Кіріспе
1980 жылы түсірілген Рэндал Клейзердің "Көк лагуна" фильмі – американдық драмалық, романтикалық, өмірге қатысты фильм. Бұл фильмді Рэндал Клейзер Дуглас Дей Стюарт жазған сценарий бойынша, 1908 жылғы Генри Де Вере Стакпулдың осы аттас романы негізінде түсірген. Фильмде Брук Шилдс және Кристофер Аткинс басты рөлдерде ойнайды. Музыкасын Базил Поледурис жазса, операторлық жұмысын Нестор Альмендрос атқарған. Фильм Оңтүстік Тынық мұхитындағы тропикалық аралға келіп, қалып қойған екі жас баланың тағдырын баяндайды. Қоғамның бағыт-бағдары мен шектеулері болмағандықтан, олар есейе келе эмоционалдық және физикалық өзгерістерге ұшырайды, теңізге жалаңаш түсіп, ғашық болып, нәтижесінде балалары болады. "Көк лагуна" фильмі 1980 жылдың 20 маусымында Columbia Pictures компаниясы арқылы кинотеатрларда көрсетілді. Фильм сыншылар тарапынан теріс бағаланды, олар сценарийін, режиссурасын және Шилдстің ойынын сынады, бірақ Альмендростың операторлық жұмысы жоғары бағаланды. Сынға қарамастан, фильм коммерциялық сәттілікке жетіп, 4,5 миллион долларлық бюджетпен 58,8 миллион доллар табыс тапты және Солтүстік Америкада 1980 жылғы ең табысты фильмдердің тоғызыншысы болды. Фильм "Сатурн" сыйлығының "Ең үздік фэнтези фильмі" номинациясына, Альмендрос үшін "Оскар" сыйлығының "Ең үздік операторлық жұмыс" номинациясына және Аткинс үшін "Алтын глобус" сыйлығының "Жылдың жаңа жұлдызы" номинациясына ие болды. Шилдс бұл фильмдегі рөлі үшін "Алтын малина" сыйлығының тұңғыш "Ең нашар актриса" номинациясын жеңіп алды.
The Blue Lagoon is a 1980 American dramatic coming of age romantic survival film directed by Randal Kleiser from a screenplay written by Douglas Day Stewart based on the 1908 novel of the same name by Henry De Vere Stacpoole. The film stars Brooke Shields and Christopher Atkins. The music score was composed by Basil Poledouris, and the cinematography was by Néstor Almendros. The film tells the story of two young children marooned on a tropical island paradise in the South Pacific. But without either the guidance or the restrictions of society, emotional and physical changes arise as they reach puberty, go skinny dipping in the ocean, fall in love, and end up having a child. The Blue Lagoon was theatrically released on June 20, 1980, by Columbia Pictures. The film was panned by critics, who disparaged its screenplay, execution, and Shields' performance, but Almendros' cinematography received praise. In spite of the criticism, the film was a commercial success, grossing $58.8 million on a $4.5 million budget and becoming the ninth highest grossing film of 1980 in North America. The film was nominated for the Saturn Award for Best Fantasy Film, the Academy Award for Best Cinematography for Almendros, and the Golden Globe Award for New Star of the Year – Actor for Atkins. Shields won the inaugural Golden Raspberry Award for Worst Actress for her work in the film.
Сюжет
Виктория дәуірінің аяғында екі ағайынды, тоғыз жасар Ричард және жеті жасар Эммелин Лестрандж, және галереялық аспаз Пэдди Баттон, Оңтүстік Тынық мұхитындағы шұрайлы тропикалық аралда кеме апатына ұшырайды. Пэдди балаларға қамқорлық жасайды және оларға "заң бойынша" аралдың екінші жағына баруды тыйым салады, онда ол құрбандыққа шалынған адамдардың қанды қалдықтары бар құрбандық үстелін табады. Ол сондай-ақ, оларға қызарып тұрған қызыл жемістерді жемеуді ескертеді. Ол мас болғаннан кейін қайтыс болады, ал балалар өз үйлерін аралдың басқа бөлігінде қайтадан салады. Ересекке жетіп, екеуі теңізге жалаңаш шомылады, бірақ Эмилин өзінің жыныстық қызығушылығынан Ричардқа ыңғайсыз болып, онымен "күлкілі" ойларын бөлісуден бас тартады. Ол өзінің алғашқы айыздан қорқады және Ричардтың оны жара деп ойлаған жерін тексеруіне