Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Новочеркасск (Новочерка́сск) – Ресейдің Ростов облысындағы қала. Қала Тузлов және Ақсай өзендерінің тоғысына жақын орналасқан, Ақсай өзені Дон өзенінің саласы болып табылады. Новочеркасск казактардың мәдени астанасы және Дон казактарының ресми астанасы ретінде белгілі. Халық саны:
City in Rostov Oblast, Russia
the city
Novocherkassk (Новочерка́сск) is a city in Rostov Oblast, Russia, located near the confluence of the Tuzlov and Aksay Rivers, the latter a distributary of the Don River. Novocherkassk is best known as the cultural capital of the Cossacks, and as the official capital of the Don Cossacks. Population:
Қор
Бұл аймақтағы алғашқы елді мекенді Темірқова Идар салғанмен, Новочеркасск қаласын 1805 жылы Дон қазақтарының атаманы, генерал-лейтенант Матвей Платов Дон әскері облысының әкімшілік орталығы ретінде құрды. Қала Черкасск станицасының Дон қазақтарының астанасы ретінде сәйкес келмейтін бірнеше себептерге байланысты жарамсыз деп танылуына жауап ретінде салынды. Черкасск Доң өзенінің жағасындағы төмен жатқан орнынан ұзақ уақыт бойы қайталап су тасқынына ұшырады, ал қаланы қорғау үшін бөгеттер салу әрекеттері тым қымбат және тиімсіз болып шықты. Сонымен қатар, Черкасск хаотикалық жоспары мен ағаш үйлерінің арқасында өртке бейім болды және ірі жолдардан шалқап жатқандай алыс еді. Черкасск құрамына кіретін он бір ауылдың он өкілі астананы көшіруге қарсы болғанына қарамастан, Платов патша Александр I-ге Дон қазақтарының астанасын басқа жерге көшіруге рұқсат беруді сұрап үсыныс жасады және 1804 жылғы 23 тамыздағы патша жарлығымен рұқсат алды.
Although the first settlement in the region was founded by Temroqwa Idar, the city of Novocherkassk was founded in 1805 by Lieutenant general Matvei Platov, the Ataman of the Don Cossacks, as the administrative center of the Don Host Oblast. It was established in reaction to the original administrative center, the stanitsa of Cherkassk, being deemed unsuitable as the capital for the Don Cossacks for several reasons. Cherkassk was repeatedly flooded for long periods of time due to its low lying location on the banks of the Don River, and attempts at constructing levees to protect the town were found to be too costly and ineffective. Additionally, Cherkassk was prone to destructive fires due to its chaotic layout and wooden buildings, and was located far away from any major roads. Despite the fact that ten of the eleven representatives of the villages that were part of Cherkassk refused to move the capital, Platov still made a presentation to Tsar Alexander I asking him to allow the capital of the Don Cossacks to be moved to another location, and was granted permission in a decree from the Tsar on August 23, 1804.
Дон казактарының жаңа астанасы ретінде жоспар
Платов және инженер Франсуа Сент-де-Волан Новочеркасск қаласын жоспарлы қала ретінде дамытты, оны Черкассктің солтүстігіндегі «Бөрі қапаны» деп аталатын төбеде, Тузлов және Ақсай өзендерінің қосылған жеріне жақын салуға бекітті. 1804 жылдың 7 қарашасында Де Волан мен Платов патша Александрға қаланың болашағына қатысты жоспар мен егжей-тегжейлі баяндама ұсынды, онда құрылысқа таңдалған аймақтың айқын әсемделіп көрсетілген артықшылықтары сипатталған. Қала кең алаңдарымен, кең даңғылдарымен және жасыл желекке толы бульварларымен еуропалық қала құрылысының дәстүрлі үлгілерінде жобаланды. Де Волан болашақ Новочеркасскты көптеген қала алаңдары болғандықтан, олардың әрқайсысында шіркеу орналасуы тиіс және әр алаңнан радиалды түрде басталатын көшелер болуы керек болғандықтан «кішкентай Париж» деп атады. 1804 жылдың 31 желтоқсанында Платов пен Де Воланның жоспары мен баяндамасын қарап шыққан Александр патша жеке өзі: «Осылай болсын. Александр» деп жазды. Қала құрылысы баяу жүрді, себебі Дон казактарының көпшілігі Черкассктегі үйлерін тастап кетуге құлықсыздық танытты, сондай-ақ жаңа астана Дон өзенінен алыс орналасқан еді, ал казактар тарихының барысында онымен тығыз байланыста болды. Бұл жағдайды өтеу үшін, жаңа қала орналасқан Ақсай өзенін (Донның саласы) тереңдету және Дон өзенінің бағытын қала арқылы өзгерту жоспарланды. Алайда, қаражат жетіспеуіне байланысты бұл жоспардан бас тартылды, үштен астам онжылдық бойы Дон казактарының астанасы қай жерде болуы мәселесі шешілмей қалды, ал Новочеркассктің дамуы тоқтап қалды. 1837 жылға қарай, астананы Дондағы төбеде орналасқан Ақсай селосына көшіру туралы ұсыныс қолдау тапты. Дегенмен, сол жылы патша Николай I Новочеркасск пен Ақсай селосын жеке тексеріп, Санкт-Петербургке оралғаннан кейін Дон казактарына астананы Черкасскте қалдыруды бұйырды, себебі көшіру қиындықтар мен нәтижесіздік әкелер еді. 19 ғасырдың бірінші жартысында Новочеркасск тек әскери орталық, әкімшілік ғимараттар, қонақ үйлер, таверналар, шарап қоймалары, қонақүйлер, генералдар мен ақсүйектердің үйлерінен тұрды. 1850 жылдары Новочеркасскке индустрияландыру жетті және өнеркәсіптік кәсіпорындар құрылды, бірақ қаланың жиырма мың тұрғынының тек бір мыңы ғана оларда жұмыс істеді.
