Кіріспе

Орыс анимациялық сериалдары "Жақсы, сен күте тұр!" (Lang ru, ) – «Союзмультфильм» студиясы шығарған советтік, кейін ресейлік қысқаметражды анимациялық фильмдер сериясы. 2014 жылғы жалқы ресейлік сауалнамада «Жақсы, сен күте тұр!» ең көп сүйетін мультфильм және анимациялық сериал деп танылды. Сериалда Қасқырдың (Волк) көңілді оқиғалары көрсетіледі, ол Қоянды (Заяц) ұстап, жеуге тырысады. Онда көбінесе Қоянға көмектесетін немесе Қасқырдың жоспарларына бөгет қоятын қосымша кейіпкерлер бар. Фильмнің түпнұсқа тілі – орыс тілі, бірақ сөйлеу өте аз қолданылады, көбінесе үнсіздіктер немесе әрбір эпизодта бірнеше сөйлем ғана айтылады. Сериалдың ең танымал фразасы – Қасқыр жоспары сәтсіз аяқталғанда айқайлайтын «Ну, погоди!» сөзі. Сонымен қатар, фильмде көптеген дыбыстар, күлкі мен әндер де бар.

Қоян

Қоян, көбінесе ағылшын тілінде Zayats (Заяц) деп транслитерацияланады, жақсы қаһарман ретінде бейнеленген. Ол Қасқырға қарағанда аз дамыған, ал оның көптеген іс-қимылдары Қасқырдың әрекеттеріне жауап ретінде жасалады. Кейінгі эпизодтарда Қоянның рөлі белсендірек және дамыған болып келеді, тіпті ол бірнеше рет Қасқырды құтқарады. Қоян бірнеше эпизодта соқпақ аспаптарда ойнайтын музыкант ретінде көрсетілген. Бастапқыда осы кейіпкерге Клара Румьянова дауыс берген. Қоянның сыртқы келбеті мен дауысының ерекшеліктеріне байланысты оны әйел деп қате түсіну жиі болады; алайда, Қоянның жынысы нақты көрсетілмейді. Орыс тілінде "заяц" (заят) сөзі еркек жынысына тән. Ал әйелдерге қатысты "зайчиха" (зайчиха) сөзі қолданылады. Қоян көбінесе бірдей жасыл футболка мен қою жасыл шорт киеді, бұл Қасқырдың үнемі өзгеріп отыратын киімдерінен өзгеше. Дегенмен, сирек ерекшеліктер де бар: 8-ші эпизодтың кіріспесінде ол коньки киімдерінде пайда болады, ал содан кейін сол эпизодта ол әдейі күлкілі әдемі қарт Дед Мороз (Аяз ата) ретінде киінеді, оның күлкілілігі Қасқырдың оның немересі Снегурочка (Қар қыз) ретінде пайда болуымен одан да артады.

