Кіріспе

Silent Fall – 1994 жылы Брюс Бересфорд түсірген, Ричард Дрейфус, Линда Хамильтон, Джон Литгоу, Дж.Т. Уолш және Лив Тайлердің тұңғыш рөлінде ойнаған американдық психологиялық триллер. Фильмнің сюжеті ата-анасының қатыгез қос қырқынына жалғыз куәгер болған аутизм спектріндегі баланың басынан өткен оқиғаны баяндайды.

Сюжет

Тимоти "Тим" Уорден, аутистік бала, ата-анасының аяусыз өлтірілуіне куә болды. Джейк Рейнер, бұрынғы бала психиатры, терапевт, істі шешу үшін баланың ақыл-ойын тексеруге шақырылады. Психологиялық драманың басты себебі - тіпті Джейк те Тимді қылмыс туралы көрген-көрмегенін айтуға көндіре алмайды. Тимнің әпкесі Сильвия оны қорғайды. Ол ақырында Джейктің күш-жігеріне жылылық танытады, бірақ оның қамқорлығында болған басқа кішкентай баланың өз-өзіне қол жұмсауына қатысы бар екенін білгенде, ол алаңдайды. Джейк біртіндеп Тиммен достық қарым-қатынас жасайды. Басында Джейк Тим ойын карталарын кесу арқылы қарым-қатынас жасауға тырысады деп ойлайды, бірақ Сильвия Тим дауыстарды еліктеуге жақсы екенін айтады. Джейк Тимнің есін оятып, оны өлтірілген түнде естіген дауыстарды "Құдайға қарғыс" деген сөзбен есіне түсіреді. Ол кісі өлтірудің хронологиясын жинауға тырысады, Тим ата-анасы мен кіріп келген кісінің арасындағы ұрыс-керіске кедергі жасады деп күдіктенді. Шериф Митч Риверс Тимды кісі өлтіру туралы сөйлету үшін дәрі-дәрмекпен қорқытады және доктор Рене Харлингер Тимды гипноз арқылы құлыпталған есікті бұзып жібереді. Полиция бастығы мұны Тимнің күш-қуатының дәлелі деп санайды, ол Тимнің әкесі оны қорлаған фотосуреттерді тауып, Тим кісі өлтірген деген қорытындыға келеді. Сол түні Сильвия Тимді алып кетуге жоспарлайды және Джейкті олармен бірге қашып кетуіне көндіруге тырысады. Ол сәтсіз аяқталады, оның орнына үрейленіп, Джейкті салқындатып, оны батыру үшін мұзды көлге лақтырады. Тим Сильвияны полиция бөлімшесіне шақырып, онымен сөйлесу үшін полиция бастығының дауысын еліктеп, ол жоқ кезде Джейкті көлден шығарады. Сильвия қайтып келеді және Джейк Тимнің кескен ойын карталарын қарап, құпияны шешкенін айтады. Шын мәнінде, ата-анасын өлтірген Сильвия еді, себебі әкесі оны бірнеше рет зорлап, Тимге де солай істеуге тырысқан, ал анасы зорлық-зомбылық туралы біліп, үнемі үндемеген. Сильвия басқа адамдардың оның құпиясын білгенін тоқтату үшін Джейкті қайтадан өлтіруге тырысады, бірақ оны алғаш рет өз дауысымен сөйлейтін Тим бұған көндіреді. Джейк, оның әйелі Карен және Тим Хэллоуин күні "Шықпақ не сыйлық" ойынына қатысады. Бірте-бірте ол өз дауысымен сөйлей бастады, сондай-ақ күлімсірей бастады. Джейктің әйелімен сөйлесуі Sylvie жақын арада психиатриялық ауруханаға ауыстырылатынын көрсетеді.

Өндіріс

Акива Голдсман сценарийді "Индиан жазы" деген атпен жазды, оны 1991 жылдың ақпан айында Morgan Creek Entertainment компаниясы 500 000 долларға сатып алды. 1993 жылдың тамызында Ричард Дрейфус фильмде түсуге келіскендігі хабарланды. 1993 жылдың қыркүйегінде Дрейфус түсірілімнің бірінші күніне қатыса алмағаны белгілі болды, себебі ол Ақ үйдің шақыруымен Осло I келісіміне қол қою рәсіміне қатысты. Өз рөліне дайындалу үшін Бен Фолкнер Мэриленд штатының Элликотт қаласындағы Линвуд орталығында аутизммен ауыратын балаларды бақылап, зерттеді. Фолкнер фильм түсіріліміне дейін аутизмнің не екенін білмегенін мәлімдеді. Фильмнің көп бөлігі Балтимор және оның төңірегінде түсірілді. Төртінші аптада көрсетілімнен түсім 93%-ға төмендеп, фильм 74-орынға түсті.

Сыни жауап

Silent Fall сыншылардың басым бөлігінен жағымсыз пікірлер алды, себебі Rotten Tomatoes сайтында 19 рецензияға сүйенгенде 26% рейтингке ие. Лос-Анджелес Таймс газетінен Питер Райнер бұл фильмін "жақсы атмосферасы бар, бірақ орташа триллер" деп бағалады. Режиссер Брюс Бересфорд Акива Голдсманның өте күлкілі сценарийі бойынша жұмыс істеген, ол оқиғаны абсурдқа дейін жеткізеді. Қылмыстық мистика ретінде бұл фильм схемалық және шешуі тым оңай. Сыншы Роджер Эберт фильмге 4 жұлдыздың 1,5 жұлдызын берді, сондай-ақ фильмнің "қиынға түскен сюжетіне" сын айтты, себебі "шешімі басынан бері белгілі болған". The New York Times газетінен Кэрин Джеймс сценарий мен диалогты сынға алды, актерлердің "бар күштерін салғанын" атап өтті, сондай-ақ фильм "көптеген таблоидтық телешоулар мен Стивен Кингтің бірнеше романдарына арналған материалға толы қорқынышты жаңа бұрылысқа ұшырайды. Аутизмді сюжеттік құрал ретінде пайдалану беймұрағаттық көрінуі мүмкін, бірақ бұл соңында ашылатын ұятсыз жайттармен салыстырғанда еш нәрсе емес".

Марапаттар мен ұсыныстар

45-ші Берлин халықаралық кинофестивалі – "Алтын аю" жүлдесіне ие болуға үміткер.