Сауалнамалардағы жауап берудегі қателіктер және олардың себептері

Кіріспе

Жағымсыздықтың түрі

Жауап беруге қатысты жағымсыздық – қатысушылардың сұрақтарға дәл емес немесе жалған жауап беруге бейімділігін қамтитын жалпы термин. Бұл жағымсыздықтар қатысушылардың өздері туралы мәлімет беруге қатысты зерттеулерде, мысалы, құрылымдалған сұхбаттарда немесе сауалнамаларда жиі кездеседі. Жауап беруге қатысты жағымсыздықтар сауалнамалардың немесе зерттеулердің жарамдылығына елеулі әсер етуі мүмкін. Жауап беруге қатысты жағымсыздыққа көптеген факторлар себеп болуы мүмкін, олардың барлығы адамдардың стимулдарға пассивті жауап бермейтіні, керісінше, белгілі бір жағдайда жауап беру үшін әртүрлі ақпарат көздерін белсенді түрде біріктіретіні туралы идеямен байланысты. Осы себепті, эксперименттік жағдайдың кез келген аспектісі жауап берушіге әсер етуі мүмкін. Мысалы, сауалнамадағы сұрақтардың формулировкасы, зерттеушінің мінез-құлқы, эксперименттің жүргізілу тәсілі немесе қатысушының жақсы зерттеу нысаны болу және әлеуметтік тұрғыдан қабылданған жауаптар беруге ұмтылуы жауапқа әсер етуі мүмкін. Сауалнамалар мен өздігінен есеп беру зерттеулерінің осы "қосымша факторларының" барлығы өлшемнің немесе зерттеудің жарамдылығына зиян келтіруі мүмкін. Жауап беруге қатысты жағымсыздық салдарынан кейбір зерттеу нәтижелері болжамдалған әсердің орнына жүйелі жағымсыздыққа байланысты болуы мүмкін, бұл психологиялық және басқа да зерттеу түрлеріне елеулі әсер етуі мүмкін. Бұл жағдайдың мәнісі – жауап беруге қатысты жағымсыздықтың әсері кездейсоқ бұрқұшық екендігі, егер зерттеуге жеткілікті қатысушы тартылса, ол жойылады. Осы зерттеушілердің пікірінше, жауап беруге қатысты жағымсыздық зерттеуге қатысушылардың жауаптарына әсер ететінін көрсететін көптеген әдебиеттер бар болғанымен, бұл зерттеулер оның дұрыстығын эмпирикалық тұрғыдан дәлелдей алмайды. Екінші топ Хайманның пікіріне қарсы шығып, жауап беруге қатысты жағымсыздықтың айтарлықтай әсері бар екенін және зерттеушілердің дұрыс зерттеу жүргізуі үшін оны азайту үшін шаралар қабылдауы қажет екенін айтады. Сондай-ақ, экспериментке қатысу қатысушылардың мінез-құлқына әсер етуі мүмкін деген пікірлер де бар, осылайша олар зерттеу немесе эксперименттік жағдайда өздері туралы мәлімет беруге келгенде кез келген нәрсені өзгерте алады. Жауап беруге қатысты жағымсыздықтың маңыздылығын дәлелдейтіндердің пікірлерін нығайту үшін, жауап беруге қатысты жағымсыздықтың маңыздылығын жоққа шығаратын көптеген зерттеулер өз зерттеулерінде бірнеше әдістемелік мәселелерді анықтады. Мысалы, олардың үлгілері өте кішкентай және халықтың жалпы құрамын көрсете алмайды, олар жауап беруге қатысты жағымсыздыққа ұшырауы мүмкін айнымалылардың шағын бөлігін ғана қарастырды және олардың өлшемдері нашар формулировкаланған сөйлемдермен телефон арқылы жүргізілді. Мұндай жауап берудегі жағымсыздық шындықты бұрмалаудың бір түрі болуы мүмкін, өйткені қатысушы кез келген мәлімдемелерді автоматты түрде қолдайды, тіпті нәтиже қарама-қайшы жауаптар болса да. Мысалы, қатысушыдан "Мен басқалармен бірге уақыт өткізуді артық көремін" деген мәлімдемені мақұлдауын сұрауға болады, бірақ кейіннен сауалнамада "Мен жалғыз уақыт өткізуді артық көремін" дегенді де мақұлдауы мүмкін, бұл қарама-қайшы мәлімдемелер. Бұл өздігінен есеп беру зерттеулері үшін ерекше проблема, өйткені ол зерттеушіге қатысушының мәлімдемелерді растауын немесе қабылдамауын сұраған кез келген сұрақтан нақты деректерді түсінуге немесе жинауға мүмкіндік бермейді. Бұл дегеніміз, егер зерттеуші белгілі бір қасиетті сұраныснамамен зерттеуді жоспарласа, сұрақтардың жартысында қасиетті анықтау үшін "иә" деген жауап, ал екінші жартысында қасиетті анықтау үшін "жоқ" деген жауап болады. Бұл сапалық зерттеу әдістемесінде жиі кездесетін жағымсыздық. Жарақатханалық босану кезінде құрметсіздік пен зорлық-зомбылық туралы зерттеуде сыпайылық жағымсыздығы ауруханалар мен клиникаларда мұндай мінез-құлық туралы жеткіліксіз хабарлаудың бір себебі болып табылды. Кейбір мәдениеттерде сыпайылық жағымсыздығы жиі кездеседі, бұл респонденттерге сұрақ қоюшы естігісі келетінін айтуына әкеледі. Бұл жағымсыздық Азия және испан мәдениеттерінде кездеседі. Сыпайылық жағымсыздығы Шығыс Азиядағы адамдарға қатысты ұқсас термин болып табылады, олар жиі келісім жағымсыздығын көрсетеді. Деректерді жинаудың көптеген түрлері сияқты, телефон арқылы сауалнамаға қатысушылардың арасында сыпайылық жағымсыздығы да маңызды мәселе болып табылады. Сыпайылық жағымсыздығын азайту үшін жақсы сұхбат ортасын құруға тырысылды. Оқуды жақсарту және жағымсыздықты азайту үшін оң және теріс тәжірибелердің маңыздылығына баса назар аудару қажет.