Қасқыр

Қасқыр, көбінесе ағылшын тілінде Volk (Волк) деп транслитерацияланады, бастапқыда вандализмге, кәмелетке толмағандарды зорлауға, заңды бұзуға және темекі шегуге құштар хулиган ретінде бейнеленеді. Оның сыртқы келбеті режиссер Вячеслав Котьёночкиннің көшеде көрген адамынан шабыттанды, атап айтқанда, ұзын шашы, ісіп тұрған қарны және ерінінде қалың темекісі бар адамнан. Кейіпкерді бастапқыда Анатолий Папанов дауыстаған. Сериал бойынша оның ең көп айтылатын сөзі, нәрселер оның күткендей болмағанда, "Ну, погоди!" Эпизодтың соңында (және титрге дейінгі кіріспе соңында) Қасқыр көбінесе сериалдың атауымен аталатын фразасын айқайлайды: "Ну, Заяц, ну, погоди!", яғни "Жақсы, Қоян, күте тұр!". Оның қатал сыртқы келбетіне қарамастан, Қасқырдың Қоянды ұстауға жасаған көптеген әрекеттері оның күтпеген қабілеттерімен сипатталады (мұнда мәнерлеп сырғанау, балет, гимнастика және вальс кіреді). Сонымен қатар, ол гитарада өте жақсы ойнайды және қуатты рокер мотоциклімен жүреді. Бірінші эпизодта, Қоянды ұстау үшін биік ғимаратқа көтерілген кезде, Қасқыр танымал альпинист әнін, "Дос туралы ән" (Владимир Высоцкийдің визиттік әні) сыңғырлайды. Осы қабілеттеріне қарамастан, Қасқырдың көптеген жоспарлары ақырында сәтсіз аяқталады немесе оған қарсы қолданылады. Алайда, Кеңес Одағының соңғы және Кеңес Одағынан кейінгі кезеңде Қасқыр бірте-бірте қорқынышты емес, әзілкеш болып көріне бастады. Мысалы, соңғы эпизодта (20-шы эпизодта) Қасқыр темекі шегудің орнына қантты жеп отырғаны көрінеді, ал оның сурет салу стилі ескі советтік мультфильмдерге қарағанда жаңа орыс мультфильмдерін еске салады. Осы кезеңде Қасқыр көбінесе ұялшақ немесе тіпті толыққанды қорқақ болып көрінеді, бұл оның бастапқыдағы "мачо" бейнесімен және актердің дауысымен күрт контраст құрайды. Қасқырдың ең ерекше киімі – оның кең шалбары, олар теңізшілердің формасының немесе 1970-ші жылдардағы сәннің бөлігі болуы мүмкін. Ол көбінесе сары галстукпен қызыл жейдеде көрінеді, бірақ кейде (7-ші эпизодта) теңізшілердің іш киімінде (телняшка) және 8-ші эпизодта, ол Снегурочканың рөлін ойнап, киініп сурет түсіреді. 11-ші эпизодта ол бастапқыда жакет киеді, бірақ Қоянды қуғанда оны алып тастайды. Көбінесе ол қуғын кезінде киімдерінің көп бөлігін жоғалтады, тек шымыршықтан жасалған іш киімде қалады (бұл кеңестік стильдегі іш киімнің шынайы бейнесі), бірақ 6-шы эпизодта ол тек көйлегін сақтап, оны "жалаңаш" артқы жағын жабу үшін төменге тартады. Күлкілісі, оның белден төменгі киімдерінің барлығында құйрығына арналған арнайы тесік бар. 1–16 эпизодтарда Қасқырдың шашы негізінен өзгермейді, бірақ 14-ші эпизодта оның шашы Элвис Преслиге ұқсас стильде жасалады. 17-ші эпизодта ол ат құйрығын тағады, ал 18-ші эпизодта оның маңдайшасы қысқа кесіліп, мулет ат құйрығына байланады. Алайда, соңғы үш эпизодта ол 1–16 эпизодтардағы бұрынғы шашын қайтадан киеді.

Басқа таңбалар

Әңгімеде жануарлар кейіпкерлерінің қосалқы құрамы да бар, олардың ішіндегі ең көп кездесетіні – физикалық жағынан мықты және ауыр бегемот (бегемот Бегемот), ол әртүрлі рөлдерде қатысады (мысалы, мұражайдың күзетушісі, дүкенші, жолшыбай, есік сақшысы және т.б.). Бұл – қасқырдың жиі ренжітіп, қашуына себеп болатын жануар. 5-эпизодта (1972) қоян қаз өскіндерінің арасында жасырылған қасқырды табады (қасқырдың бас киімі оны сахнада жасырады). Қоян өтіп бара жатқан бегемотқа, ол да қарындаш сатып алғысы келеді, бір қарындашты ұсынады, ол шын мәнінде қасқырдың басы болып шығады. Бегемот «қарындаштың» пісіп-жетілгендігін тексеру үшін қасқырдың басын қысады және оны жасырынған жерінен шығарып алады. Эпизодтың соңында қасқыр (жуу табағында) Мәскеу метросына құлап, басымен соғылып, бегемоттың астына түседі. Тағы бір қайталанатын кейіпкер – мысық (Кот Кот), ол иллюзионист және серияның бірнеше сахналық қойылымдарында пайда болады. Мысық жақсы сиқыршы, бірақ өзіне ғана қызығады және алғысқа өте сезімтал. 9-эпизодта (1976) мысық қасқырды оның левитация әрекетінде тұтқындап алады (бұл қоянды ұстаудан құтқарады). Ол қоянның алғысын алу үшін екі рет қасқырды түсіріп жібереді. Бір эпизодта экранда ең көп көрінетін екінші реттік кейіпкерлердің бірі – морж (морж Морж), ол кеменің әскери киімдегі капитаны, 7-эпизодта қасқырдың кемеге кіруіне және/немесе қоянды ұстауға тырысуына кедергі келтіреді. Алайда, қасқыр кемеге кіргеннен кейін, ол капитанның алдында палубаны сүртіп, оны өзінің экипаж мүшесі екеніне сендіріп, алдап жүр. Кейінірек капитан қайықтың қойма бөлмесінің қақпағын жапқан көрінеді, бұл қасқыр мен қоянның бірге қараңғыда тұтқындалуына әкеледі. Серияда басқа жануарлар да көрсетіледі, соның ішінде аюлар, қызыл түлкілер, пілдер, бобёрлар, иттер және шошқа (үш бюстгальтерлі суға түсу костюмімен).

