Кіріспе
Германиядағы кәсіподақ Vereinte Dienstleistungsgewerkschaft (Verdi (ver. di; [vɛʁdiː]); ағылш. United Services Trade Union) – Германияның Берлин қаласында орналасқан неміс кәсіподақ ұйымы. Ол 2001 жылдың 19 наурызында бес жеке кәсіподақтың бірігуі нәтижесінде құрылды және Германия кәсіподақ конфедерациясының (DGB) мүшесі болып табылады. Шамамен 1,9 миллион мүшесі бар Verdi, IG Metall-ден кейін Германияның екінші ірі кәсіподағы болып есептеледі. Қазіргі таңда Германияда 3000-ға жуық қызметкер жұмыс істейді және мүшелік жарналарынан жыл сайын шамамен 454 миллион евро табыс түседі. Кәсіподақ 10 федералды штаттық округке және бес бөлімге бөлінген, ал басқаруды тоғыз мүшеден тұратын Ұлттық атқару комитеті (Bundesvorstand) жүзеге асырады. Франк Бсирске 2001 жылы ұйым құрылғаннан бастап 2019 жылдың қыркүйегіне дейін, Франк Вернеке сайланғанға дейін Verdi төрағасы болды.
Vereinte Dienstleistungsgewerkschaft (Verdi (stylized as ver. di; [ˈvɛʁdiː]); English: United Services Trade Union) is a German trade union based in Berlin, Germany. It was established on 19 March 2001 as the result of a merger of five individual unions and is a member of the German Trade Union Confederation (DGB). With around 1.9 million members, Verdi is the second largest German trade union after IG Metall. It currently employs around 3000 members of staff in Germany and has an annual income of approximately 454 million Euros obtained from membership subscriptions. The trade union is divided into 10 federal state districts and five divisions and is managed by a National Executive Board (Bundesvorstand) with nine members. Frank Bsirske was the chairman of Verdi from its founding in 2001 until September 2019, when Frank Werneke was elected.
Ұйымдастыру құрылымы
Вердидің ең жоғары органы – оның Ұлттық конгресі (Бундесконгресс), ол төрт жылда бір рет кәсіподақ саясатының негізгі принциптерін айқындау және Ұлттық атқару комитеті мен Кәсіподақ кеңесінің (Геверкшафтсрат) қызметін сайлау және ресми мақұлдау үшін шақырылады. Матрицалық жүйе Верди ұйымын тұтастай ғана емес, сонымен қатар оның мүшелерінің жеке кәсіптерінің мүдделерін де көрсетуге арналған. Барлық ұйымдық бөлімшелерде ерлер мен әйелдерді тең қарау қағидасы Верди жарғысында белгіленген және кәсіподақ құрылғаннан бері оның басты мәселесі болып табылады.
Ұжымдық келіссөздер саясаты
Verdi ұжымдық келісімдерді қызметкерлердің еңбек жағдайларын қамтамасыз ету және қалыптастыру үшін пайдаланады. Бұрын Verdi ұжымдық келісімдердің біртұтастығын сақтауды бірнеше рет қорғаған, оның пікірінше, бұл қызметкерлердің белсенділігі мен ұжымдық келісімдерді қабылдауына қолдау көрсетеді. Verdi қызметкерлердің ереуілге шығу құқығын өзгертуге жасалған барлық әрекеттерді қабылдамады және тиісті заңдық шектеулерге қарсы шаралар қолдануды жоспарлап отырғанын мәлімдеді, тіпті Германия Федералдық Конституциялық сотына жүгінуге дейін. Ұжымдық келісімдер саясаты шеңберінде Verdi ерлер мен әйелдердің теңдігіне ерекше мән береді. Кәсіподақтың басшылық құрамының құрамында гендерлік теңдік принципі де ескеріледі. Verdi-дің ұжымдық келіссөздер саясатының тағы бір мақсаты – Германияның ескі және жаңа федералдық штаттарындағы жалақы мен зейнетақыны теңестіру. Verdi-дің ұжымдық келіссөздер саясаты, ең алдымен, мемлекеттік қызметтегі еңбек дауларына байланысты бұқаралық ақпарат құралдарында кеңінен жарияланды. 