Кіріспе

Құс түрі. Ақ тамақ шаға (Buteo albigula) – Accipitridae тұқымдасына жататын, "ұшуға бейімделген" (Buteoninae) шағалар кіші тұқымдасына жататын жыртқыш құс. Ол Аргентина, Боливия, Чили, Колумбия, Эквадор, Перу және Венесуэлада таралған.

Таксономия және жүйелеу

Ақ тамақ соқпаны әр кезде күмәнді таксон, қысқа құйрықты соқпаның (B. brachyurus) түршесі немесе қысқа құйрықты соқпанымен туыс түр деп есептелген. Қазіргі кезде (2022) ешқайсысы да қабылданбаған.

Таралуы және мекендейтін ортасы

Ақ мойынды сойқанақ Анды тауларында Венесуэланың солтүстік-батысынан Колумбия мен Эквадор арқылы Перу мен Боливияға дейін, сондай-ақ Чилидің орталығында және Аргентинаның батысында таралған. Ол ылғалды тау орманында, елфин орманында, бұлт орманында және пуна шөптесіндіктері сияқты жақын орналасқан ашық ландшафттарда мекендейді. Таралу аймағының солтүстік бөлігінде ол , Патагонияда - , ал Чилиде теңіз деңгейінен бастап - дейін биіктікте кездеседі.

Қозғалыс

Ақ мойынды сойқанақ өзінің таралған аймағының оңтүстік бөлігінде міндетті түрде көшіп-қонып жүреді, көбеймейтін кезеңде солтүстікке қарай жылжып, қыстайды. Оның солтүстік аймақтағы мінез-құлқы жақсы зерттелмеген. Кейбір авторлар солтүстікте кездесетін барлық құстардың оңтүстіктен келген көшпенділер екенін айтады, ал басқалары, кем дегенде, солтүстік аймақтың бір бөлігінде олар жыл бойы тұрады, оңтүстіктен келген көшпенділер де оңтүстік жазда кездеседі деп санайды. Американдық орнитологиялық қоғамның Оңтүстік Америка жіктеу комитеті оны Боливия мен Эквадорда көбеймейтін қонақ ретінде тізімдеген, яғни ол осы елдер арқылы көшіп өтеді.

Тамақтандыру

Ақ тамақ сойқышының аң аулау стратегиясы зерттелмеген. Оның тамақтануы кеңінен зерттелмеген, бірақ оның құрамына жәндіктер, кеміргіштер және құстар кіреді, соңғылары Магелланның ағашқайыңшасы (Campephilus magellanicus) сияқты ірі болады.

Өсіру

Ақ мойынды сойқаның Чили мен Аргентинада ғана көбейетіні белгілі, бірақ оның ареалдың солтүстік бөлігінде де көбейетініне шектеулі дәлелдер бар. Оның көбейту маусымы кем дегенде қыркүйектен сәуірге дейін созылады. Жұптар толқын тәрізді би билейтін ұшулар жасайды. Ұясы тірі және құрғақ бұтақтардан салынады, көбінесе лишаймен жабылады және жерден жоғары орналасады. Бір немесе екі жұмыртқадан тұратын ұяшықты көбінесе аналық басып шығарады. Инкубация кезеңі шамамен бір айға созылады, ал балапандар шамамен 40 күннен кейін ұядан ұшып кетеді. Аталық аналықты және балапандарды тамақпен қамтамасыз етеді.

Дауыстау

Ақ мойынды соқырқұс көбінесе үнсіз болады деп есептеледі. Бірақ көбейту маусымында "қысқа дауыспен 'ки-а' деп шығарады".

Мәртебе

IUCN ақ мойынды шағалды ең аз қызығушылық тудыратын түрлер санатына жатқызды. Оның ареалы салыстырмалы түрде кең. Болжамды популяциясы – 670-6700 ересек жекелеген құстар – қандай өзгерістерге ұшырағаны белгісіз. Қазіргі уақытта тікелей қауіп-қатерлер анықталған жоқ. Белгілі көбею аймағында ол жиі кездеседі, бірақ ареалдың көп бөлігінде, әсіресе солтүстік бөлігінде сирек және жергілікті түрде таралған. "Ең қолайлы биіктіктегі ареал адам қызметінен, әсіресе жерді өзгертуден салыстырмалы түрде аз әсерленеді; сондай-ақ, бұзылған ортаға төзімділік көрсетеді."