Ай кратері Пеари – Солтүстік полюске жақын, тұңғыр тік беткейлі кратер. Тұңғыш рет ғарыш зондыларымен суретке түсірілді, Роберт Пеари құрметіне аталған.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Айдағы кратер
Crater on the Moon
Пири Айдың солтүстік полюсіне ең жақын үлкен айлық соққы кратері болып табылады. Осы ендікте кратердің ішкі жағына күн сәулесі аз түседі, ал кратер төбесінің оңтүстік бөлігінің кейбір жерлері мәңгілік көлеңкеде қалып қояды. Жерден қарағанда кратер Айдың солтүстік шетінде, бүйір жағынан көрінеді.
Peary is the closest large lunar impact crater to the lunar north pole. At this latitude the crater interior receives little sunlight, and portions of the southernmost region of the crater floor remain permanently cloaked in shadow. From the Earth the crater appears on the northern lunar limb, and is seen from the side.
Байқау және этимология
Пири Жерден қарағанда Айдың шетіне жақын орналасқандықтан, ғарыш зондтары Айды суретке түсіре бастағанға дейін кратердің жоғары сапалы суреттері қол жетімді болған жоқ; алғашқы жоғары сапалы суреттер АҚШ-тың Lunar Orbiter 4 ғарыш аппаратынан алынды. Айдың солтүстік полюсіне өте жақын болғандықтан, ол полярлық саяхатшы Роберт Пирридің құрметіне аталды.
Since Peary is located nearly on the limb of the Moon as viewed from Earth, high quality images of the crater were not available until space probes started photographing the Moon; the first high quality images came from the US Lunar Orbiter 4 spacecraft. Since it is located nearly at the lunar north pole, it was named after the polar explorer Robert Peary.
Физикалық ерекшеліктері
Пэри көбінесе дөңгелек пішіндес, солтүстік-шығыс жиегі бойымен сыртқа қарай иілген. Оңтүстік-батыс жиегінде, сәл кішірек Флори кратерімен қосылатын үзіліс бар. Пэридің сыртқы жиегі тозығы жеткен және эрозияға ұшыраған, нәтижесінде кратер төбесіне ұзын көлеңкелер түсіретін тік таулы сақина қалыптасқан. Кратердің едені салыстырмалы түрде тегіс, бірақ әсіресе оңтүстік-шығыс жартысында көптеген кішкентай кратерлермен белгіленген. Ішкі бөлігінің оңтүстік үштен бірі көлеңкеде жатыр, сондықтан оның ерекшеліктерін тек қашықтықты өлшеу әдістерімен (мысалы, лазерлік альтиметрия) анықтауға болады. Күн бұрышының төмен болуына байланысты, Пэри кратерінің еденіндегі орташа температура 30-40 К аралығында, бұл Күн жүйесіндегі ең суық жерлердің бірі.
Peary is nearly circular, with an outward bulge along the northeast rim. There is a gap in the southwestern rim, where it joins the slightly smaller crater Florey. The outer rim of Peary is worn and eroded, creating a rugged mountainous ring that produces long shadows across the crater floor. The crater floor itself is relatively flat, but is marked by several small craterlets, particularly in the southeastern half. The southern third of the interior remains cloaked in shadows, and so its features can be readily discerned only by means of ranging methods (for example, laser altimetry). Because of the low sun angle, the average temperature on the crater floor or Peary is between 30 and 40 K, one of the coldest locations in the Solar System.
Жарықтандыру
2004 жылы Джонс Хопкинс университетінің докторы Бен Бусси басқаратын команда, Клементин миссиясы түсірген суреттерді пайдаланып, Пирридің шетіндегі төрт таулы аймақтың ай күнінің бойы тоқтаусыз жарықтандырылатынын анықтады. Бұл атаусыз "мәңгілік жарық шыңдары" Айдың өте аз осьтік бұрылысының нәтижесінде пайда болады, сонымен қатар ол көптеген полюстік кратерлердің түбінде тұрақты көлеңке тудырады. Клементин суреттері Айдың солтүстік жарты шарының жаз мезгілінде түсірілген, ал Айды зерттеу орбиталық аппараты (LRO) жинаған толыққанды ай топографиясы, қыс және жаз маусымдарында Айдың ешбір нүктесінің мәңгілік жарыққа ие еместігін көрсетті. Пирридің солтүстік шеті, осылайша шамалы үзіліспен жарықтандырылуының арқасында, салыстырмалы түрде тұрақты температураны және үздірілмейтін күн энергиясын қамтамасыз ететін болғандықтан, болашақ Ай базасының ықтимал орны ретінде қарастырылуда. Бұл аймақ сонымен қатар, мұздай судың қорларын қамтуы мүмкін, тұрақты көлеңкелі аймақтарға жақын орналасқан.
In 2004, a team led by Dr Ben Bussey of Johns Hopkins University, using images taken by the Clementine mission, determined that four mountainous regions on the rim of Peary appeared to remain illuminated for the entire lunar day. These unnamed "peaks of eternal light" are due to the Moon's extremely small axial tilt, which also gives rise to permanent shadow at the bottoms of many polar craters. Clementines images were taken during the northern lunar hemisphere's summer season, and more detailed lunar topography collected by the Lunar Reconnaissance Orbiter (LRO) showed that no points on the Moon receive perpetual light during both winter and summer. The northern rim of Peary is considered a likely site for a future Moon base, due to this near constant illumination, which would provide both a relatively stable temperature and a nearly uninterrupted solar power supply. It is also near permanently shadowed areas that may contain some quantity of frozen water.