Кіріспе

Стафилококк энтериті – стафилококк энтеротоксинімен ластанған заттарды жеу немесе ішуден туындайтын қабыну. Бактерия емес, токсин жұқа ішекке орналасып, қабыну мен ісік тудырады. Бұл өз кезегінде іш ауруы, құрысу, сусыздану, диарея және қызбаға себеп болуы мүмкін. Staphylococcus aureus – Gram оң, факультативті анаэроб, кокк (дөңгелек пішінді) бактерия, ол жүзім шоғыры тәрізді топтамалар түзеді және жоғары тұздылықта және төмен сулы ортада өркендей алады. S. aureus бактериясы теріде тіршілік ете алады, бұл жұқтырудың басты жолдарының бірі. S. aureus терінің жеңіл инфекцияларынан бастап Staphylococcus aureus тамақтан улану энтеритіне дейін түрлі ауруларды қоздыруы мүмкін. Адамдар – негізгі көз болғандықтан, микроорганизмнің тағамға түсуінің ең көп таралған жолы – қосымша жұқтыру. Көп мөлшерде дайындалған тағамдар жоғары тәуекелге ие. Staphylococcus aureus – нағыз тамақтан улану тудыратын организм. Ол кремді кондитерлік өнімдер, құс еті, соустар, жұмыртқа, ет салаттары, пудингтер және көкөністер сияқты тағамдарда бірнеше сағат бойы өсіп-өне келе жылуға төзімді энтеротоксин өндіреді. Тағамның сыртқы түрінде бұзылу белгілері болмаған жағдайда да, яғни жағымсыз иіс, түс өзгерісі, иіс немесе консистенциясы мен дәмі өзгергенде, токсин қауіпті мөлшерде болуы мүмкін екенін есте ұстаған жөн. Энтерит – жұқа ішек қабынуы. Ол көбінесе бактериялар немесе вирустармен ластанған заттарды жеу немесе ішуден туындайды. Бактерия және/немесе токсин жұқа ішекке орналасып, қабыну мен ісікке әкеледі. Бұл өз кезегінде іш ауруы, құрысу, диарея, қызба және сусыздануға себеп болуы мүмкін.

Патогенез

S. aureus энтеротоксин өндіруші. Энтеротоксиндер – бірнеше бактериялық организмдермен өндіріліп, шығарылатын хромосомалық кодталған экзотоксиндер. Бұл токсин жылуға төзімді және ас қорыту ферменттеріне (протеаздарға) тұрақты. Ішек қабынуы мен ісінуге себеп болатыны – осы токсиннің жұтылуы.

Емдеу

Емдеу симптоматикалық және қолдаушы болып табылады, басты мақсат – сұйықтық пен электролиттердің толықтырылуы. Диарея мен құсу салдарынан туындаған дегидратация – ең көп кездесетін асқыну. Дегидратацияны болдырмау үшін, суды қайта толықтыратын ішімдіктерді (мысалы, су) жиі ішуге немесе әрбір үлкен, жұқа нәжіс шығарғаннан кейін бір стақан су немесе осы ішімдікті ішуге тырысу қажет. Энтериттің диеталық емдеуі құсу мен диарея тоқтағанша таза сұйық тамақпен басталып, содан кейін біртіндеп қатты тағамдар енгізіледі. Талшыққа толы немесе ас қорытуы қиын тағамдардан да аулақ болу керек.