Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Яковлев Як 28 (Яковлев Як 28) – Кеңес Одағында қолданылған, қанаттары жоғалып тұратын, турбореактивті қозғалтқышпен жабдықталған әскери ұшақ. Алғашқыда тактикалық орта бомбалаушы ретінде жасалған, сондай-ақ барлау, электрондық күрес, ұрыс қимылына қарсы және оқу-жаттығу нұсқаларында да шығарылды, олар НАТО классификациясы бойынша Brewer, Brewer E, Firebar және Maestro деп белгіленді. 1958 жылдың 5 наурызында алғашқы ұшуын жасаған Як-129 прототипі негізінде, 1960 жылы пайдалануға түсті.
Family of Soviet jet combat aircraft
The Yakovlev Yak 28 (Яковлев Як 28) is a swept wing, turbojet powered combat aircraft used by the Soviet Union. Produced initially as a tactical medium bomber, it was also manufactured in reconnaissance, electronic warfare, interceptor, and trainer versions, known by the NATO reporting names Brewer, Brewer E, Firebar, and Maestro respectively. Based on the Yak 129 prototype first flown on 5 March 1958, it began to enter service in 1960.
Жобалау және әзірлеу
Як-28 алғаш рет 1961 жылы Тушино әуешолуында Батыс елдеріне көрсетілді. Батыс елдерінің сарапшылары бастапқыда оны шабуылдық ұшақ емес, истребитель деп ойлады – және Як-25М ұшағының жалғасы ретінде қарастырды, содан кейін оған "Flashlight" деген атау берілді. Нақты мақсаты анықталғаннан кейін, Як-28 бомбалаушылар сериясы "Brewer" деп қайта аталды. Як-28-дің орта тұсында орналасқан үлкен қанаты 45 градусқа иілген. Тік қанатының орта тұсына құйрық жағы орналастырылған (рульдің қозғалысын қамтамасыз ету үшін ойықтармен). Қанаттың алдыңғы жиегіне префлоптар, ал артқы жиегіне иілгіш жапқыштар орнатылған. Екі Туманский Р-11 турбореактивті қозғалтқышы, бастапқыда әрқайсысы 57 кН (12 795 фунт) күш беретін, бұрынғы Як-25 сияқты, капсулаларға орнатылған. Қанатқа орнатылған қозғалтқыштар және велосипед тәрізді негізгі қондырғы шасси (қанат ұштарының жанындағы аутригер дөңгелектерімен толықтырылған) кеңінен орналастырылған, бұл фюзеляждың көп бөлігін отын мен жабдыққа пайдалануға мүмкіндік берді. Ол негізінен дыбыс жылдамдығынан төмен болды, бірақ жоғары биіктікте Mach 1 жылдамдығын асыруға қабілетті. Барлық Як-28 ұшақтарының жалпы саны 1180 дананы құрады.
The Yak 28 was first seen by the West at the Tushino air show in 1961. Western analysts initially believed it to be a fighter rather than an attack aircraft—and a continuation of the Yak 25M—and it was designated "Flashlight". After its actual role was realized, the Yak 28 bomber series was redesignated "Brewer". The Yak 28 had a large mid mounted wing, swept at 45 degrees. The tailplane set halfway up the vertical fin (with cutouts to allow rudder movement). Slats were fitted on the leading edges and slotted flaps were mounted on the trailing edges of the wings. The two Tumansky R 11 turbojet engines, initially with 57 kN (12,795 lbf) thrust each, were mounted in pods, similar to the previous Yak 25. The wing mounted engines and bicycle type main landing gear (supplemented by outrigger wheels in fairings near the wingtips) were widely spaced, allowing most of the fuselage to be used for fuel and equipment. It was primarily subsonic, although Mach 1 could be exceeded at high altitude. Total production of all Yak 28s was 1,180.
Пайдалану тарихы
Ұшақ, бәлкім, капитан Борис Капустин мен лейтенант Юрий Яновтың батырлық әрекеттерімен әйгілі. Олар ұшып бара жатқан Як-28 ұшағы 1966 жылдың 6 сәуірінде қозғалтқыштың қатаң бұзылуына ұшырады. Оларға Германияның совет аймағына қонуға тырысу үшін бағытты өзгерту бұйырылды, бірақ ұшақтың бақылауын жоғалтып, Батыс Берлиннің әуе кеңістігіне бұрылып кетті. Ұшақ экипажы тұрғын үйлерден зардап шекпеу үшін күш салды, бірақ Stößensee көліне құлады. Олардың денелері мен ұшақ сынықтары Корольдік теңіз күштерінің су астында жұмыс істейтін мамандары (Портсмуттен келген) және құтқарушылар тарапынан көтерілді, сондай-ақ ұшақтан құпия материалдар да табылды. Олардың ішінде RAF Gatow-қа RAF және американдық инженерлер тексеру үшін апарылған қозғалтқыштар да болды. Екі ұшқыштың денесі Кеңес және Ұлыбритания қарулы күштерінің әскери салтанаттарымен КСРО-ға қайтарылды, және екеуі де қайтыс болғаннан кейін Қызыл Ту орденімен марапатталды. Бірінші қозғалтқыш 1966 жылдың 18 сәуірінде, ал екіншісі бір аптадан кейін табылды; екі қозғалтқыш та 1966 жылдың 2 мамырында Кеңес Одағына қайтарылды. Як-28П 1980-ші жылдардың басында қызметтен алынды, бірақ оқу және басқа да түрлері Кеңес Одағы құлағанға дейін, кем дегенде 1992 жылға дейін пайдаланыла берді. Барлау және ЭКМ ұшақтары ақырында Су-24 түрлерімен алмастырылды.
The aircraft is perhaps best known for the heroic actions of Captain Boris Kapustin and Lieutenant Yuri Yanov after the Yak 28 they were piloting suffered a catastrophic engine malfunction on 6 April 1966. They were ordered to divert to attempt a landing in Soviet zone of Germany, but lost control of the aircraft and strayed into the airspace of West Berlin. The crew managed to avoid a housing estate but crashed into Lake Stößensee [de] without ejecting. Their bodies, along with the wreckage, were raised from the lake by Royal Navy divers (flown in from Portsmouth) and salvage specialists, who also retrieved important top secret material from the plane. This included the engines, which were taken to RAF Gatow to be inspected by RAF and American engineers. The bodies of the two pilots were returned to the USSR with full military honors from both Soviet and British armed service members, and they were both posthumously awarded the Order of the Red Banner. The first engine was recovered on 18 April 1966 and the second a week later; both engines were returned to the Soviets on 2 May 1966. The Yak 28P was withdrawn in the early 1980s, but trainer and other versions remained in service until after the fall of the Soviet Union, flying until at least 1992. The reconnaissance and ECM aircraft were eventually replaced by variants of the Sukhoi Su 24.