Response bias is a general term for a wide range of tendencies for participants to respond inaccurately or falsely to questions. These biases are prevalent in research involving participant self report, such as structured interviews or surveys. Response biases can have a large impact on the validity of questionnaires or surveys. Response bias can be induced or caused by numerous factors, all relating to the idea that human subjects do not respond passively to stimuli, but rather actively integrate multiple sources of information to generate a response in a given situation. Because of this, almost any aspect of an experimental condition may potentially bias a respondent. Examples include the phrasing of questions in surveys, the demeanor of the researcher, the way the experiment is conducted, or the desires of the participant to be a good experimental subject and to provide socially desirable responses may affect the response in some way. All of these "artifacts" of survey and self report research may have the potential to damage the validity of a measure or study. Because of response bias, it is possible that some study results are due to a systematic response bias rather than the hypothesized effect, which can have a profound effect on psychological and other types of research using questionnaires or surveys. This would mean that the impact of response bias is random noise, which washes out if enough participants are included in the study. These researchers hold that although there is significant literature identifying response bias as influencing the responses of study participants, these studies do not in fact provide empirical evidence that this is the case. The second group argues against Hyman's point, saying that response bias has a significant effect, and that researchers need to take steps to reduce response bias in order to conduct sound research. Other researchers have found that there are serious issues when responses to a given survey or questionnaire have responses that may seem desirable or undesirable to report, and that a person's responses to certain questions can be biased by their culture. Additionally, there is support for the idea that simply being part of an experiment can have dramatic effects on how participants act, thus biasing anything that they may do in a research or experimental setting when it comes to self reporting. To add strength to the claims of those who argue the importance of response bias, many of the studies that reject the significance of response bias report multiple methodological issues in their studies. For example, they have extremely small samples that are not representative of the population as a whole, they only considered a small subset of potential variables that could be affected by response bias, and their measurements were conducted over the phone with poorly worded statements. This bias in responding may represent a form of dishonest reporting because the participant automatically endorses any statements, even if the result is contradictory responses. For example, a participant could be asked whether they endorse the following statement, "I prefer to spend time with others" but then later on in the survey also endorses "I prefer to spend time alone," which are contradictory statements. This is a distinct problem for self report research because it does not allow a researcher to understand or gather accurate data from any type of question that asks for a participant to endorse or reject statements. This means that if a researcher was hoping to examine a certain trait with a given questionnaire, half of the questions would have a "yes" response to identify the trait, and the other half would have a "no" response to identify the trait. It is a common bias in qualitative research methodology. In a study on disrespect and abuse during facility based childbirth, courtesy bias was found to be one of the causes of potential underreporting of those behaviors at hospitals and clinics. Evidence has been found that some cultures are especially prone to the courtesy bias, leading respondents to say what they believe the questioner wants to hear. This bias has been found in Asian and in Hispanic cultures. Courtesy bias has been found to be a similar term referring to people in East Asia, who frequently tend to exhibit acquiescence bias. As with most data collection, courtesy bias has been found to be a concern from the phone survey respondents. Attempts were made to create a good interview environment in order to minimize courtesy bias. An emphasis is needed that both positive and negative experiences must be important to showcase to enhance learning and minimize the bias as much as possible.

