Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Римдік генерал және саясаткер (б.з.д. 43 жылы қайтыс болды)
Roman general and politician (died 43 BC)
Публий Корнелий Долабелла (шамамен б.з.д. 85/69 – б.з.д. 43, сондай-ақ асырап алған аты Лентуллмен де белгілі) – диктатор Юлий Цезарьдың кезіндегі римдік саясаткер және генерал. Ол патриций Корнелий Долабеллалардың ең ірі өкілі болды, бірақ плебей Корнелий Лентулдарға асырап алу арқылы плебей трибуны болуға мүмкіндік алды. Ол Цицеронның қызы Туллияға үйленді, алайда жиі түрлі қатынастарға барушы еді. Өмірі бойы ол зор ысырапшыл болды, Плутархтың айтуынша, бұл оның меценаты Юлий Цезарьдың беделіне нұқсан келтірді.
Publius Cornelius Dolabella (c. 85/69 – 43 BC, also known by his adoptive name Lentulus) was a Roman politician and general under the dictator Julius Caesar. He was by far the most important of the patrician Cornelii Dolabellae but he arranged for himself to be adopted into the plebeian Cornelii Lentuli so that he could become a plebeian tribune. He married Cicero's daughter, Tullia, although he frequently engaged in extramarital affairs. Throughout his life he was an extreme profligate, something that Plutarch wrote reflected ill upon his patron Julius Caesar.
Ерте өмір
Оның әкесі, б.з.д. 69 жылы қалалық претор болған Публий Корнелий Долабелла болған шамасы. Ол сонымен қатар Азияның губернаторы қызметін де атқарған. Долабелланың туған күні нақты белгісіз.
His father was likely the urban praetor of 69 BC, Publius Cornelius Dolabella, who also served as governor of Asia. Dolabella's birth date is uncertain.
Әскери және саяси мансап
Азамат соғыстарында (б.з.д. 49-45 жж.) Долабелла бастапқыда Помпей жағына қосылды, бірақ кейін Юлий Цезарьға өтті және Цезарь Фарсалус шайқасында (б.з.д. 48 ж.) жеңіске жеткен кезде қасында болды. Бірақ бұл мәселеде нақтылық жоқ. Қай жағдайда болса да, оны асырап алған адам Цезарьдің жақтасы болғанға ұқсайды. Сондай-ақ, Ливия есімді әйел Долабелланы асырап алуға ниет білдірді (мүмкін, күйеуінің тапсыруымен, өйткені әйелдер заң бойынша асырап ала алмайды), бірақ осы әйелдің ұсынысы Лентулдың оны асырап алуымен байланысты болған-болмағаны белгісіз. Б.з.д. 47 жылы халық трибуны ретінде Долабелла конституциялық өзгерістер енгізуге тырысты, олардың бірі (кредиторларының шұғыл талаптарынан құтылу үшін) барлық қарыздарды жою туралы заң жобасы болды. Александриядан оралғаннан кейін Цезарь Долабелланы Римнен кетірудің маңыздылығын түсініп, оны кешірді және Африка мен Испанияға жасалған жорыққа оны генералдарының бірі ретінде алып кетті. Бірақ сол кезде Антоний жаман ниетті белгілерді байқап, Цезарь тағы да шегініп, Долабелладан бас тартты. Б.з.д. 44 жылы Цезарь қайтыс болғаннан кейін Долабелла консулдық белгілерін (бұрын шартты түрде оған уәде етілген) иемденіп, Брут пен басқа да қатысушылармен жақын қарым-қатынас орнатып, лауазымында бекітілді. Алайда, Марк Антоний оған парфтарға қарсы және Сирия провинциясына жасалатын жорықтың басшылығын ұсынғанда, ол бірден жағын өзгертті. Оның провинцияға сапары тонау, зорлық-зомбылық және Азия провинциясының губернаторы Гай Требонийді өлтірумен белгіленді, ол оған Смирнаға кіруге рұқсат бермеді. Оның ұлы б.з.д. 35 жылы консул болған Публий Корнелий Долабелла болуы мүмкін. Ол сондай-ақ Цицеронның қызы Туллияға үйленген. Долабелланың бірінші әйелі Фабия, Туллияның анасының жартылай қарындасы болуы мүмкін. Б.з.д. 50 жылы. Б.з.д. 49 жылы мамыр айында ол жеті айлық ерте туған ұлды дүниеге әкелді, ол туылғаннан кейін көп ұзамай қайтыс болды. Б.з.д. 45 жылы Туллия одан ажырасып, әкесінің үйінде Лентул есімді ұлды дүниеге әкелді. Ұл туғаннан кейін бірнеше аптадан кейін ол асқынулар салдарынан қайтыс болды, ал баланың жасөспірім шағында қайтыс болғаны күдікті, өйткені оның әкесі Цицерон б.з.д. 45 жылдан кейін оны есімдерінде атамайды.
In the Civil Wars (49–45 BC) Dolabella at first took the side of Pompey, but afterwards went over to Julius Caesar, and was present when Caesar prevailed at the Battle of Pharsalus (48 BC). but there is no certainty in the matter. In either case the adopter would likely have been a supporter of Caesar. There was also a woman named Livia who expressed interest in adopting Dolabella (possibly on the behalf of her husband, since women could not adopt legally), but it is unknown if this woman's proposal was in any way connected to his adoption by Lentulus. As a tribune for the plebs for 47 BC, Dolabella had tried to bring about constitutional changes, one of which (to escape the urgent demands of his creditors) was a bill proposing that all debts should be canceled. Upon his return from Alexandria, Caesar, seeing the expediency of removing Dolabella from Rome, pardoned him, and subsequently took him as one of his generals in the expedition to Africa and Spain. This time Antony called out that the omens were unfavorable and Caesar again backed down and abandoned Dolabella. On Caesar's death in 44 BC, Dolabella seized the insignia of the consulship (which had already been conditionally promised him), and, by making friends with Brutus and the other assassins, was confirmed in his office. When, however, Mark Antony offered him the command of the expedition against the Parthians and the province of Syria, he changed sides at once. His journey to the province was marked by plundering, extortion, and the murder of Gaius Trebonius, governor of Asia, who refused to allow him to enter Smyrna. The son may have been Publius Cornelius Dolabella the consul of 35 BC. He was also married to Cicero's daughter TulliaDolabella's first wife Fabia may have been Tullia's maternal half aunt. in 50 BC. In May 49 BC she gave birth to a premature son of seven months that did not survive long after birth. In 45 BC Tullia divorced him and gave birth to a son named Lentulus at her father's house, some weeks after the birth she died of complications and the boy is suspected to have died young since his grandfather Cicero does not mention him after 45 BC.
Сахна
Долабелла Джон Драйденнің 1600 жылдардағы "Барлығы махаббат үшін" пьесасында маңызды рөл атқарады, онда ол Клеопатраны ескертіп тұрады. Бұл әрекет, мүмкін, Фабияның ұлынан Долабеллаға жеткен.
Dolabella plays a focal role in John Dryden's 1600s play All for Love, where he is portrayed as warning CleopatraEfn lr|This act likely belongs to Dolabella's son by Fabia.