2006 жылы кәсіподақ мүшелері үш айлық ереуілден кейін Германия Федералдық штаттарының мемлекеттік қызметі үшін жаңа ұжымдық келісімді қабылдады. Марбургер Бунды сол кезде келіссөздердің нәтижесін қабылдаудан бас тартты, бұл бұқаралық ақпарат құралдарының Verdi-мен "қақтығысқа бара жатқанын" хабарлауына әкелді. Екі кәсіподақ арасындағы ұжымдық келіссөздер бірлестігі өткен жылы таратылған еді. 2007 жылы Verdi және Германияның мемлекеттік қызмет федерациясы (DBB) «Жеткілікті жинақтадық» (Genug gespart) деген ұранымен үш миллион еуролық жарнамалық науқанды бастады. Науқанның мақсаты – жаңа ұжымдық келісімдер бойынша келіссөздерге кіріспес бұрын мемлекеттік қызметтің жұмысына көбірек назар аудару болды. Ескерту ереуілінің бірнеше толқындары мен келіссөздердің бірнеше раундтарынан кейін тараптар 2008 жылдың наурыз айында татуласуға шақырды. Бұл сәтсіз аяқталғанымен, Verdi ақырында Германия Федералдық Үкіметімен, Германия Федералдық штаттарымен және жергілікті билік органдарымен жаңа ұжымдық келісімге келді. Кәсіподақ жалақыны 8 пайызға өсірді, бұл кейбір сарапшылардың пікірінше, мемлекеттік бюджетке елеулі салмақ түсірді. Verdi еңбек дауы кезінде барлығы 50 000 жаңа мүшелерді тартты. Кейіннен ол 2018 жылы ұқсас келіссөздерде осы жетістікті қайталады, бұл келісім 30 ай ішінде жалақыны жиынтық 7,5 пайызға өсіруді көздейді және мемлекеттік секторды жұмыс беруші ретінде тартымды етуге бағытталған үстемелер мен сыйақыларды қамтиды. Атап айтқанда, 2015 жылы Verdi жалақы және жаңа жөнелтпе бөлімшесінің жоспарларына байланысты Deutsche Post компаниясында бірқатар ереуілдер ұйымдастырды. Олардың бірі төрт аптаға созылды және сол кезде компанияға 100 миллион еуро шығын келдірді. 2023 жылы Германияның ірі қалалары Берлин, Бремен және Гамбургтағы әуежайлар 13 наурызда Verdi ұйымдастырған қауіпсіздік қызметкерлерінің ереуіліне байланысты әуежайдан ешқандай рейс ұшпайтынын жариялады.
Білім беру қызметі
Verdi Германия бойынша бірқатар білім беру орталықтарын басқарады, олардың барлығы мүшелері арасында тәжірибе алмасуға және біліктілікті арттыруға қолдау көрсетуді мақсат етеді. Бұл қызметтер, әсіресе, бірақ тек қана жұмысшы кеңестеріне бағытталған емес. Білім беру орталықтары сонымен қатар түрлі тақырыптар бойынша жұмысқа қатысты және жалпы білім беру бағдарламаларын өткізу орындары ретінде пайдаланылады. Verdi қазіргі уақытта Берлин, Билефельд, Бранненбург, Гладенбах, Мосбах, Наумбург (Гессен), Саальфельд, Ундело және Вальсрод қалаларында білім беру орталықтарын басқарады. 2015 жылдың соңында Хёрстедегі орны жабылды және ғимарат қазір босқындарға баспана ретінде пайдаланылуда. Жоғарыда аталған білім беру орталықтарымен қатар, бірқатар тәуелсіз ver.di білім беру мекемелері де бар, олар бірнеше федералды штаттардағы бұрынғы Германия жалақылы қызметкерлер одағынан (DAG) алынған. ver.di Bildung + Beratung Gemeinnützige GmbH
ver.di Bildung + Beratung, қысқаша ver.di b+b деп аталатын, Verdi-дің Германия бойынша жұмыс істейтін білім беру мекемесі болып табылады. Ол жұмысшы кеңесі, қызметкерлер кеңесі және жастар мен оқушылар кеңесінің (JAV) мүшелері, сондай-ақ мүгедектігі бар қызметкерлерді өкілдік ететін органдар мен қызметкерлерді өкілдік ететін комитеттер сияқты арнайы мүдделі топтар үшін семинарлар өткізуге жауапты. ver.di b+b «Жалпы білім берудегі және оқытудағы білім алушыға бағытталған сапаны тексеру» (Lernerorientierte Qualitätstestierung in der Weiterbildung) тәуелсіз институтымен тексеріліп, сертификатталған. ver.di b+b сонымен қатар кітап баспасы ретінде жұмыс істейді және нұсқаулықтар, жұмыс бойынша нұсқаулар және заңдық түсіндірмелер жариялайды. Компанияның бас кеңсесі Германияның Дюссельдорф қаласында орналасқан. ver.di b+b Германия бойынша 25 жерде өкілдік етіледі. Оның еншілес компаниясы "Rat.geber GmbH" кеңестер мен комитеттерге кеңес береді және Берлиндегі Verdi әкімшілік штаб-пәтеріндегі қоғамдық кітап дүкенін басқарады.
