Кіріспе
Екі буынды қамтитын бұлшықеттер. Биартикулярлы бұлшықеттер – бір буынды ғана емес, екі буынды қамтитын бұлшықеттер, мысалы, жамбас және тізе буындарын қамтитын жамбас бұлшықеттері. Олардың функциясы күрделі және көбінесе олардың анатомиялық құрылысына және аталған буындардағы басқа бұлшықеттердің жұмысына байланысты. Олардың қозғалыстағы рөлі қазіргі таңда толыққанды зерттелмеген.
Biarticular muscles are muscles that cross two joints rather than just one, such as the hamstrings which cross both the hip and the knee. The function of these muscles is complex and often depends upon both their anatomy and the activity of other muscles at the joints in question. Their role in movement is currently poorly understood.
Анатомия
Биартикулярлы бұлшықеттер екі буыннан өтеді, әдетте аяқ-қолда, бірақ бұлшықеттің басталуының (проксимальді бекітілуі) және енуінің (дисталдық бекітілуі) егжей-тегжейлілігі бұлшықет функциясын анықтауда маңызды рөл атқарады. Мысалы, адамның гастрокнемиус бұлшықеті тізе және тобық буындарын қамтиды. Дегенмен, бұлшықеттің басталу нүктесі тізе буынының айналу осіне тым жақын болғандықтан, бұлшықеттің тиімді рычаг қолдары өте кішкентай болады, әсіресе тобықтағы үлкен рычаг қолдарымен салыстырғанда. Сондықтан, екі буынды қамтитын болса да, рычаг қолдарындағы күшті айырмашылық оның негізгі функциясын тобықтың табанға иілуі ретінде атқаруына мүмкіндік береді. Басқа бұлшықеттер, мысалы, жамбас бұлшықеттері, мұндай айырмашылықты көрсетпейді, сондықтан олардың функциясы тек анатомиялық құрылымынан анық көрінбейді. Биартикулярлы бұлшықеттердің тағы бір маңызды ерекшелігі (мысал үшін тік бұлшықетті қарастырайық) – бұлшықеттің проксимальді және дисталдық ұштарында қозғалыс болған кезде бұлшықет ұзындығының өзгеруі. Мысалы, секірудің итеру фазасында жамбас коксальдық буында созылады, ал аяқ (саяқ) тибиофеморальдық буында созылады. Бұл буындық жағдайлар тік бұлшықеттің жалқы ұзындығын өзгеріссіз қалдырады, өйткені проксимальді (эксцентрикалық әрекет) және дисталдық (концентрикалық әрекет) бекітілулер бір-біріне қарсы әрекет етеді.
Функция
Қозғалыс кезінде екі буынды бұлшық еттер әртүрлі функцияларды орындай алады. Изометриялық түрде (ұзындығы өзгермей) жирылғанда, олар буынды төрттаған тізбекке (four-bar linkage) енгізеді, соның арқасында бір буындағы бұлшық еттердің жирылуы екінші буынды белгілі бір мөлшерде қозғайды. Төрттаған тізбектерден айырмашылығы, онда барлық элементтер сүйектерден тұрады және бұрыштардың арақатынасы сүйектердің салыстырмалы ұзындығымен анықталады, екі буынды бұлшық ет буынды әртүрлі ұзындықта ұстай алады, қажеттілікке қарай төрттаған тізбек сипаттарының кең ауқымын жасап береді. Екі буынды бұлшық еттер сонымен қатар алыс және жақын буындар арасында механикалық қуатты жеткізе алады, бірақ бұл жеткізілімнің бағыты мен шамасы анатомиялық ерекшеліктерге, бұлшық еттердің активтілік деңгейіне және буындардың бұрыштарына байланысты өзгереді. Бұл кері динамиканы қолдана отырып, организмнің қозғалысын талдағанда ескеру қажетті мәселе.