Кіріспе

1930 жылғы фильм

Авраам Линкольн, сондай-ақ «D. W. Griffith-тің «Авраам Линкольн»» деген атаумен де шығарылған, 1930 жылғы Кодқа дейінгі американдық тарихи фильм, режиссері Д.У. Гриффит. Басты рөлде Уолтер Хьюстон, ал екінші тілдік рөлінде Энн Ратледж рөлінде Уна Меркель ойнайды. Сценарийді Азамат соғысы туралы «Джон Браунның денесі» (1928) поэмасының авторы Стивен Винсент Бенетт және Геррит Ллойд бірлесіп жазды. Бұл Гриффит түсірген жалғыз екі дыбысты фильмнің біріншісі болды. Фильм 1958 жылы авторлық құқықтың алғашқы мерзімі біткеннен кейін қоғамдық доменге көшті. Авторлық құқық иелері оны тағы 28 жылға ұзартуға қатыспады.

Қысқаша мазмұны

Фильмнің бірінші бөлімі Линкольннің Нью-Салемде дүкеншілікпен айналысып, теміржол бөлгіш болған кезеңін, Энн Ратледжбен алғашқы махаббатын, сондай-ақ адвокаттық қызметін бастаған жылдарын және Иллинойс штатының Спрингфилд қаласында Мэри Тоддпен танысып, үйленген уақытын көрсетеді. Фильмнің көп бөлігі Американдық Азамат соғысы кезіндегі Линкольннің президенттік қызметіне арналған, ал оқиға Лидің тапсыруымен және Форд театрында Линкольннің қазасымен аяқталады.

Қабылдау

Фильм заманауи сыншылардан жағымды пікірлер алды. "Нью-Йорк Таймс" газетінің Мордаунт Холл оны "Уолтер Хьюстонның шейіт президент рөлін шынайы түрде керемет және шабыттандыратын орындауымен өте лайықты бейнелеу туындысы" деп атады және кейіннен оны 1930 жылдың үздік он фильмінің жыл соңы тізіміне қосты. Variety журналы шабыттандыратын мақаласында: "Абрахам Линкольн" дыбысты фильмдердің ең көрнекті классикасы ғана емес, сонымен қатар заманауи ұлт тууы туралы ең консервативті түсініктерді де басып өтеді", - деп жазды. "Бұл таңғажайып, үлкен жетістік; ең ұлы Гриффиттің жаңартылған нұсқасы. Кейіпкерлерді сомдаудағы және егжей-тегжейліліктегі кемелділігі соншалық, оған сену қиын". Film Daily оны "ерекше және адамгершілікке толы повесть" деп сипаттап, Хьюстонның өнерін "жылдың үздік ондығына – немесе кез келген дыбысты фильмнің үздік тізіміне" енгізуге болатынын жазды. "Нью-Йоркер" журналынан Джон Мошер бұл фильмді "көбінесе өте жоғары сапалы туынды" деп бағалады. Дегенмен, осы жоғары бағаларға қарамастан, фильмнің кассалық табысы тұрақсыз болды.

Тарихи ақиқат

Фильм Линкольнның ерте өмірінің аз белгілі жақтарын қамтиды, мысалы, Энн Ратледжбен болған махаббаты, оның қайтыс болғаннан кейін депрессияға түсуі және өзін-өзі өлтіру ойлары, сондай-ақ Мэри Тоддпен құрылған никесінің түсіндірілмейтін тоқтатылуы. Дегенмен, фильмде бұл себептің Энн Ратледжге деген шешілмеген сезімдері болғаны болжанады және Линкольннің Мэриді жоспарланған той күні күтпегенінің драматикалық көрінісі қосылған. Шындығында, Линкольн нике шартын тойға дейін бұзған. Кейін ол шешімінен өкініп, Мэридің қолын қайта сұрап, фильмде көрсетілгендей үйленді. Линкольн өмірінің алғашқы сахналары өте дәл болғанымен, кейінгі сахналарында көптеген тарихи қателіктер бар. Линкольн мен Дугластың дебаттары, құлдықтың кеңеюі тақырыбының тарихи дәлдігімен қатар, сепаратизм туралы тартысқа айналады. Линкольн 1860 жылы республикалық партиядан президенттікке үміткерлердің арасында аутсайдер болған, бірақ фильмде Линкольн-Дуглас дебаттарының нәтижесінде ол жалғыз үміткер болып шығады. Азамат соғысының басталуы Форт Самтерден Оңтүстік Каролинаның Чарльстон қаласына оқ атумен көрсетілген, ал шындығында керісінше болған. Сонымен қатар, соғыстың басында генерал Винфилд Скотт жеңіске тез қол жеткізілетініне сенімді және бейшара болып бейнеленген, бірақ шындығында ол соғыстың ұзақ, қымбатқа түсетіні және қанды болатынын айтқан аз ғана адамдардың бірі болған. Фильмде Линкольн құпия қызметтен Солтүстіктегі мысқұлақтар оған қарсы қауіп төндіргені туралы хабар алады. Бірақ шындығында, құпия қызмет Линкольнның қазасынан кейін екі ай өткен соң ғана құрылған. Соңғы сахнада Линкольн 1865 жылдың 14 сәуірінде Форд театрында өлімінен бір сәт бұрын Гетисбургтік сөзі мен екінші инаугурациялық сөзінің араласуын айтады. Бұл фильм Гриффиттің Линкольнның қазасы туралы екінші туындысы болды, ал біріншісі – "Ұлттың тууы" фильмінде көрсетілген.

Сақталу жағдайы

Авраам Линкольн Дэвид Уорк Гриффит коллекциясының бір бөлігі болып табылады, бұл коллекция қазіргі заманғы өнер мұражайында сақталуда. Фильмді үнсіз фильмдерді жинаушы, сценарийші және продюсер Пол Киллиам мұражайға сыйлаған. Бұл фильмді сақтауға қаржылай көмек The Lillian Gish Trust for Film Preservation, The Film Foundation және Голливуд шетелдік баспасөз қауымдастығы тарапынан көрсетілді.

Мұра

Авраам Линкольн туралы жақындағы бағалаулар фильмді бұрынғыдай жоғары бағаламады, Авраам Линкольн уақытқа қарай жақсы сақталмағанын көрсетті. 1978 жылы фильм "Барлық уақыттың ең нашар 50 фильмі" кітабына енгізіліп, фильмнің тарихи дұрыс еместіктері, қиын диалогтары және Меркельдің мелодрамалық актерлік шеберлігі сынға алынды. Глен Эриксон 2012 жылы DVD-ні қарап, оны "қызықты ескерткіш ретінде" сипаттады. Оның адал қарапайымдығы, басты рөлде Уолтер Хьюстонның жақсы ойынына қарамастан, одан да көнеріп кеткендей көрінеді. Кино тарихшысы Мелвин Стоукс Авраам Линкольннің эпизодтық құрылымы "драмалық кернеуді жоғалтқанын" айтты және фильмнің кассадағы сәтсіздігінің себебі "Депрессия дәуіріндегі американдық көрермендерге оның тақырыбы туралы айтарлықтай ештеңесі болмауы" деп санайды. Авраам Линкольн – Азамат соғысы туралы алғашқы дыбысты фильм, оны сол соғыстың ардагерлері көре алды.