Кіріспе
Асафидалар – орта кембрий кезеңінен бастап силурий кезеңінде жойылғанға дейін теңіз шөгінділерінде табылған, ірі және морфологиялық жағынан әртүрлі трилобиттер тобы. Асафидалар алты суперотбасынан тұрады (Аномокароида, Асафоида, Циклопигоида, Дикелоцефалоида, Ремоплевридоида және Тринуклеоида), бірақ ішкі топтары жоқ. Сипатталған қазба трилобиттердің шамамен 20% асафидтерге жатады. 2020 жылы Тринуклеоида суперотбасын жеке ретке (Тринуклеида) көтеру және оны Асафидалардан бөліп шығару ұсынылды.
Asaphida is a large, morphologically diverse order of trilobites found in marine strata dated from the Middle Cambrian until their extinction during the Silurian. Asaphida contains six superfamilies (Anomocaroidea, Asaphoidea, Cyclopygoidea, Dikelocephaloidea, Remopleuridoidea and Trinucleioidea), but no suborders. Asaphids comprise some 20% of described fossil trilobites. In 2020, the superfamily Trinucleioidea was proposed to be raised to an order (Trinucleida) and removed from Asaphida.
Морфология
Асафидтерде бас және пігидиум (құйрық) бөліктері көбінесе бірдей өлшемде болады, ал көптеген түрлерде айқын орталық жамбас тігісі кездеседі. Бастары көбінесе жалпақ, ал бас аймағындағы қабықтың жоғары жарықтары көбінесе нашар көрінеді немесе мүлдем байқалмайды. Көкірек сегменттері әдетте 5-12 аралығында болады, бірақ кейбір түрлерде 2-ге дейін азайған, ал кейбіреулерінде 30-ға дейін көбейген түрлері де бар. Олардың бас бөлігін қоршап тұратын кең жиектері де болады. Бұл кейбір үлгілердің бас бөлігінің ерекше "қар сүретіндей" пішіндес екендігін сипаттауға себеп болады. Көздері болған жағдайда, олар көбінесе үлкен болады. Асафидтердің бір тармағы, Асафоидея суперотбасы, көз сабаларының үздіксіз эволюциясын көрсетеді – көздері кішкентайлардан бастап, ұзын көз сабалары бар трилобит, мысалы, Asaphus kowalewskii-ге дейін. Бұл тармақ Ресейдің Санкт-Петербург қаласына жақын Волхов өзені аймағындағы Орта Ордовик кезеңінің Асер қабатында табылды. Ордовик кезеңінде қазіргі Шығыс Еуропа аймағы – терең емес ішкі теңіз болған. Бұл көз сабаларының дамуы осы кезеңдегі судың мөлдірлігінің өзгеруіне бейімделу деп саналады, ал A. kowalewski сияқты көз сабалы трилобиттер судың мөлдірлігі артқан кезде пайда болған болуы мүмкін. Бір болжам бойынша, бұл трилобит тек көз сабаларын судан сыртқа шығарып, теңіз түбіне көмілген жемтігін күтіп отырған болуы мүмкін. Ордовик кезеңінің соңында болған жапсақ жойылу оқиғасы барлық трилобиттердің түрлерінің азаюына және көптеген асафидтер отбасыларының жоғалуына әкелді. Тек Тринуклеоидея суперотбасының мүшелері ғана тірі қалды, бірақ олар да Силур кезеңінің соңына дейін жоғалып кетті.