Кіріспе
Грек мифологиясында Гилл (/h//ɪ//l//ə//s/; Ежелгі грек тілінде: Ὕλλος, Hyllos) немесе Гиллас (Ὕλλᾱς, Hyllas) – Геракл мен Деянираның ұлы және Иоланың күйеуі болған.
In Greek mythology, Hyllus ('/h//ɪ//l//ə//s/; Ancient Greek: Ὕλλος, Hyllos) or Hyllas (Ὕλλᾱς, Hyllas) was a son of Heracles and Deianira and the husband of Iole.
Мифология
Геракл, Зевс бастапқыда Аргос, Лакедемон және Мессен Пиллосының билеушісі болуға ниеттенген, бірақ Гераның айлакерлігі салдарынан оның орнына Евристей, Микен патшасы тағайындалды. Геракл қайтыс болғаннан кейін, оның балалары көп саяхаттардан кейін Афинада Евристейден қорғаныс тапты. Евристей оларды беріп беруді талап еткеніне көнбеген соң, Афинаға шабуыл жасады, бірақ жеңіліп, қаза тапты. Гилл бауырларымен бірге Пелопоннеске жорық жасады, бірақ бір жылдан кейін жұқпалы ауруға шалдығып, қайтаруға мәжбүр болды. Олар Тесалияға кетіп, онда Геракл Лапидтерге қарсы соғыста көмектескен мифтік дорийлік ата-бабасы Эгимий, Гиллді қабылдап, оған өзінің жерінің үштен бірін берді. Эгимий қайтыс болғаннан кейін, оның екі ұлы Памфил мен Димас өз еріктерімен Гиллге (Геродот V. 72-дегі дорийлік дәстүрге сәйкес, ол шын мәнінде ахейлік болған) бағынды, осылайша Гилл дорийліктердің билеушісі атанды, ал осы тайпаның үш тармағы осы үш батырдың есімімен аталады. Әкесінен қалған мұрасын қайтарып алуды қалаған Гилл Дельфи оракулына жүгінді, ол оған «үшінші жеміс» күтіп, содан кейін «теңіз арқылы тар жолмен» Пелопоннеске ену керектігін айтты. Сәйкесінше, үш жылдан кейін Гилл Эвристейдің мұрагері Атрейге шабуыл жасау үшін Коринф тас жолымен өтті, бірақ Тегея патшасы Эхемус оны жекпе-жекте өлтірді. Бұл екінші әрекеттен кейін оның ұлы Клеодай тұсында үшінші, ал немересі Аристомах тұсында төртінші әрекет жасалды, екеуі де сәтсіз аяқталды. Соңында Аристомахтың ұлдары Темен, Кресфонт және Аристодем оракулға шағымданып, оның нұсқаулары оларды ергендерге өлім әкелгенін айтты. Оларға «үшінші жеміс» дегеніміз «үшінші ұрпақ» екені, ал «тар жол» – Коринф тас жолы емес, Риум бұғазы екені жауабы берілді. Олар Наупактста флот құрды, бірақ теңізге шығар алдынан Аристодемге найзағай шағып (немесе Аполлон жебесімен атты) және флот жойылды, себебі Гераклидтердің бірі Акарнаниялық жобалаушыны өлтірген еді. Темен тағы да оракулға жүгініп, оған күнәні өтеу үшін құрбандық шалуды, кісі өлтірушіні он жылға қууды және жол көрсету үшін үш көзі бар адамды іздеуді бұйырды. Наупактқа қайтып келе жатып, Темен ат үстінде (осылайша үш көзі пайда болды) бір көзі жоғалған, этолиялық Оксилмен кездесіп, оны дереу өзінің қызметіне алды. Басқа бір аңыз бойынша, Оксилдің мінген есегі бір көзінен айырылған. Гераклидтер кемелерін жөндеп, Наупакттан Антирриумға, одан Пелопоннестегі Риумға жүзіп кетті. Осылайша, жарым аралдың басты билеушісі Орест ұлы Тисаменмен шешуші шайқас болды, ол жеңіліп, қаза тапты. Осылайша Пелопоннестің иесі болған Гераклидтер оның аумағын жеребе арқылы бөлісті. Аргос Теменге, Лакедемон Аристодемнің егіз ұлдары Прокл мен Евристенге, ал Мессена Кресфонтқа тиді. Елис аймағы келісім бойынша Оксилге қалдырылды. Гераклидтер 221 жылға дейін Лакедемонда биледі, бірақ басқа елдерде одан ерте жоғалып кетті. Дориялықтардың Пелопоннесті жаулап алуы, әдетте «Гераклидтердің оралуы» деп аталады, Геракл ұрпақтарының өздерінің батыр ата-бабалары мен оның ұлдарының заңды мұрасын қайтарып алуы ретінде бейнеленеді. Дорлықтар басқа грек тайпаларының әдет-ғұрыптарына сәйкес, өздерінің билеуші отбасыларының ата-бабасы ретінде аңыздағы батырлардың біреуін атады, бірақ дәстүрлер мүлдем мифтік деп қарастырылмауы керек. Олар этолиялықтар мен дориялықтардың Пелопоннеске бірлесіп шабуыл жасағанын көрсетеді, соңғылары тесалиялықтардың қысымымен солтүстік мекенінен оңтүстікке қарай айдалды. Гомер мен Гесиод Гераклидтер немесе олардың басып кіруі туралы ештеңе айтпағаны байқалады. Геродот (VI. 52) олардың ерліктерін жырлаған ақындар туралы айтады, бірақ олар Геракл қайтыс болғаннан кейін болған оқиғалармен шектелген. Бұл оқиғаны алғаш рет грек трагедияшылары өркендеткен, олар, бәлкім, жергілікті аңыздардан шабыт алған, олар Афинаның Пелопоннес билеушілеріне көрсеткен қызметтерін мадақтаған. Дианира Гераклді уладырғаннан кейін, Геракл Гиллге жасы жеткенде Иолаға үйленуге уәде берді. Гилл мен Иолдың ұлы Клеодей және үш қызы Еваэкме, Аристаэкме және Гиллис болды.