ол жиырма рет соққыға ұшырады, оның екеуі оның артқы 12 дюймдік зеңбірек мұнарасын істен шығарды және экипажының арасында 125 адам қаза тапты. Өз кезегінде, ол өзінің отын күшін "Полтава" және "Цесаревич" ресейлік жауынгерлік кемелеріне бағыттады, бірақ екі кеме де жапондық снарядтардан аз ғана зақымдалды, олар әдетте ешқандай броньды бұзбай, соққы кезінде жарылды.

Mikasa, named after Mount Mikasa, was laid down by Vickers at their Barrow in Furness shipyard on 24 January 1899. Baroness (later Countess) Hayashi, the wife of the then resident minister to Great Britain (later Ambassador), served as Mikasa's sponsor, launching the hull on a rainy, but otherwise perfect ceremony on 8 November 1900. She would be completed on 1 March 1902, and after a visit to Devonport, she left Plymouth on 13 March, bound for Yokohama, under the command of Captain Hayasaki. At the start of the Russo Japanese War, Mikasa, commanded by Captain Hikojirō Ijichi, was assigned to the 1st Division of the 1st Fleet. She participated in the Battle of Port Arthur on 9 February 1904 when Admiral Tōgō Heihachirō led the 1st Fleet in an attack on the Russian ships of the Pacific Squadron anchored just outside Port Arthur. Tōgō had expected his surprise night attack on the Russians by his destroyers to be much more successful than it actually was and expected to find them badly disorganized and weakened, but the Russians had recovered from their surprise and were ready for his attack. The Japanese ships were spotted by the cruiser Russian cruiser Boyarin which was patrolling offshore and alerted the Russian defences. Tōgō chose to attack the Russian coastal defences with his main armament and engage the Russian ships with his secondary guns. Splitting his fire proved to be a bad idea as the Japanese and six inch guns inflicted very little significant damage on the Russian ships who concentrated all their fire on the Japanese ships with some effect. Although a large number of ships on both sides were hit, Russian casualties numbered only 17 while the Japanese suffered 60 killed and wounded before Tōgō disengaged. Mikasa was hit by two ten inch shells during the engagement that wounded seven crewmen. The ship participated in the action of 13 April when Tōgō successfully lured out a portion of the Pacific Squadron, including Vice Admiral Stepan Makarov's flagship, the battleship Russian battleship Petropavlovsk. When Makarov spotted the five battleships of the 1st Division, he turned back for Port Arthur and Petropavlovsk struck a minefield laid by the Japanese the previous night. The Russian battleship sank in less than two minutes after one of her magazines exploded, and Makarov was one of the 677 killed. Emboldened by his success, Tōgō resumed long range bombardment missions, which prompted the Russians to lay more minefields which sank two Japanese battleships the following month. During the Battle of the Yellow Sea on 10 August, Mikasa was at the head of the column of Japanese battleships and was one of the primary targets of the Russian ships. She was hit twenty times, two of which knocked out her aft 12 inch gun turret, and suffered 125 casualties among her crew. In turn, she concentrated most of her fire upon the battleships Russian battleship Poltava and Russian battleship Tsesarevich although both ships were only lightly damaged by the Japanese shells which generally failed to penetrate any armour and detonated on impact.