1960-1980 жылдар

"Ну, погоди!" мультсериалының түпкілікті сценарийі Мәскеудегі "Союзмультфильм" анимациялық студиясы үшін Феликс Кандель, Аркадий Хаит және Александр Курляндский есімді жазушылар тобымен жасалды, олардың туындыларында юмор мен сатиралық жазбалар жиі кездесетін. "Союзмультфильм" студиясының көптеген режиссерлері бұл сценарийді қабылдамады, бірақ Вячеслав Котьёночкин осы идеяға сене білді. Дегенмен, Геннадий Сокольский осы мультфильмді алғашқы рет түсірді, дәлірек айтқанда, оның пилоттық нұсқасын жасады, оған "Ну, погоди!" деген ат қойылды. Кейінірек шыққан сериялардан мүлдем өзгеше кейіпкерлер суретімен екі жарым минуттық қысқа фильм жасалды, бірақ ол Бұғының атақты сөзінен тұратын. Бұл фильм 1969 жылы "Happy Merry Go Round" анимациялық журналының бірінші бағдарламасының бөлігі ретінде көрсетілді. Котьёночкин Ұлқының даусын актер және әнші Владимир Высоцкийге тапсыруды жоспарлаған, бірақ билік өкілдері рұқсат бермеді. Оның орнына актер Анатолий Папанов бекітілді. Актер Клара Румьянова, көбінесе әдемі және кішкентай кейіпкерлерге дауыс берген, Қоян рөлін алды. Серияның визуальдық дизайнымен, оның ішінде кейіпкерлерімен Светoзар Русаков айналысты. Музыкаға келетін болсақ, Кеңес заманында серияның саундтрегінің көп бөлігі шетелдік жазбалардан өңделді, бірақ түпнұсқалық композициялар да болды. Бірінші эпизод 1969 жылы көрсетілді. "Ну, погоди!" мультсериалы ұзаққа созылмайтын жоба ретінде жоспарланбаған, бірақ мультфильм үлкен танымаллыққа ие болды және "Союзмультфильм" студиясы көрермендерден Ұлқы мен Қоянның жаңа оқиғаларын сұраған көптеген хаттар алды. Сондықтан жаңа қысқа фильмдер 1980-ші жылдарға дейін түсіріліп тұрды. Алайда, 1973 жылы жетінші эпизодтан кейін сценарийші Феликс Кандель мен оның отбасы Израильге көшіп кетуге тырысқандарына байланысты саяси себептермен уақытша тоқтатылды, бірақ кеңес үкіметі оларға рұқсат бермеді. 1986 жылы жарық көрген 16-шы эпизод Совет заманында жасалған соңғы фильм болды. Екі қысқа фильм де фильмдердің демеушісі AMT және Nokia өнімдерін көрсету арқылы ерекшеленеді. Котьёночкиннің ұлы Алексей Котьёночкин, ол да аниматор болған, олардың өндірісіне қатысты, бірақ ол әкесін қатысудан бас тартуға көндіруге тырысты. Екі эпизодқа да көрермендер тарапынан жағымсыз пікірлер айтылды. 2005 жылдың ақпан айында "Пятерочка" супермаркеттер желісі "Ну, погоди!" мультсериалының екі жаңа эпизодын жасауға құқықтарды сатып алғанын жариялады. Жаңа эпизодтарды өндіруді қолдау туралы идея 2003 жылы компанияның корпоративтік кешінде туындады. Марқұм Вячеслав Котьёночкиннің ұлы Алексейге оларды режиссерлік ету ұсынылды, бірақ ол бастапқыда келіспеді, өйткені кеңестік дәуірде белгіленген стандарттарға қол жеткізуге болатынына сенімді емес еді, сонымен қатар 17-ші және 18-ші эпизодтардың сәтсіздігіне байланысты. Ақырында ол келісіп, "Christmas Films" студиясында жас аниматорлар командасын құрды, олардың орташа жасы 30-ға жуық болды. Бұл жобаға "Пятерочка" 400 000 доллар қаржы бөлді. Сценарийді "Ну, погоди!" мультсериалының авторы Александр Курляндский және Феликс Кандель жазды, соңғысы үш онжылдықтан астам уақыттан кейін жаңа эпизодтар жасауға қатысты. 19-шы эпизодтың премьерасы сол жылдың 22 желтоқсанында өтті. Алдыңғы екі эпизодтан айырмашылығы, "Пятерочка" қаржыландырған қысқа фильмдерде жарнама жоқ, демеуші тек титрлерде ғана аталады. Сериалдың жалғасуы туралы сұрақтарға жауап берген Котьёночкин 2006 жылы "сериалды шексіз шығару мүмкін емес" екенін және олар "Том мен Джерриді көшірмеуді" жоспарлағанын мәлімдеді. Егер жаңа эпизодтар жасалса, ол қазіргі фильмдерден мүлдем өзгеше болар еді, мүмкін, 3D анимация форматындағы толық метражды фильм, жаңа сюжетпен.

