Жоғалған трилобиттер: Phacopida тәртібінің сипаттамасы. Кембрийден девонға дейін өмір сүрген, морфологиялық түрлілігімен ерекшеленетін теңіз жануарлары.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Құрып кеткен трилобиттер тобы
Extinct order of trilobites
Phacopida ("линзалы бет") – кейінгі кембрийден кейінгі девон кезеңіне дейін өмір сүрген трилобиттер тобы. Ол үш туысқан суреттемелік топтамадағы морфологиялық түрлі таксондар жиынтығынан құралған.
Phacopida ("lens face") is an order of trilobites that lived from the Late Cambrian to the Late Devonian. It is made up of a morphologically diverse assemblage of taxa in three related suborders.
Сипаттамалары
Факопидалардың 8-19 кеуде сегменті бар және олар кеңейтілген глабелласы, қысқа немесе жоққа сияқты преглабелляр аймағы, сондай-ақ шизохрольді (Факопина) немесе голохрольді (Чеирурина және Калименина) көздерімен ерекшеленеді. Шизохрольді көздер – 700-ге дейін жеке линзалары бар күрделі көздер. Әрбір линзаның жеке мүйізі болады, ол үлкен склераға дейін созылады. Факопид трилобиттерінде шизохрольді көздердің дамуы – орын ауыстырудан кейінгі педоморфоздың мысалы. Ерте кембрий трилобиттерінің толық емеске жеткен голохрольді көздері негізінен кішкентай шизохрольді көздер болатын. Факопидаларда бұл көздер осы жетілмеген құрылымдардың өсуінің кешігуі (орын ауыстырудан кейін) арқылы ересек түріне дейін сақталды. Eldredgeops rana (Phacopidae) және Dalmanites limulurus (Dalmanitidae) – бұл қатардың ең жақсы белгілі өкілдері. Басқа белгілі факопидтарға Cheirurus (Cheiruridae), Deiphon (Cheiruridae), Calymene (Calymenidae), Flexicalymene (Calymenidae) және Ceraurinella (Cheiruridae) жатады.
Phacopida had 8 to 19 thoracic segments and are distinguishable by the expanded glabella, short or absent preglabellar area, and schizochroal (Phacopina) or holochroal (Cheirurina and Calymenina) eyes. Schizochroal eyes are compound eyes with up to around 700 separate lenses. Each lens has an individual cornea which extended into a rather large sclera. The development of schizochroal eyes in phacopid trilobites is an example of post displacement paedomorphosis. The eyes of immature holochroal Cambrian trilobites were basically miniature schizochroal eyes. In Phacopida, these were retained, via delayed growth of these immature structures (post displacement), into the adult form. Eldredgeops rana (Phacopidae) and Dalmanites limulurus (Dalmanitidae) are two of the best known members of this order. Other known phacopids include Cheirurus (Cheiruridae), Deiphon (Cheiruridae), Calymene (Calymenidae), Flexicalymene (Calymenidae) and Ceraurinella (Cheiruridae).
Эволюция
Факопидалар отрядының шығу тегі белгісіз. Ол үш субтартысты (Факопина, Калименина және Хейрурина) қамтиды, олардың барлығында денелерінде үш жұп тікені бар ерекше протоспис (бөлінбеген дернәсіл) кездеседі. Хейрурина және Калименина ростральді пластинаны (апоморфия) сақтайды, бірақ барлық Факопиналарда еркін жақтары біртұтас түйіледі. Дамудағы осындай ұқсастықтар филогенетикалық бірлікті көрсетеді. Калименина субтартыбы Факопидалар отрядының ең алғашқысы болып табылады және Птихопариида отрядымен кейбір белгілерін бөліседі, бірақ ол Либростома подкласына кірмейді. Факопидалар Фразниан-Фаменн шекарасындағы Келлвассер оқиғасынан (Кейінгі девонның жойылуы) және Проэтидамен бірге аман қалған екі трилобит отрядының бірі болды. Дегенмен, олар Фаменннің соңындағы Хагенберг оқиғасында (Девонның соңындағы жойылу) көп ұзамай жойылып кетті.
The origin of the order Phacopida is uncertain. It comprises three suborders (Phacopina, Calymenina, and Cheirurina) which share a distinctive protaspis (unsegmented larva ) with three pairs of spines on its body. The Cheirurina and Calymenina retain a rostral plate (an apomorphy) but in virtually all Phacopina the free cheeks are yoked as a single piece. This sort of similarity in development suggests phylogenetic unity. The suborder Calymenina is the most primitive of the Phacopida order and shares some characteristics with the order Ptychopariida, though it is not included in the subclass Librostoma. Phacopida was one of only two trilobite orders (along with the Proetida) to survive the Kellwasser event (Late Devonian extinction) at the Frasnian Famennian boundary. However, they would die out soon afterwards at the Hangenberg event (end Devonian extinction) at the end of the Famennian.