Кіріспе

Бардуфосс әуе станциясы (Bardufoss flystasjon) – Солтүстік Норвегиядағы Тромс округінің Målselv муниципалитетіндегі Бардуфосс қаласында орналасқан әскери әуе станциясы. Мұнда Норвегия Корольдік Әуе күштерінің (RNoAF) 139-шы әуе қанаты және екі тікұшақ эскадрильясы дислокацияланған. 337-эскадрилья Норвегия жағалау күзеті үшін Lynx MK 86 тікұшақтарын пайдаланады, ал 339-эскадрилья Bell 412SP тікұшақтарымен жабдықталған. Сондай-ақ, бұл жерде RNoAF Ұшу оқу мектебінің базасы орналасқан. Қазіргі уақытта 334-ші тікұшақ эскадрильясы құрылып жатыр, ол NH90 NFH тікұшақтарын пайдаланатын болады. NH90 тікұшақтарының жеткізілімі басталды. 334-ші эскадрильяның басқару пункті мен техникалық қызмет көрсету орталықтары Бардуфосста орналасады, ал тікұшақтар жаңа Фридтжоф Нансен класындағы фрегаттар келген кезде оларға орналастырылады. Әуе станциясы коммерциялық Бардуфосс әуежайымен бір орында орналасқан. Әуе базасын азаматтар да пайдаланады: Норвегиялық авиация колледжі (NAC) әуежайда орналасқан, сонымен қатар ұшу клубы (Bardufoss Flyklubb) және парашют спорты клубы бар. Norwegian Air Shuttle қазір Бардуфосс әуежайынан Осло Гардермоен әуежайына Boeing 737 ұшақтарымен күніне үш рейс орындайды.

Тарих

Аэростанцияға алғаш рет 1938 жылғы 26 наурызда де Хавиллэнд Тайгер Мотт ұшағы қонды, бұл елдегі әлі күнге дейін жұмыс істеп тұрған ең көне әуе станциясы етеді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде RAF Gloster Gladiators (No. 263 эскадрильясы) және Hawker Hurricanes (No. 46 эскадрильясы) Бардуфосстан ұшып, 1940 жылғы сәуір-маусым аралығындағы Норвегия кампаниясында Нарвик майданындағы шайқастарда Люфтваффеге қарсы күресте маңызды рөл атқарды. Норвегиядан одақтастардың шығуынан кейін, әуе базасын немістер басып алды және оны негізінен Мурманск конвойларына қарсы операциялар жүргізетін истребительдер, бомбалаушылар және барлау ұшақтарының базасы ретінде пайдаланды. Бардуфосстан ұшатын истребительдер аймақтағы теңіз операцияларын әуеден қолдау міндетін де атқарды. 1944 жылғы 12 қарашада британдық Avro Lancasters Тромсё маңындағы Хокёядағы «Катехизис» операциясы аясында «Тирпиц» жауынгерлік кемесін бомбалауды бастағанда, Бардуфосқа жасалған шақырулар кемені құтқара алмады. Истребительдер уақытында көтеріле алмады және «Тирпиц» екі «Таллбой» бомбасының нәтижесінде он минут ішінде батты. Осы оқиғаға байланысты Люфтваффе эйсі Генрих Эрлер қызметтен шеттетіліп, үш жылға түрмеге кесілді. Кейін ол Германия үстінде американдық B-17 Flying Fortress ұшағымен шайқаста қаза тапты. 339-шы эскадрилья 1964 жылы Бардуфосқа көшірілді, ал 337-ші эскадрилья 1983 жылы келді. 2003 жылы Норвегия Корольдік Әуе күштерінің Ұшу оқу мектебі Вэрнестегі Тронхейм әуежайынан Бардуфосқа көшірілді.

Эскадрильялар

Бұл әуеайлақта екі эскадрилья тікұшақтар орналасқан: 337 операциялық Lynx MK 86 (1983 жылдан бері) және 339 Bell 412SP (1964 жылдан бері). 337-ші эскадрильяда 1983 жылы жеткізілген алты Lynx MK 86 тікұшағы бар. Олардың мақсаты – жағалау күзеті кемелерінде жұмыс істеу. Олардың орнына сегіз жаңа NH90 тікұшағы келеді. 339-шы эскадрильяда он екі Bell 412SP тікұшағы бар, олар негізінен Норвегия Корольдік армиясын қолдау үшін пайдаланылады. Bell тікұшақтары 1987-1990 жылдар аралығында жеткізілді. Оларды жеткізуге дейін эскадрилья АҚШ-тан қолданылған UH-1 тікұшақтарын пайдаланды: кейбір машиналар Вьетнам соғысынан кейін, майда зақымданулармен және оқ тесіктерімен келді. Норвегия Корольдік әуе күштерінің қалған алты Bell тікұшағы (барлығы 18) Рюгге әуе станциясындағы 720-ші эскадрильяда орналасқан. Бұдан өзге, мұнда Норвегия Корольдік әуе күштерінің Ұшу оқу мектебі орналасқан. Мектеп Saab Safari ұшағын пайдаланады. Ұлыбритания Корольдік теңіз командасы мен Корольдік теңіз жаяу әскері көп жылдар бойы Бардуфоссты оқу базасы ретінде пайдаланған. Ол сондай-ақ Ұлыбритания Корольдік әуе күштері, Британ армиясы және Корольдік теңіз күштерінің тікұшақ экипаждары үшін суық ауа райында оқу базасы ретінде де қолданылады. Суық соғыс кезінде оқу, әсіресе қыс айларында, Норвегия жазында жөндеу бригадаларымен бірге күшейтілді. Бұл операциялар "Clockwork" деп аталды.