Кіріспе

Спорттық жабдық

Хёрли немесе хёрл немесе хёрлинг таяғы (ирланд тілінде: camán) – ирланд спорт түрлері – хёрлинг және камогиде қолданылатын ағаш таяқ. Оның ұзындығы әдетте 45-тен 96 см-ге (18-ден 38 дюймға) дейін болады және ұшы жалпақ, иілген (BOSS, "алақан") пішіндес. Таяқтың ұшы былғарыдан жасалған слитар допты соғу үшін пайдаланылады. GAA ережесінің 4.5 тармағында ұштың ең кең жері 13 см-ден аспауы тиіс делінген, бірақ бұл ереже "толығымен ескерілмейді", көптеген хёрлилердің ұштары 15,24-тен 17 см-ге дейін болады.

Атауы

Гиберно ағылшын тілінің әртүрлі түрлері таяқты "херл" немесе "херли" деп атайды. Аймақтық айырмашылықтар бар, Ирландияның 32 округінің 22-сі 2020 жылы өткізілген сауалнама бойынша "херл" терминін қолданады. Сауалнама көрсеткендей, Корк округі тұрғындарының 97%-ы "херли" атауын ұнатады, ал Вексфорд округі тұрғындарының 98%-ы "херл" атауын ұнатады. Таяққа "херл" сөзін қолдану, шамамен, 1882 жылға дейін жетеді.

Пішіні мен құрылысы

Hurleys күл ағашынан жасалады; тамырға жақын ағаштың негізі ғана қолданылады және әдетте Ирландияның жергілікті шеберлерінен сатып алынады (шамамен €20–50), олар әлі де дәстүрлі өндіріс әдістерін қолданады. Дегенмен, 1970-ші жылдардың біраз бөлігінде пластиктен жасалған hurleys қолданылды, оларды негізінен Wavin компаниясы өндірді. Бірақ олардың жарақаттану қаупі жоғары екені анықталды және олар қолданудан алынды. 2012 жылғы мәліметтер бойынша, кем дегенде бір өндіруші GAA қолдануға бекітілген синтетикалық hurleys өндірді. Ағаш hurleys-та, жалпақталған ұшын нығайту үшін темір ленталар қолданылады, бірақ камогиде жарақат алу қаупі жоғары болғандықтан оларға рұқсат берілмейді. Hurleys-қа ленталар бастапқыдан бері салынып келеді; VIII ғасырғы Брехон заңдарында тек патша ұлына қола лента қолдануға рұқсат етілген, ал қалғандары мыс лента қолдануы керек екені көрсетілген. Hurley қаншалықты жақсы жасалса да, бір маусым бойында бір ойыншы бірнеше hurleys қолдануы мүмкін. Олар ойын барысында екі hurley соқтығысқанда, немесе кейде басқа ойыншыларға (қолдарға, аяқтарға және т.б.) тиіп сындырады. Екі hurley-дің соқтығысуы халық арасында "күлдің қақтығысы" деп аталады, бұл поэтикалық сипаттама ойынның өзінің романтикалық немесе поэтикалық синонимі ретінде қолданылады. Кейбір hurleys "тігісу" әдісімен жөнделуі мүмкін. Бұл әдіс бас пішіндес бөлігін басқа сынған hurley-ден кесіп алып, оны желім мен шегелер арқылы сынған басқа бекітуді қамтиды; екі бөліктен тұратын бас содан кейін лентамен ("шеңбермен") оралып, пішінге келтіріледі. (Hurley-дің беті бас деп аталады және ол допты соғу үшін қолданылатын аймақ.) Hurley-ді лақтыру (мысалы, жоғары ұшып келе жатқан допты тоқтату үшін) заңсыз, бірақ камоги ойыншылары оны қолмен беру үшін тастай алады. Hurley-дің әр бөлігіне байланысты атаулар бар. Бас – шлиотар соққанда жанасатын hurley-дің дөңгелек ұшы. Сол жағындағы "өкше" – бұл лентаның сол жағындағы және hurley-дің жиегіндегі жер. Ол жерге соғылған допты көтеру үшін қолданылады. Лентаның оң жағындағы дөңгелек аймақ – "саусақ" деп аталады және ол ойыншыға жерден допты заңды түрде иеленуге мүмкіндік беретін рольді көтеру немесе жапқыш көтеру техникасында қолданылады. Тұтқа басқа бөлігіне қарама-қарсы жағында орналасқан, ағаш ұшында кішкентай ернеу жасалған (ойыншының қолынан сығуын болдырмау үшін). Тұтқа әдетте синтетикалық көбіктен жасалған жабысқақ тұтқамен немесе таспамен оралған. Hurley-ді таңдағанда дұрыс өлшемді таңдау өте маңызды, өйткені дұрыс емес ұзындығы бар hurley-ді дұрыс итеру қиын болуы мүмкін. Дұрыс өлшемдегі hurley-ді жоғарғы жағынан ұстағанда және қолдары босаңсыған күйде ойыншының аяғына параллель ұстағанда жерге тиюі керек. Дәстүр бойынша, hurley-дің өкшесі жерге қойылғанда және ойыншының аяғына параллель ұсталғанда, hurley-дің саусағы ойыншының жамбасына жеткені жөн. Бірақ бұл дұрыс емес және орынсыз болып шықты, себебі бірдей бойдағы екі ойыншының жамбас биіктігі 4 дюйм немесе 10 сантиметрге дейін айырмашылық болуы мүмкін.

Сый ретінде

Хёрли жиі саясаткерлерге немесе олардың арасында сыйлық ретінде тарту етіледі; мысалы, Мэри МакАлизге 2009 жылы Килкенни қаласының құрметті азаматтығы табыс етілген кезде екі хёрли сыйға берілді, ал Барак Обамаға 2011 жылы Ирландияға сапарында Энда Кенни бір хёрли сыйлады. Корольдік отбасының мүшесі, ханзада Филипке де королева Елизавета II-нің Ирландияға сапары барысында хёрли мен слиотар сыйға берілді.