Кіріспе

Гансер синдромы – сирек кездесетін диссоциативтік бұзылыс, сұрақтарға мағынасыз немесе қате жауап берумен және фуга, амнезия немесе конверсиялық бұзылыс сияқты басқа диссоциативтік симптомдармен сипатталады, көбінесе визуалды псевдогаллюцинациялармен және сананың төмендеуімен бірге жүреді. Психологиялық симптомдар көбінесе кез келген танылған санатқа қарағанда, науқастың психикалық ауру сезіміне көбірек ұқсайды. Синдром басқа психикалық аурулары бар адамдарда, мысалы, шизофрения, депрессиялық бұзылыстар, токсикалық жағдайлар, парез, алкогольге тәуелділік және жалған бұзылыстар кездесуі мүмкін. Гансер синдромын кейде жалған ауру ретінде қате диагноз қоюға болады, бірақ көбінесе ол диссоциативтік бұзылыс ретінде анықталады. Vorbeireden – сұрақтардың мазмұны түсінікті болғанымен, сұрақтарға нақты жауап бере алмауды білдіреді. Гансер синдромы DSM IV-те басқаша белгіленбеген диссоциативтік бұзылыс ретінде сипатталған, ал DSM 5-те қазіргі уақытта тізімде жоқ. Бұл сирек кездесетін және көбінесе назардан тыс қалатын клиникалық құбылыс. Көп жағдайда, оған күшті стресс алдын ала түседі, ал одан кейін психоз кезеңінде амнезия пайда болады. Синдромды диссоциативтік бұзылыс ретінде жіктейтін дереккөздерде Гансер синдромы да, диссоциативтік бұзылыстардың кеңірек санаты да истерия, психоз, конверсия, екіұшты тұлға және мүмкін жалғандық тарихтарымен байланысты екені айтылады. Сондай-ақ, жарақат алған және инсульт өткерген науқастарда да осы синдром кездеседі. Гансер синдромының неврологиялық негізін зерттеген бір зерттеуде бұрын инсульт және екі жақты инфаркт болған, синдромның белгілері бар науқас туралы айтылған. Олар инсульт пен стрестен туындайтын гиперглютаматергиялық күйлердің диссоциативтік симптомдармен байланысы бар екенін анықтады, бұл синдромға бейімділіктің мүмкін болатын органикалық себебін көрсетеді. Бұл санаттың критерийлері басқа психикалық бұзылыстармен түсіндірілмейтін симптомдарға, жеке адамның бақылауындағы психологиялық симптомдарға және олардың жағдайын ескере отырып, түсінуге болмайтын науқас рөлін қабылдау мақсатына баса назар аударады. ICD 10 және DSM IV Гансер синдромын диагностикалау үшін ешқандай нақты диагностикалық критерийлерді белгілемейді, тек шамамен жауаптарды ғана талап етеді. Мысалы, «аттың неше аяғы бар?» деп сұрағанда, олар «бес» деп жауап беруі мүмкін. Субъектілер жауаптарында шатасқандай көрінсе де, басқа жағынан олар айналасын түсінеді. Психикалық тексеруден басқа, басқа себептерді жоққа шығару үшін қосымша зерттеулер жүргізілуі керек. Оларға құрылымдық патологияны жоққа шығару үшін компьютерлік томография (КТ) немесе магниттік-резонанстық томография (МРТ), менингит немесе энцефалитті жоққа шығару үшін белдік пункция және делирий немесе ұстама бұзылысын жоққа шығару үшін электроэнцефалография (ЭЭГ) кіреді. Гансер синдромын диагностикалау қиын, өйткені ол сирек кездеседі және симптомдары әртүрлі болады. Көрінетін симптомдар адамның психикалық ауру туралы түсінігіне байланысты болуы мүмкін, бұл Гансер синдромы бар адамда симптомдардың кең ауқымын тудырады. Кез келген органикалық себепті жоққа шығару үшін невролог кеңесі ұсынылады. Қауіпсіздікті қамтамасыз ету және сақтау үшін психотерапия да ұсынылуы мүмкін. Гансер синдромымен ауыратын науқастар көбінесе тез және толыққанды жазылады. Гансер синдромы психикалық нашарлауға жауап ретінде пайда болатындықтан, оның шешілуінен кейін шизофрения және депрессия сияқты басқа психиатриялық симптомдар пайда болуы мүмкін, сондықтан психотерапия ұсынылады. Әдетте, дәрі-дәрмек қабылдау қажеттілігі туындамайды. Бұл бұзылыс әртүрлі адамдарда кездеседі. Тарихи тұрғыдан алғанда, бұл синдром ерлерде жиірек кездеседі деп есептелген. Алайда, Уитлоктың зерттеуі бойынша, ол көбінесе 15-ден 40 жасқа дейінгі адамдарда және балаларда кездеседі. Бұл кең жас диапазоны жағдайлардың қарастырылуына байланысты, сондықтан бұл нақты бағалама болуы мүмкін. Гансер синдромы түрмедегілерден басқа топтарда да байқалды. Оның үлкен ынтасы болғандықтан, психологтар мұқият шаралар қолданды және жалғандық құралдарын пайдаланып сынақтар жүргізді, нәтижесінде адам қарапайым есте сақтау сынақтарында кездейсоқ нәтиже көрсетті және болмаған симптомдарды сезінетінін мәлімдеді. Осыған қарамастан, Халықаралық аурулар жіктемесінде Гансер синдромы диссоциативтік бұзылыстар тізіміне енгізілген.