Сұраныс ерекшеліктері

Сұраныс сипаттамалары – қатысушылар экспериментке қатысқандықтан жауаптарын немесе мінез-құлқында өзгерістер жасайтын жауапқа бейімділіктің бір түрі. Оның зерттеулері қатысушылар экспериментке қатысқанда белгілі бір әлеуметтік өзара әрекеттесуге түседі деген ойды көрсетеді, және осы ерекше әлеуметтік өзара әрекеттесу қатысушыларды саналы және санасыз түрде мінез-құлқында өзгерістер жасауға итермелейді. Осылайша, тиімді қатысуға тырысу үшін қатысушы экспериментте тексеріліп жатқан гипотеза туралы білім алуға тырысуы мүмкін, және осы гипотезаны қолдау үшін мінез-құлқын өзгертуге ұмтылуы мүмкін. Орн бұл өзгерісті эксперимент қатысушыға проблема ретінде көрінуі мүмкін деп түсіндірді, ал оның міндеті сол проблеманы шешу, яғни эксперимент жүргізушінің гипотезасын қолдайтын әрекеттер жасау. Эксперименттен кейін қатысушыларға толыққанды мәлімет берілуі керек. Сұрақтардың реті бойынша бейімділік, зерттеу сұрақтарының ішіндегі жауаптар тізімінің ретіне қатысты "жауаптардың реті бойынша бейімділігінен" өзгеше. Сауалнамадағы алғашқы сұрақтар кейінгі сұрақтарға берілген жауаптарға әсер ете алады. Мысалы, Герберт Хайман мен Пол Шетслидің 1950 жылғы жұмысында көрсетілгендей, сұрақ "өзара жауапкершілік немесе әділдік нормасын" қалыптастыруы мүмкін. Олар зерттеу барысында екі сұрақ қойды: біріншісі – АҚШ коммунистік елдерден келген тілшілерге АҚШ-қа келіп, өз көздерімен көрген жаңалықтарды таратуға рұқсат беруі керек пе?; екіншісі – Ресей сияқты коммунистік елдер американдық газет тілшілеріне келіп, өз көздерімен көрген жаңалықтарды Америкаға жіберуге рұқсат беруі керек пе? Зерттеуде коммунистік тілшілерге рұқсат беру туралы сұраққа "иә" деп жауап бергендердің саны, сұрақтардың ретіне байланысты 37 пайыздық тармаққа өсті. Сол сияқты, американдық тілшілер туралы сұрақтарға берілген жауаптар да 24 пайыздық тармаққа өсті. Егер сұрақтардың бірі екінші болып қойылса, бірінші сұраққа берілген жауаптың нәтижесінде сұрақтың контексі өзгерді, және екінші сұраққа берілген жауаптар бұрынғы жауапқа сәйкес, әділ деп есептелетін жауаптарға көбірек ұқсады. Сұрақтарға жауап беруге басқа да әсер ететін фактор – сұрақтың мазмұны. Егер респонденттен алдымен тақырыпқа деген жалпы қызығушылығы туралы сұралса, олардың жауап беруге деген қызығушылығы, тақырып туралы техникалық немесе білімдік сұрақтар қойылған жағдайдағыдан жоғары болуы мүмкін.

Demand characteristics refer to a type of response bias where participants alter their response or behavior simply because they are part of an experiment. His research points to the idea that participants enter a certain type of social interaction when engaging in an experiment, and this special social interaction drives participants to consciously and unconsciously alter their behaviors Thus, in an attempt to productively participate, the subject may try to gain knowledge of the hypothesis being tested in the experiment and alter their behavior in an attempt to support that hypothesis. Orne conceptualized this change by saying that the experiment may appear to a participant as a problem, and it is his or her job to find the solution to that problem, which would be behaving in a way that would lend support to the experimenter's hypothesis. and then debrief the participants. Question order bias is different from "response order bias" that addresses specifically the order of the set of responses within a survey question. There are many ways that questionnaire items that appear earlier in a survey can affect responses to later questions. One way is when a question creates a "norm of reciprocity or fairness" as identified in the 1950 work of Herbert Hyman and Paul Sheatsley. In their research they asked two questions. One was asked on whether the United States should allow reporters from communist countries to come to the U. S. and send back news as they saw it; and another question was asked on whether a communist country like Russia should let American newspaper reporters come in and send back news as they saw it to America. In the study, the percentage of “yes” responses to the question allowing communist reporters increased by 37 percentage points depending on the order. Similarly results for the American reporters item increased by 24 percentage points. When either of the items was asked second, the context for the item was changed as a result of the answer to the first, and the responses to the second were more in line with what would be considered fair, based on the previous response. Another way to alter the response towards questions based on order depends on the framing of the question. If a respondent is first asked about their general interest in a subject their response interest may be higher than if they are first posed technical or knowledge based questions about a subject.