Platov and the engineer François Sainte de Wollant developed Novocherkassk as a planned city, deciding to build it on a location at the top of a hill known as the "Wolf's Lair" to the north of Cherkassk, near the confluence of the Tuzlov River and Aksay River. On November 7, 1804, De Wollant and Platov presented to Tsar Alexander a plan for the future of the city and an extensive report, in which the clearly embellished merits of the area chosen for construction were described. The city was designed in the popular traditions of European models of urban development, with spacious areas, wide avenues and boulevards full of greenery. De Wollant, calling the future Novocherkassk "little Paris" on the basis of numerous town squares, each of which was supposed to feature a church, and to have streets beginning radially around each square. On December 31, 1804, after reviewing the plan and the report of Platov and De Wollant, Tsar Alexander personally inscribed: "To be according to this. Alexander". The construction of the city was slow, primarily because of the reluctance of most Don Cossacks to leave their homes in Cherkassk, and the new capital being from the River Don, with which the Cossacks were closely connected throughout its history. To compensate, there were even plans to deepen the Aksay River (a distributary of the Don) where the new city was located to eventually alter the course of the Don through the city. This plan was abandoned due to lack of funds, and for more than three decades the question of the place of the capital of the Don Cossack remained unresolved, while growth of Novocherkassk stagnated. By 1837, an alternative to transfer the capital to the village of Aksayskoy, which was also on a hill and near the Don, gained popularity. However, Tsar Nicholas I personally inspected Novocherkassk and the village of Aksayskoy that same year, and after returning to Saint Petersburg ordered the Don Cossacks to keep the capital in Cherkassk because of the difficulties and uselessness of the transfer. In the first half of the 19th century, Novocherkassk was built only as an army center, administrative buildings, guest yards, taverns, wine cellars, hotels, and generals and noblemen's houses. In the 1850s, industrialization reached Novocherkassk and industrial enterprises were formed, however only one thousand of the city's twenty thousand residents worked in them.
Кеңес дәуірі
Ақпан революциясы қарсаңында Новочеркасск қаласында шамамен алпыс мың адам тұрды, оның жиырма бес мыңы казактар мен олардың отбасылары, үш мыңы дворяндар, ал бес жүзге жуығы дін қызметкерлері болатын. Новочеркасск, сол кездегі көптеген ресейлік қалалардан айырмашылығы, дерлік тұрақты саудагерлер мен шаруаларға ие болған жоқ. 1917-1922 жылдардағы Ресей азамат соғысы кезінде Новочеркасск Дон армиясының қарсы революциясының орталығы болды және генерал Алексей Калединнің басқаруында болды. 1920 жылдың 7 қаңтарында Қызыл армия ақтарға жататын Дон армиясын Новочеркасск қаласынан ығыстырып шығарды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде нацистік Германияның Вермахты Новочеркасск қаласын 1942 жылдың 24 шілдесінен 1943 жылдың 13 ақпанына дейін басып алды. 1942 жылдың қараша айында қала Эрих фон Манштейн басқарған Дон армиясы тобының штабы ретінде таңдалды. 1962 жылдың 1-2 маусымында Новочеркасск трагедиясы деп белгілі болған оқиғалар болды, қаладағы Новочеркасск электр локомотив зауытындағы ереуілден кейін азық-түлікке қатысты тәртіпсіздіктер мен жұмысшылардың құқықтарын қорғау бойынша наразылықтар орын алды. Наразылықтар Совет Армиясының әскерлерімен басылды, нәтижесінде 26 наразылық жасаушы қаза тауып, 87-сі жараланды. 1990 жылдың 20 қарашасында 56 адамды өлтіргені үшін сотталған, Совет Одағының ең көп қылмыскер серийлі кісі өлтірушісі Андрей Чикатило Новочеркасск қаласында тұтқындалды. 1994 жылдың 14 ақпанында ол өлім жазасын күтіп отырған камерасынан Новочеркасск түрмесіндегі дыбыс өткізбейтін бөлмеге ауыстырылып, оң құлағының артына бір оқпен атып өлтірілді. Ол түрме зиратында белгісіз қабірге жерленді.