Цусима шайқасы

1905 жылғы 27 мамырда Цусима шайқасында Микаса қайтадан 1-ші флотты шайқасқа бастап, бұл жолы Балтық флотынан бөлінген Екінші және Үшінші Тынық мұхит эскадрильяларына қарсы шайқасты. Кеме 14:10-да ресейлік флагман Князь Суворовты атып жіберді, оған көп ұзамай жапондық "Асахи" және жапондық "Азума" бронекерлері қосылды. Бір сағат ішінде жапондық кемелер ресейлік кеменің бортында қатты өрт шығарып, флот командирі вице-адмирал Зиновий Рождественскийді ауыр жарақаттады, оның артқы он екі дюймдік пулемет мұнарасын қиратты және Князь Суворовтың рулін бұзып, ол формациядан шығып кетті. Осы уақыт ішінде Микаса жапондық колоннаның жетекші кемесі ретінде ресейлік оттың басты нысаны болды және 6 он екі дюймдік және 19 алты дюймдік снарядтармен соқты. Олар өте аз зақым келтірді және Того орыс эскадрильяларының қанатын кесіп өтуге қабілетті болды. Кейінірек Князь Суворовтың рульдік басқаруы жөнделді, бірақ ол жапондық және орыс флоттарының арасында бірнеше рет қақтығысты және Микаса оған үш торпеда атқан жоқ. Кейінірек ұрыста кеме негізінен ресейлік "Бородиноға" от ашты, бірақ жапондық "Фудзи" оның мачтасын нысанаға алды, нәтижесінде ресейлік кеменің жарылғыш бөлімдері жарылып, кеме батып кетті. 18:04-те 12 дюймдік снаряд алдыңғы мұнараның оң жақ пулеметінің түбіне ерте жарылып, пулеметті өшіріп, сол жақ пулеметті 18:40-қа дейін тоқтатты. Тағы бір он екі дюймдік снаряд сол түтікке екі сағат бұрын жарылған, бірақ қаруға зақым келтірмеген. Бір алты дюймдік пуля 19 рет атылғаннан кейін тұйықталды, бірақ кеменің басқа қаруларына келтірілген жалғыз зақым - бір алты дюймдік пуля, ол пуля портынан кірген бірдей өлшемдегі ресейлік снарядпен жарамсыз болды. Ол ұрыста 124 12 дюймдік снарядты атқан, бұл "Асахис 142" кемесінен басқа кемелерге қарағанда көп. Жалпы, Микаса шайқас кезінде 40 реттен астам соққыға ұшырады, оның ішінде 10 он екі дюймдік және 22 алты дюймдік снаряд болды, бірақ олардың ешқайсысы оған қатты зақым келтірмеді. Микаса 113 адамнан зардап шеккенде, жапондықтардың барлық күштері 117 адамнан қаза тауып, 583 адам жарақат алды. Соғысты аяқтаған Портсмут келісімінен алты күн өткен соң, 1905 жылдың 11-12 қыркүйектерінде Сасебода өрт пен жарылыс болғаннан кейін Микаса кемесі кемежайларына батып, 251 экипаж мүшесі қаза тапты. 1906 жылы 7 тамызда қайтадан суға шығарылды. Әскери-теңіз флоты екі жыл бойы кемені жөндеу үшін қолда бар қару-жарақты 45 калибрлі 12 дюймдік және 6 дюймдік пулялармен жаңарту мүмкіндігін пайдаланды. Микаса 1908 жылы 24 тамызда белсенді қызметке қайта қабылданды. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол 1914-1915 жылдары Майзуру қаласында орналасқан жағалауды қорғау бойынша қызмет етті, содан кейін соғыстың қалған бөлігіне екінші және бесінші эскадрильяларға тағайындалды. 1921 жылы Ресейдің азаматтық соғысы кезінде Жапонияның Сибирьге араласуын қолдаған кеме 1921 жылы 1 қыркүйекте бірінші сыныпты жағалауды қорғау кемесі ретінде қайта жіктелді. 17 қыркүйекте Микаса Владивосток маңындағы Аскольд аралының маңында жағаға ұшып кетті, бірақ қатты зақымдалған жоқ. 1926 жылы 12 қарашада Микаса Йокосукада мұрагер ханзада Хирохито мен Тогоның қатысуымен көрмеге ашылды. 1945 жылы Жапонияның берілуінен кейін, кеме оккупациялық күштердің бақылауында нашарлады. Микаса екінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ-тың бомбалаушы ұшақтарынан қатты зақымдалған болатын. Соғыстан кейін американдық әскерлер оның құрылымын алып тастады, палубасына Квонсет шатырын қосты және Микасаның қалған қалдықтарын аквариумға және "Микаса клубына" айналдырды. Жапондықтар мен американдықтар кейіннен Микасаны 1950 жылдары қалпына келтірген кезде, олар қалпына келтіру үшін алынып тасталған суперструктураның бір бөлігін ала алды, бірақ жаңа Микаса мұражай кемесінің суперструктурасының көпшілігі шын мәнінде Чилидің Almirante Latorre және, мүмкін, Аргентинаның ARA Moreno дрейдноутты шайқас кемесінің бөліністерінен құралған. 1955 жылы бұрын Англияның Бароу қаласында тұратын американдық бизнесмен Джон Рубин "Japan Times" газетіне кеме жағдайы туралы хат жазды, бұл жаңа қалпына келтіру науқанының катализаторы болды. Жапон халқының және флот адмиралы Честер В. Нимицтің қолдауымен қалпына келтірілген шайқас кемесі 1961 жылы қайта ашылды. 2009 жылдың 5 тамызында Микасаны Нимиц теңізшілері қайта бояды. Микаса - әлемдегі дредноутқа дейінгі соғыс кемесінің сақталған жалғыз үлгісі. Өкінішке қарай, Микасадағы барлық қару мен мұнаралар - көшірме. Бүгінгі Микасадағы барлық жабдықтар мен құрылыстар басқа кемелерден алынған немесе көшірмеленген. Микасаны оның құрылысы болған Фурнесс қаласындағы...