рұқсат бермеді. Ақырында Ричард өзінің Эммелинге деген қызығушылығын мойындайды. Ол аралдың тыйым салынған жағына барады және құрбандық үстелін көреді. Ол қанын Исаның айқышқа шегеленуімен байланыстырып, құрбандық үстелі Құдай деген тұжырымға келеді және Ричардты аралдың екінші жағына барып, онымен бірге дұға етуге көндіруге тырысады. Ричард заң бұзғандықтан шошынып, олар таласады. Ричард Эмелинмен жыныстық қатынасқа түсуге тырысқанда, ол оны қабылдамайды. Ол одан жасырынып, мастурбация жасайды. Бірнеше жылдан кейін алғаш рет кеме пайда болған кезде, Эмелин сигнал отты жағып, кеме оларды байқамай өтіп кетеді. Ричард өзінің сәтсіздіктері туралы Эмелинге айтқан кезде, ол арал енді олардың үйі екенін және олар сол жерде қалуы керектігін ашулы сенімсіздікпен айтады. Сонымен қатар, Эмилин Ричардтың мастурбация туралы білетінін және Артур ағасына бұл туралы айтамын деп қорқытады. Олар ұрысып, ол оған кокосты лақтырып, кездейсоқ оның басына тиді. Ричард ашуланып, оны шапалақпен ұрып, баспанадан шығарады. Эмелин улы тас балыққа тап береді. Ол удың әсерінен әлсіреп, Ричардтан 'Құдайға алып баруын' сұрайды. Ричард оны аралдың арғы жағына алып барып, құрбандық үстеліне қояды. Эмелин сауығып, олар лагунада жалаңаш жүзіп жүр. Олар өздерінің денелерінің реакциясын байқап, жыныстық қатынасты ашып, ғашық болады. Екеуі де Эммелиннің жүкті болғанын түсінбейді, және олар баланың ішіндегі қозғалысын сезініп, оның ішіндегі қозғалысты оның асқазаны тудырады деп санайды. Бірнеше айдан кейін Ричард мүсін алдында құрбандыққа шалынып жатқан жергілікті халықты байқап қалады. Ол қорқып, Эмелинді іздеп қашады. Эмелин Пэдди деп аталатын ұл бала туады. Рихардтың әкесі Артурдың кемесі аралға жақындап, олардың жағада ойнағанын көреді. Өздерінің өмірлеріне қанағаттанған Ричард пен Эммелин көмекке шақырудың орнына, қаша жөнеледі. Артур балшықты жұп Ричард пен Эммелин емес деп санайды. Олардың алғашқы үйлеріне барып, Ричард банан іздеп жүр, ал Пэдди, Емелинмен бірге қайыққа қызыл жидектердің бұтағын әкеледі. Падди жағалаудан кетіп бара жатқан қайықтан ауаны лақтырып тастайды. Ричард олардың артынан жүзіп барады, артынан акула да ілесіп келеді. Эмилин екінші ескіргенін акулаға лақтырып, оған соққы береді, бұл Ричардқа қайыққа отыруға уақыт береді. Қайық желмен жүзіп, теңізге қарай кетіп барады. Бірнеше күн бойы жүзіп жүргеннен кейін Ричард пен Эммелин оянып, Пэддидің қызыл жидектерді жеп жатқанын көреді. Үмітсіз Рихард пен Эммелин де жемістерді жеп, өлімді күтеді. Бірнеше сағаттан кейін Артурдың кемесі оларды табады. Артур: "Олар өліп қалған ба?" - деп сұрайды. Офицер оған: "Жоқ, мырза. Олар ұйықтап жатыр" деп жауап берді.
Өндіріс
Фильм Рэндал Клейзердің жеке құмарлық жобасы болды, ол түпнұсқа романды ұзақ жылдар бойы бағалаған. Ол "Пластик көпіршіктегі бала" (1976) фильмінің сценарийін жазған Дуглас Дей Стюартты сценарий жазуға шақырды және Голливудта жұмыс іздеп жүрген австралиялық режиссер Ричард Франклинмен танысты. Бұл оған австралиялық топты жұмысқа алу идеясын ұсынды, оның қадағалауына Франклин көмектесті.
Кастинг
Брук Шилдс "Pretty Baby" (1978) фильміндегі өнеріне сүйене отырып, Эмелин Лестрандж рөліне шақырылды. Джоди Фостер Эмелин Лестрендж рөліне үміткер болды, бірақ оны қабылдамады. Келли Престон да осы рөлге үміткер болған. Диана Лейнге рөл ұсынылды, бірақ ол бас тартты. Вилли Эймс Ричард Лестрандж рөліне қарастырылды. Шилдс фильмде түскен кезде 14 жаста болды. Оның барлық жалаңаш көріністерін фильмнің 32 жастағы каскадёр-координаторы Кэти Траутт орындады. Аткинс фильм түсірілімі кезінде 18 жаста болды және өзінің жалаңаш көріністерін орындады (оларға қысқа мерзімге алдыңғы жағынан жалаңаштық кірді). Су астындағы түсірілімдерді Рон Тейлор мен Валери Тейлор жүзеге асырды.