On the eve of the February Revolution, Novocherkassk had a population of about sixty thousand people, about twenty five thousand of whom were serving Cossacks and their families, three thousand were noblemen, and about five hundred were clergymen. Novocherkassk, unlike many Russian cities at the time, had almost no permanent merchants or peasants. During the Russian Civil War from 1917 to 1922, Novocherkassk was the center of the Don Army counter revolution and came under the command of General Alexey Kaledin. The Red Army eventually defeated ousted the White aligned Don Army from Novocherkassk on January 7, 1920. During World War II, the Wehrmacht of Nazi Germany occupied Novocherkassk between July 24, 1942 and February 13, 1943. The city was chosen as the headquarters of the Don Army Group, headed by Erich v. Manstein in November of 42’. On June 1–2, 1962, events known as the Novocherkassk massacre occurred when food riots and workers rights protests broke out following a labor strike at the locomotive factory, the Novocherkassk Electric Locomotive Plant, in the city. The protests were suppressed by troops of the Soviet Army, resulting in 26 protesters being killed and 87 being wounded. On November 20, 1990, Andrei Chikatilo, one of the Soviet Union's most prolific serial killers, with 56 convicted murders, was arrested in Novocherkassk. On 14 February 1994, he was taken from his death row cell to a soundproofed room in Novocherkassk prison and executed with a single gunshot behind the right ear. He was buried in an unmarked grave at the prison cemetery.
Жақында болған тарих
1991 жылдың 5-6 қазанында Дондағы әскери аймақтың казактар одағының Үлкен шеңберінің мәжілісі өтті, онда қала Дон казактарының тарихи және қазіргі орталығы мәртебесіне ие болды, соның нәтижесінде Новочеркасск Дон казактарының ресми астанасы атанды. 1993 жылдың 17-18 шілдесінде Мәскеуде Ресей және шетелдегі казак әскерлерінің Біріккен Жоғарғы шеңберінің отырысы болып өтті, онда Новочеркасск казактардың әлемдік астанасы деп жарияланды.
On October 5–6, 1991, a meeting of the Grand Circle of the Union of Cossacks of the Don Military Region took place, where the status of the historical and modern center of the Don Cossacks was established in the city, officially making Novocherkassk the capital of the Don Cossacks. On July 17–18, 1993, a meeting of the United Supreme Circle of Cossack troops of Russia and abroad was held in Moscow, where Novocherkassk was proclaimed the world capital of the Cossacks.
Әкімшілік және муниципалдық мәртебе
Әкімшілік-аумақтық бөлініс жүйесінде Новочеркасск қалалық округі ретінде кіріктірілген, бұл – аудандармен тең мәртебеге ие әкімшілік бірлік. Муниципальдік бөлім ретінде бұл әкімшілік бірлік те қалалық округ мәртебесін сақтайды.
Within the framework of administrative divisions, it is incorporated as Novocherkassk Urban Okrug—an administrative unit with the status equal to that of the districts. As a municipal division, this administrative unit also has urban okrug status.
Экономика
Новочеркасск NEVZ электровагон зауыты, пойыз және локомотивтер.
Novocherkassk NEVZ ElektroVagon Plant, trains and locomotives.
Мәдениет және дін
Новочеркасск бір кезде грек православ шіркеуінің архиепископтық орындығы болды және онда үлкен неовизантиялық собор (1904), сондай-ақ Дон қасіреті шіркеуі (2013), казактар атаманының сарайы және Матвей Платов пен Ермак Тимофеевичтің ескерткіштері (Михаил Микешин, 1904) бар. 2005 жылдың қыркүйек айында екі жүз жылдық тойлау кезінде Романов әулетінің өкілдерінің қатысуымен ақ және қызыл казактардың қайта құруына арналған тағы бір ескерткіш ашылды. 1856 жылы Троица шіркеуі салынды, бірақ кейіннен ол бұзылды.
Novocherkassk was once an archiepiscopal see of the Greek Orthodox Church and has a huge neo Byzantine cathedral (1904), as well as the Church of Our Lady of the Don (2013), the palace of the ataman of the Cossacks, and monuments to Matvei Platov and Yermak Timofeyevich (Mikhail Mikeshin, 1904). During the bicentenary celebrations in September 2005 another monument, dedicated to the reconciliation of White and Red Cossacks, was opened in the presence of the members of the Romanov family. In 1856, the Trinity Church was built, but later it was destroyed.