Кіріспе
Абейн (Aboyne, Abèidh) – Шотландияның Абердиншир аймағындағы Таулы Жердің шетінде, Ди өзенінің жағасында, Абердиннен батысқа қарай шамамен 30 миль (48 км) қашықтықта орналасқан ауыл. Абейн Академиясында бассейн, кез келген ауа райында ойнауға арналған теннис корты, боулинг алаңы бар және Royal Deeside-дегі ең көне 18 лункалы гольф алаңы осы ауылда орналасқан. Абейн қамалы мен Абейн көлі жақын жерде. Абейнде Co Op супермаркеті, бірнеше шаштараздық, ет дүкені, газет-журнал сататын дүкен, үнді рестораны және почта бөлімі сияқты көптеген кәсіпорындар бар. Бұрын ауылда теміржол станциясы болған, бірақ ол 1966 жылдың 18 маусымында жабылды. Қазір станция ғимаратында бірнеше дүкен орналасқан, ал ауылдың астынан өтетін туннельде қару клубы жұмыс істейді. Абейндегі базар күні Fèill Mhìcheil (шотланд гаэлінде "Михаил жәрмеңкесі") деп белгіленген.
Aboyne (, Abèidh) is a village on the edge of the Highlands in Aberdeenshire, Scotland, on the River Dee, approximately 30 mile (48 km) west of Aberdeen. It has a swimming pool at Aboyne Academy, all weather tennis courts, a bowling green and is home to the oldest 18 hole golf course on Royal Deeside. Aboyne Castle and the Loch of Aboyne are nearby. Aboyne has many businesses, including a Co Op supermarket, several hairdressers, a butcher, a newsagent, an Indian restaurant and a post office. Originally, there was a railway station in the village, but it was closed on 18 June 1966. The station now contains some shops and the tunnel running under the village is now home to a firearms club. The market day in Aboyne was known as Fèill Mhìcheil (Scottish Gaelic for "Michael's Fair").
Тарих
"Абойне" атауы алғаш рет 1260 жылы жазылған "Обойне" сөзінен шыққан, ол өз кезегінде "abh", "bo" және "fionn" гэль тіліндегі сөздерден туындаған, яғни "[өзен бойындағы] ақ сиырлы жер" деген мағынаны білдіреді. Абойн ауылын 1671 жылы Абойннің 1-ші графы Чарльз Гордон құрды және сол жылы Абойн қамалының батыс жағын қайта жаңартып салды. Қамалдың орналасуы Грампиан тауларының оңтүстігіндегі Моунт арқылы өту мүмкіндігінің шектеулі болуымен байланысты. 1715 жылы Абойнде 3 қыркүйекте Джон Эрскин, Мардың 6-шы графы ұйымдастырған үлкен аң ауы (тинчал) болды, бұл якобит ақсүйектері мен землевладельдерінің жоспарланған көтерілісті талқылау үшін жиналуына жамылғы болды. Көтеріліс үш күннен кейін Брэмарда басталды. Бұрынғы Абойн мемлекеттік мектебі жергілікті ауданда орта мектеп ретінде қолданылды, бірақ екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Глазгодан келген эвакуацияланғандар үшін эвакуациялық пункт ретінде де пайдаланылды. Жергілікті Абойн балалары таңертең оқытылды, ал эвакуацияланған балалар түстен кейін оқытылды. Қосымша эвакуацияланғандар жақын жердегі шіркеу залына жіберілді, және 1939 жылы Дисайд аймағына 1250-ге жуық адам эвакуацияланды.