Сыни жауап
Rotten Tomatoes сайтында фильмнің мақұлдау деңгейі 26 рецензияға негізделген 12% құрайды, орташа бағасы 3,3/10. Сайттың сыншыларының пікірі: "Жақсырақ емес, бірақ әдемі бір кемшілік, "Көк лагуна" - құмарлық тудыратын, бірақ толыққанды ләззат ала алмайтын қиял". Metacritic-те фильмге 14 сыншының бағасы бойынша 100 балдық шкала бойынша 31 бал берілді, бұл "көбінесе жағымсыз пікірлерді" көрсетеді. Басты сынға ұшыраған мәселелердің қатарында – балалардың өркениеттен тыс қалай жетілетінінің әбден қисынсыз бейнеленуі, арал тұрғындарының кульминациялық қауіп ретінде толыққанды пайдаланылмауы және фильмнің құмарлықты қозғап, жыныстық қатынас жайттарын жасыруы жатыр. Ол және Джин Сискел 1980 жылғы "Sneak Previews" бағдарламасында осы фильмді "Жылдың ең нашар фильмдерінің" бірі деп таңдады. Time Out журналы фильмнің "табиғи махаббат туралы" деп жарнамаланғанын, бірақ "ашық ауада" жасалғаннан басқа, ерте жасынан қоғамдық шектеулерден босаған екі баланың некеге тұруы мен дәстүрлі мінез-құлықты қабылдауында ешқандай табиғилық жоқ екенін айтты. The Washington Post газетінің журналисі Джудит Мартин "40 минут бойы фильм шармды әрі әдемі" екенін айтты, бірақ балалар ересекке жеткендегі сценарийді, әсіресе "балалардың бір-бірін табуына аяусыз күлдіруді талап ететін ақымақ екіұшты диалогтарды" сынға алды. Аз ғана оң пікірлердің бірі Variety журналынан келді, олар фильмді "керемет сапамен түсірілген" деп бағалады. The New York Times газетінің журналисі Джанет Маслин фильмнің Клайзердің бұрынғы "Grease" фильмінен "әлдеқайда тыныш" екенін, бірақ "ақылға сыймайтын тұмандылығының" бар екенін, ол "көңіл көтеруге көмектеседі" және "қызықты ақымақтыққа ұмтылады" деді. RogerEbert.com сайтындағы ретроспективті шолуда сыншы Эбби Бендер былай деп жазды: "Жастардың сексуалдық дамуын бейнелеуге келгенде, "Көк лагуна" екі жақтылықты қалайды – жасөспірім шақ диалог арқылы өте анық байқалады. Сексуалдық жаңалықтар оқиғаның табиғи нәтижесі. Сондықтан, жасөспірімдер денесінің жұмсақ монтаждары артық, бірақ фильм мұны әдемілік ретінде көрсетеді – осы балалар тіпті секстің не екенін білмейді! Олар баланың қалай туатынын да білмейді! Олар, әрине, қиын жолмен үйренеді. Сексуалдықты ертедегі тазалықпен көрсету арқылы "Көк лагуна" бүгінгі күні одан да көп дау тудыруы мүмкін болатын бұзылушылыққа жол береді". Фильм АҚШ және Канадада $4,5 миллиондық бюджетпен $58,853,106 жинады.
Версиялар мен бейімделулер
"Көк лагуна" Генри Де Вер Стакпулдің 1908 жылы алғаш жарық көрген, сол аттас романы негізінде түсірілген. Романның алғашқы киноадаптациясы – 1923 жылғы британдық нұсқаусыз фильм, ол қазір жоғалып кеткен. 1949 жылы тағы бір британдық бейімделу жарық көрді. "Көк лагунаға оралу" (1991) фильмі "Көк лагуна" фильмінде қалған оқиғаны жалғастырады, бірақ Ричард пен Эммелин қайықта табылғанда қайтыс болғандығы расталады. Олардың ұлы құтқарылды. "Lifetime" телеарнасының 2012 жылы шығарған "Көк лагуна: Ояну" романының телевизиялық адаптациясы жарық көрді. И. В. Сасидің режиссерлігімен түсірілген "Ина" (1982) индий фильмі "Көк лагуна" және "Жасыл ормандар" (1985) фильмдерінен шабыттанды. Оқиға Үндістанның Керала штатында өтеді және жасөспірімдердің құштарлығы, балалар некесі және олардың салдары зерттеледі. "Тери Баахон Мейин" (1984) және "Жан Ки Касам" (1991) индий фильмдері де осы фильмтен әсер алған.
Үй медиасы
1999 жылы 5 қазанда кең форматты және толық экранды нұсқалары бар арнайы DVD жарық көрді. Оның қосымша мүмкіндіктеріне кинотеатр трейлері, "Фильм жасауға қадам: Көк лагунаның жасалуы" деген сахна артындағы материал, Брук Шилдстің жеке фотоальбомы, Рендал Клейзер мен Кристофер Аткинстің аудио түсіндірмесі, сондай-ақ Клейзер, Шилдс және Дуглас Дей Стюарттың тағы бір түсіндірмесі кіреді. Фильм 2005 жылы "Көк лагунаға оралу" атты жалғасымен бірге екі дискілік жинақта қайта шығарылды. Фильмнің шектеулі сандық Blu-ray дискісі 2012 жылдың 11 желтоқсанында Twilight Time компаниясы арқылы жарық көрді. Blu-ray дискісіне 1999 жылғы DVD нұсқасынан алынған қосымша мүмкіндіктермен қатар, жеке музыкалық трек және үш түпнұсқа тизер кіреді. 1980 жылғы фильм Amazon Video және Vudu сияқты сервистер арқылы онлайн көруге қолжетімді болды.