Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Кариб теңізіндегі аурулардың таралуы еуропалық отарлау және Атлантикалық үшбұрыш саудасының салдарынан туындады. 1492 жылы еуропалықтардың алғашқы келгені Кариб теңізіне жұқпалы аурулардың күрт өсуіне себеп болды. Ескі әлемнен (Афро-Еуразия) бастау алған аурулар алғаш рет Жаңа әлемге (Америка) еніп келді, бұл 15 ғасырдың соңынан бастап Колумбиялық алмасу арқылы демографиялық және әлеуметтік-саяси өзгерістерге әкелді.
Disease proliferation in the Caribbean due to European colonization and Atlantic triangle trade
The first European contact in 1492 started an influx of communicable diseases into the Caribbean. Diseases originating in the Old World (Afro Eurasia) came to the New World (the Americas) for the first time, resulting in demographic and sociopolitical changes due to the Columbian Exchange from the late 15th century onwards.
Жұқпалы аурулар
Еуропалық отарлаудың алғашқы толқыны басталғанға дейін Америка мен Кариб теңізінің жергілікті халықтары тайпалар арасындағы шектеулі байланыс салдарынан сирек кездесетін жұқпалы аурулармен өмір сүрген деп саналады. Бұл оларды әлеуметтік және биологиялық тұрғыдан дайынсыз қалдырды. 1492 жылы Америкаға саяхат жасаған итальяндық саяхатшы Кристофер Колумб және оның серіктері тиф, шаңқа, тұмау, жұқпалы қызыл суық және қызылша сияқты бірнеше жұқпалы ауруларды әкелді. Американың жергілікті қоғамдары Еуропа елдері сияқты ауруларға дайын болмағандықтан, науқастарға көмектесу үшін ешқандай жүйе болған жоқ. Шаңқа – Колумбиялық алмасудың ең маңызды ауруларының бірі, өйткені ол көптеген өлімге және жергілікті халықтың өміріне үлкен әсер етті. Бұл ауру жеті жүз жылдан астам уақыт бойы Еуропада кең таралған. Вирус 10 желтоқсан 1493 жылы Ла-Изабелаға келген Кристобаль Колон арқылы Санто-Доминго аралына әкелінді, оның бортында шамамен 2000 испандық жолаушы болды. Колонияның жалпы денсаулығы нашар болғанына қарамастан, Колумб 1494 жылы қайтып келді және Американың жергілікті халқы аурудан Изабеланың алғашқы қоныстанғандарына қарағанда әлдеқайда ауыр зардап шеккенін анықтады. 1506 жылға қарай жергілікті халықтың үштен бірі ғана қалды. Еуропалықтар келгенге дейінгі таино халқының саны 60 000 мен 8 миллион адам арасында болды деп есептеледі, ал байланыс орналысқаннан кейін 50 жыл ішінде халықтың көп бөлігі жойылып кетті, бұл негізінен жұқпалы ауруларға байланысты болды. Бұл америкалықтардың санының азаюына себеп болды. Жергілікті халықтар, соның ішінде таинолар, аурулармен таныс болмағандықтан, олар әлеуметтік салдарларға дайын емес еді. 1800 жылға дейін Батыс Африкадан келген құлдардың есебінен халық саны артты. Африкада Еуропалық отарлаушылар сол кезде орналасқандықтан, құл африкалықтар Испаньоладағы таино халқына қарағанда ауруларға аз ұшырады. Алайда, олар өздерімен бірге безгек сияқты өздерінің ауруларын әкелді. Безгек сол кезде Еуропа мен Африкада кең таралған, бірақ соңғы континентте одан да көп кездесетін. Африкадан келген көптеген құлдардың безгекке қарсы генетикалық қорғанысы болды, ал жергілікті құлдарда мұндай қорғаныс болған жоқ. Безгек, шаңқа және басқа аурулардың таралуымен жергілікті халықтың саны азайды, бұл испандық және португалдық отарлаушыларды Африкадан одан да көп құлдар әкелуге ынталандырды. Бұл құлдар кен өндіру және ауыл шаруашылығында жұмыс істеді, бұл үшбұрышты сауданың дамуына көмектесті.
Before the first wave of European colonization, the Indigenous peoples of the Americas and the Caribbean are thought to have lived with infrequent epidemic diseases, brought about by limited contact between tribes. This left them socially and biologically unprepared when the Italian explorer Christopher Columbus and his crew introduced several infectious diseases, including typhus, smallpox, influenza, whooping cough, and measles following his 1492 voyage to the Americas. Because the Indigenous societies of the Americas were not used to the diseases as European nations were at the time, there was no system in place to care for the sick. Smallpox is among the most notable of diseases in the Columbian Exchange due to the high number of deaths and impact on life for Indigenous societies. The disease was carried over from Europe, where it had been endemic for over seven hundred years. The virus was introduced to the Isle of Santo Domingo by the Cristóbal Cólon, which docked at La Isabela on 10 December 1493, carrying about 2,000 Spanish passengers. Despite the general poor health of the colony, Columbus returned in 1494 and found that the Native American population had been affected by disease even more catastrophically than Isabela's first settlers were. By 1506, only a third of the native population remained. The Taíno population before European contact is estimated to have been between 60,000 and 8 million people, and the entire nation was virtually extinct 50 years after contact, which has primarily been attributed to the infectious diseases. led to a decline in the Amerindian population. Because the Indigenous societies, including the Taínos, were unfamiliar with the diseases, they were not prepared to deal with the social consequences. Until 1800 the population rose as slaves arrived from West Africa. Because there was already an established European colonial presence in Africa at the time, the enslaved Africans were less vulnerable to disease than the Taíno people on Hispaniola. However, they came carrying their own diseases, including malaria. At the time, malaria was endemic both in Europe and Africa, though more prevalent in the latter continent. Many of the African born enslaved people had genetic protections against malaria that Indigenous enslaved people did not. As malaria, smallpox, and other diseases spread the Indigenous populations continued to fall, which increased the motivation for the Spanish and Portuguese colonists to continue to import more enslaved workers from Africa. This enslaved people worked in mining and agriculture, driving the development of triangular trade.