Дін
Абойн қаласында сегізінші ғасырдағы христиандық қатысуды Формастон тасы деп аталатын пиктік тас айқыш куәландырады. Тақтаға огам әріптерімен жазылған мәтін бар, ол “MAQQOoiTALLUORRH | NxHHTVROBBACCxNNEVV” деп транслитерацияланған. Бұл пиктік есімдер Talorc (TALLUORRH) және Nehht (NxHHT), екеуі де патшалардың есімдері болған. Шындығында, Пикті патшасы Нехтан (732 ж. қайтыс болған) Бедтің айтуынша, Иона аббаты Адамнанның үйретулеріне жауап ретінде христиан дінін қабылдаған, соңынан өз халқын да христиандыққа келтірген. Абойннің алғашқы шіркеуі Адамнанға арналған, ал Формастон тасы осы шіркеудің зиратында табылды. Тас кейін Абойн қаласына көшіріліп, қазір Инверри мұражайында қойылған. 1237 жылы Александр II Темплиерлер орденіне Шотландияда жер сатып алуға еркіндік беретін жарлық берді, ал Абойн лорды Уолтер Бисет Темплиерлер прецепториясына Абойн шіркеуін сыйлады. Содан кейін, 1239 және 1249 жылдар аралығында шіркеу Абердин епискобы Ральфтың Templars adproprier usus-қа тапсырылды. Жарлық шарттарына сәйкес, Темплиерлер шіркеудің уақытша істерін басқарады және онда викарий ұстайды, ал епископ рухани мәселелерде билігін сақтайды. Патша Александр II 1242 жылдың 15 сәуірінде сыйлықты растады, ал Папа Александр IV 1277 жылы, Александр III-нің капелланы Джон Аннан викарий болып тағайындалған жылы, оны бекітті. Абойн Шотландиядағы басқа Темплиерлердің иеліктерімен бірге он бесінші және он алтыншы ғасырларда Торфихен прецепториясының қарамағында болды және Реформацияға дейін солай қалды. 1761 жылы Абойнде жаңа шіркеу салынды, содан кейін 1842 жылы он сегізінші ғасырдың құрылысы орнында тағы бір шіркеу салынды, ал 1929 жылы Біріккен шіркеу құрылғанда ол ресми түрде Әулие Махарға арналды. 1936 жылы Әулие Махар шіркеуі Біріккен еркін шіркеумен бірікті, ал елу жылдан кейін Динет приходтық шіркеуімен байланысты, бұл 1993 жылы екеуінің арасындағы одаққа әкелді, қазір ол Абойн-Динет приходтық шіркеуі деп аталады. 2006 жылы Абойн-Динет Кромар приходтық шіркеуімен байланысты.
Климат
Абойн мұхиттық климатқа (Köppen: Cfb) ие, бұл Ұлыбританияның көп бөлігіне ұқсас. Шотландияның ішкі бөлігінде орналасқандықтан, Абойнде суық температура мен көп қар жауу тіркеледі. Керісінше, температуралар, әсіресе қыс айларында феон эффектісінің арқасында, осы ендік үшін ерекше жоғары деңгейге жете алады; ол Шотландиядағы қаңтар және наурыз айларындағы ең жоғары температураның рекордтарын сақтайды – 2003 жылғы 26 қаңтарда 18,3 °C (65 °F) және 2012 жылғы 27 наурызда 23,6 °C (74 °F). Бұл көрсеткіш Ұлыбританиядағы қаңтар айындағы ең жоғары температура рекорды болып табылады және оны Инчмарло (Кинкардиншир) және Абер (Гвинедд) бөліседі. Шотландиядағы ақпан айының рекорды 2019 жылғы 21 ақпанда 18,3 °C-қа жетіп, жаңа рекорд көрсетілді.
Туризм және мәдениет
Жаз айларында туристер келіп тұрғанда адамдар мен көліктер саны күрт артады. Тамыз айында "Ауыл жасыл алаңында" тау ойындары өтеді. Алаңға регби және футболға арналған жайлар, ойын алаңы, сондай-ақ Aboyne Canoe Club клубының "The Canoe Cathedral" деп аталатын сақтау орны кіреді. Ұлыбритания Корольдік отбасы жазда жақын орналасқан Балморал сарайында тұрады. Ашық ауада гольф ойнау, жаяу серуендеу, велосипед тебу, тау велосипедімен жүру, каякпен, каноэмен және ауылдың жанындағы әуежайдан планермен ұшу мүмкіндіктері бар. Абойн, айналасындағы жер бедерінің арқасында қолайлы ауа ағындарына ие болғандықтан, Ұлыбритания мен Еуропадан келген планермен ұшуды ұнататын адамдардың арасында танымал. Әуежайда шығыстан батысқа қарай екі параллель асфальтталған ұшу-қону жолағы, веб-камера және шағын ауа райы мониторингі орталығы бар. Абойнде Беллвуд орман-тоғайында орналасқан Aboyne Bike Park тау велосипедіне арналған жай бар. Ескі Aboyne Curling Club клубының Абойн көлінде жеке теміржол станциясы, Aboyne Curling Pond теміржол станциясы болған. Балатер шатқалы жақын жерде тауға өрлеуге қолайлы. Динет ауылы батысқа қарай бірнеше шақырым жерде орналасқан және ол Cairngorms ұлттық паркінің ішіндегі алғашқы ауыл болып табылады. Жаяу жүргіншілер мен велосипедшілер Глен Танар орманнан бастап Кин тауына велосипедпен көтеріліп, содан кейін шыңға жаяу жете алады. Екі мектеп бар: Aboyne Academy және бастауыш мектеп. Академияда шамамен 800 оқушы оқиды, олардың шамамен төрттен бірі Абойннің өзінен, ал қалған үштен бірі айналасындағы ауылдардан. Мектеп жанындағы Deeside қоғамдық орталығымен бірлесіп жұмыс істейтін үлкен бассейн мен спорт залы бар. Жақын жерде Белваде фермасы, жылқыларды сақтайтын орын орналасқан.