At the Battle of Tsushima on 27 May 1905, Mikasa again led the 1st Fleet into combat, this time against the Second and Third Pacific Squadrons detached from the Baltic Fleet. The ship opened fire at the battleship Russian battleship Knyaz Suvorov, the Russian flagship, at 14:10, and was joined by the battleship Japanese battleship Asahi and the armoured cruiser Japanese cruiser Azuma shortly afterwards. Within an hour the Japanese ships had started a serious fire aboard the Russian ship, badly wounded the fleet commander, Vice Admiral Zinovy Rozhestvensky, knocked out her rear twelve inch gun turret, and jammed Knyaz Suvorovs steering so that she fell out of formation. During this time, Mikasa was the focus of the Russian fire as the leading ship in the Japanese column and was hit by 6 twelve inch and 19 six inch shells. They did very little damage and Tōgō was able to cross the T of the Russian squadrons. Knyaz Suvorovs steering was later repaired, but she blundered between the Japanese and Russian fleets several times later in the battle and Mikasa fired three torpedoes at her to no avail. Later in the battle, the ship appears to have fired mostly on the battleship Russian battleship Borodino although Japanese battleship Fuji fired the shots that caused the Russian ship's magazines to explode and sink her. At 18:04, a twelve inch shell detonated prematurely in the barrel of the right gun of the forward turret, disabling the gun and knocking out the left gun until 18:40. Another twelve inch shell had exploded in that same barrel almost two hours earlier, but had not damaged the gun. One six inch gun jammed after firing 19 rounds, but the only other damage to any of the ship's guns was one six inch gun that was disabled by a Russian shell of the same size that entered through the gun port. She fired 124 twelve inch shells during the battle, more than any other ship except Asahis 142. In total, Mikasa was hit more than 40 times during the battle, including 10 twelve inch and 22 six inch shells, but none of them seriously damaged her. While Mikasa suffered 113 personnel casualties, the entire Japanese force combined only lost 117 men killed and 583 wounded to all causes during the battle. Six days after the Treaty of Portsmouth that ended the war was signed, Mikasa sank at her moorings after a fire and magazine explosion at Sasebo on the night of 11/12 September 1905 that killed 251 crewmen. She was refloated on 7 August 1906, reconstructed and repaired at Sasebo Naval Arsenal. The navy took the opportunity to upgrade her existing armament with more powerful 45 calibre twelve inch and six inch guns during the two years it took to repair the ship. Mikasa was restored to active service on 24 August 1908. During World War I, she served on coast defence duties, based at Maizuru, during 1914–15 and was then assigned to the Second and Fifth Squadrons, in that order, for the rest of the war. The ship supported the Japanese intervention in Siberia during the Russian Civil War during 1921 and was reclassified on 1 September 1921 as a first class coast defence ship. On 17 September, Mikasa ran aground near Askold Island off Vladivostok, but was not seriously damaged. On 12 November 1926, Mikasa was opened for display in Yokosuka in the presence of Crown Prince Hirohito and Tōgō. Following the surrender of Japan in 1945, the ship deteriorated under control of the occupation forces. Mikasa had been heavily damaged by U. S. bombers during World War II and after the war American troops removed her superstructure, added a Quonset hut on her deck, and turned the remaining wreckage of Mikasa into an aquarium and "Club Mikasa", a nightclub for American servicemen. When the Japanese and Americans later restored Mikasa in the 1950s they were able to retrieve some of the removed superstructure for restoration, but the majority of the new Mikasa museum ship's superstructure was actually made up of cannibalized sections from the decommissioned Chilean dreadnought battleship Almirante Latorre and, possibly, the Argentine dreadnought battleship ARA Moreno. In 1955, American businessman John Rubin, formerly of Barrow, England, wrote a letter to the Japan Times about the state of the ship, which was the catalyst for a new restoration campaign. With the support of the Japanese public, and also Fleet Admiral Chester W. Nimitz, the restored battleship reopened in 1961. On 5 August 2009, Mikasa was repainted by sailors from Nimitz. Mikasa is the only surviving example of a pre dreadnought battleship in the world. Unfortunately, all the guns and turrets on Mikasa are replicas. Almost all of the equipment and superstructure on Mikasa today are replicas or equipment taken from other vessels. Mikasa is remembered in Barrow in Furness, the town of her construction, by Mikasa Street on Walney Island.