Мәдени сілтемелер

15-ші эпизодтағы Fox әншісі Алла Пугачеваға негізделген. Қоянның кейіннен драгтағы өнері сол кездегі оның танымал әндерінің пародиязы болып табылады. 16-шы эпизодтағы отырған қыздың эпизодтық ролі Виктор Васнецовтың "Ағайынды Иван мен Алинушка" картинасына сілтеме жасайды. Бастысы, Алинушка – халық ертегісінің кейіпкері, "Аға мен қарындас". Ол ешкіге айналған Қасқырды өзінің інісі деп жаңылысады.

Қайта жасау

2019 жылы «Союзмультфильм» «Ну, Погоди» мультфильмінің жаңаша түсірілетінін хабарлады. Волк пен Заяцқа жаңа бейнелер жасалды және үш жаңа кейіпкер енгізілді: Оля – кіші елік, Шу – кірпі, ал Тим – борсық. Азаматтардың арасында бар қалған соңғы авторлардың бірі Феликс Кандель жаңа түсірілімге наразылық білдіріп, студияға оны шығармау үшін ақша төлеуге дайын екенін мәлімдеді. Ресей коммунистері партиясы Мемлекеттік Думадан «Союзмультфильмге» жаңа түсірілім жасауға тыйым салуды сұрады. «Союзмультфильм» жаңа мультфильмді 2020 жылдың қысында көрсетуді жоспарлаған, бірақ бірнеше рет кешіктіріп, ақыры 2021 жылдың қысында шығаруға бел буды. Сериал 26 минуттық 7 бөлімнен тұрады және болашақта көрсетілетін екінші маусымы да жоспарланған. Бірінші маусым «Каникулы» («Демалыс») деп аталды. Мультфильм жас көрермендерге бейімделіп, жаңартылды. Сондай-ақ, ол «I'll Get you!» деген атпен ағылшын тіліне дубляждалды. Бірінші бөлімі 2021 жылдың 17 желтоқсанында жарық көрді, бірақ көптеген жағымсыз пікірлерге ие болды. Бөлімдер онлайн режимінде де қолжетімді.