Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
АҚШ пен Қытай Халық Республикасы арасындағы қарым-қатынастың негізгі құжаттары
Foundational documents in United States–People's Republic of China relations
Үш коммюнике немесе Үш бірлескен коммюнике – АҚШ және Қытай Халық Республикасы (ҚХР) үкіметтері жасаған үш бірлескен мәлімдемелер жинағы. Бұл коммюникелер АҚШ пен ҚХР арасындағы қарым-қатынастардың орнауында шешуші роль атқарды және екі мемлекет арасындағы диалогтың маңызды бөлігі болып табылады, сондай-ақ Алты кепілдік пен Тайвань қарым-қатынастары туралы заңмен бірге қолданылады.
The Three Communiqués or Three Joint Communiqués are a collection of three joint statements made by the governments of the United States (US) and the People's Republic of China (PRC). The communiqués played a crucial role in the establishment of relations between the US and the PRC and continue to be an essential element in dialogue between the two states, along with the Six Assurances and Taiwan Relations Act.
1-ші орын
Бірінші коммюнике (1972 жылдың 28 ақпаны), Шанхай коммюникесі деп белгілі, 1972 жылдың ақпанында президент Ричард Никсон мен премьер Чжоу Энлай бастаған маңызды диалогтың қорытындысын береді. Осы коммюникеде Вьетнам, Корей түбегі, Үндістан мен Пәкістан, сондай-ақ Кашмир аймағы бойынша екі тараптың пікірлері мен, ең бастысы, Тайвань (Қытай Республикасы) мәселесі (яғни Тайваньның саяси мәртебесі) қарастырылды. Екі тарап та бір-бірінің ұлттық егемендігі мен аумақтық тұтастығын құрметтеуге келісті. АҚШ ресми түрде «Тайвань бұғазының екі жағындағы барлық қытайлар бір Қытай бар екенін және Тайвань Қытайдың бір бөлігі екенін» мойындады, сондай-ақ «АҚШ үкіметі бұл позицияға қарсы емес» және «қытайлардың өзі Тайвань мәселесін бейбіт жолмен шешуге мүдделі екенін қайта растайды» деді. «Қабылдау» емес, «танысу» сөзінің қолданылуы АҚШ-тың Тайваньның болашағына қатысты беймазды ұстанымының мысалы ретінде жиі айтылады. Сонымен қатар, АҚШ үкіметі экономикалық және мәдени байланыстарды сақтап, Қытай Республикасымен («Тайвань») ресми саяси қатынастарды тоқтатуға уәде берді. Екі тарап та халықаралық қақтығыстар қаупін азайтуға және Азия-Тынық мұхиты аймағында кез келген елдің гегемониясын болдырмауға ниетті екенін мәлімдеді.
The first communiqué (February 28, 1972), known as the Shanghai Communiqué, summarizes the landmark dialogue begun by President Richard Nixon and Premier Zhou Enlai during February 1972. Some of the issues addressed in this communiqué include the two sides' views on Vietnam, the Korean Peninsula, India and Pakistan and the Kashmir region, and perhaps most importantly, the Taiwan (Republic of China) issue (i. e., Taiwan's political status). Essentially, both sides agreed to respect each other's national sovereignty and territorial integrity. The United States formally acknowledged that "all Chinese on either side of the Taiwan Strait maintain there is but one China and that Taiwan is a part of China" and that the "United States Government does not challenge that position", and that it "reaffirms its interest in a peaceful settlement of the Taiwan question by the Chinese themselves". The use of the word "acknowledge" (rather than "accept") is often cited as an example of the United States' ambiguous position regarding the future of Taiwan. In addition, the United States government declared that it would end formal political relations with the Republic of China ("Taiwan") while preserving economic and cultural ties. Both sides reaffirmed their wish to reduce the risk of international conflict as well as avoidance of hegemony of any nation in the Asia Pacific region.
3-ші орын
Үшінші коммюнике (17 тамыз, 1982 жылғы коммюнике), сондай-ақ 17 тамыздағы коммюнике деп те аталады, екі тараптың экономикалық, мәдени, білім беру, ғылыми және технологиялық байланыстарды одан әрі нығайтуға деген ниетін қайта растайды. Екі тарап та Тайвань мәселесі бойынша бұрынғы коммюникеде жарияланған мәлімдемелерді қайталады. Тайваньға қару сату мәселесі бойынша нақты шешімге келмегенімен, АҚШ Тайваньға қару сатуды жалғастыруға және Қытай Халық Республикасының Тайвань бұғазын әскерилендіруіне қарай қару сату деңгейін біртіндеп өзгертуге ниетті екенін мәлімдеді. 1982 жылғы 10 шілдеде Мемлекеттік хатшы Лоренс Иглбергердің AIT директоры Джеймс Р. Лиллиге жіберген құпия ашылған телеграммасында Тайваньға қару сатуды азайту Қытай Халық Республикасының Тайвань бұғазындағы бейбітшілікке берген міндеттемесіне байланысты болатыны түсіндірілді. Соңынан АҚШ үшінші коммюникеге нақтылық қосу үшін Тайваньға алты кепілдік берді.
The third communiqué (August 17, 1982), also known as the August 17th communiqué, reaffirms the desire of both sides to further strengthen economic, cultural, educational, scientific, and technological ties. Both sides also reaffirmed the statements made about the Taiwan issue in the previous communiqué. Although no definitive conclusions were reached on the issue of arms sale to Taiwan, the United States declared its intent to continue selling arms to Taiwan and to gradually change its level of arms sales consistent with the PRC's militarization of the Taiwan strait. A declassified cable sent on July 10, 1982, from Secretary of State Lawrence Eagleburger to AIT director James R. Lilley explained that reducing arms sales to Taiwan would be contingent on the commitment of the PRC to a peace across the Taiwan Strait. Afterwards, the US clarified the third communique by issuing the Six Assurances to Taiwan.