ver. di Bildung + Beratung, known as ver. di b+b for short, is Verdi's educational institution that operates throughout Germany. It is responsible for running seminars for statutory special interest groups, namely works council, staff council and Youth and Trainees Council (JAV) members, as well as members of representative bodies for disabled employees and employee representation committees. ver. di b+b has been examined and certified by the independent institute for "Learner Oriented Quality Testing in Further Education and Training" (Lernerorientierte Qualitätstestierung in der Weiterbildung). ver. di b+b also works as a book publishing house and publishes guidebooks, work guides and legal commentaries. The company's head office is based in the German city of Düsseldorf. ver. di b+b is represented in 25 locations throughout Germany. Its subsidiary "Rat. geber GmbH" advises boards and committees and runs the public bookshop at Verdi's administrative headquarters in Berlin.
Халықаралық мүшелік
Верди – UNI Global Union, Халықаралық көлік жұмысшылары федерациясы, Халықаралық графикалық федерация, Халықаралық журналистер федерациясы және Халықаралық мемлекеттік қызметтер федерациясы сияқты бірнеше әлемдік кәсіподақ федерацияларының мүшесі. Сонымен қатар, ол Германияның Еуропалық қозғалысының (EBD) мүшесі және Салық әділеттілігі желісінің серіктесі.
Жарияланымдар
Verdi өзінің мүшелері үшін көптеген түрлі журналдар шығарады. Барлық мүшелер жылына сегіз рет "Verdi Publik" журналын тегін алады. Verdi-дің басқа басылымдарының ішінде "M – Menschen Machen Medien" ("M – Адамдар Медианы Жасайды") медиа саясаты журналы, сондай-ақ "Druck + Papier" ("Баспа + Қағаз") және "Kunst + Kultur" ("Өнер + Мәдениет") журналдары бар. Бұл басылымдардың барлығы Ұлттық атқарушы кеңес пен Медиа, өнер және өнеркәсіп бөлімі тарапынан шығарылады.
Сын
Верди алғаш құрылғаннан бері оның күрделі ұйымдық құрылымы бірнеше рет сынға ұшырады: мысалы, 2001 жылы неміс күнделікті газеті Der Tagesspiegel оқырмандарын «үрмелеу салдарынан туындаған шығындар мен тиімсіздіктер» қаупі туралы ескертті. Жексенбіде шығатын Welt am Sonntag газетінде кәсіподақ ішіндегі «жарыс-керіс және бюджет даулары» туралы да жазылған. Күнделікті Die Tageszeitung газеті Вердидің матрицалық моделі «өте күрделі» болғандықтан, тіпті Вердидің штатты қызметкерлері оны түсіндіруде «қиындықтарға тап болды» деп мәлімдеді. Апта сайын шығатын Stern журналы да Верди туралы хабарлап, оның бөлімдері, аймақтық ұйымдары және аудандары «бір-бірімен жұмыс істеуден гөрі бір-біріне қарсы жұмыс істеді» деп мәлімдеді. Бұл БАҚ хабарламаларынан өзге, Вердидің ұйымдық құрылымы өз қатарынан да жиі сыналып, осы сынға жауап беру «Перспектива 2015» бастамасына енгізілді. Сыншылар Вердиді қызметкерлердің құқықтары мен әділ жалақыны аузынан шығармай, бірақ ішкі деңгейде осы мақсаттарға жетуге тырыспайтыны үшін айыптады. Мысалы, Берлиндегі Верди бас кеңсесіндегі асхананы халықаралық тамақтандыру компаниясы Sodexo басқарды. Sodexo бұл салаға тәндей, өндірістік ұжымдық келісімдер жасамай, компания деңгейіндегі ұжымдық келісімдерді қолданады. Neue Ruhr Zeitung газетінің мәліметінше, Вердимен тығыз байланысты Германияның қызметкерлер академиясының (DAA) қызметкерлерінің жалақысы Вердинің De немесе Diakonie сияқты қайырымдылық ұйымдарымен келіскен жалақыдан төмен болды. Верди ереуілдер кезіндегі әрекеттері де үнемі сынға ұшырайды, кейбір хабарларға сәйкес, жеке жағдайларда қызметкерлер ереуілге мәжбүр болған, бірақ кәсіподақ мұны жоққа шығарды. Сондай-ақ, сыншылар Верди ұйымдастырған бірнеше ереуілдерді пропорционалсыз деп атады.