Ейстейн II Харальдссон: Норвегия королі және Шотландиядағы жорықтар
Eystein II of Norway
Норвегия тарихы: II Эйстейн Харальдссон (1125-1157) – Норвегия королі, ағаларымен бірге билеген. Азамат соғысында қаза тапты. Тегі, өмірі туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Эйстейн II (Ежелгі норвегиялық: Eysteinn Haraldsson, норвегиялық: Øystein Haraldsson); шамамен 1125 – 21 тамыз 1157) – 1142 жылдан 1157 жылға дейін Норвегия королі болған. Ол ағалары Инге Харальдссон және Сигурд Муннмен бірге билік етті. Норвегиядағы азамат соғысы дәуірінің басында, інісі Ингемен билік үшін күресте қаза тапты.
Eystein II (Old Norse: Eysteinn Haraldsson, Norwegian: Øystein Haraldsson); c. 1125 – 21 August 1157) was king of Norway from 1142 to 1157. He ruled as co ruler with his brothers, Inge Haraldsson and Sigurd Munn. He was killed in the power struggle against his brother, Inge, in an early stage of the civil war era in Norway.
Шығу тегі
Эйстейн, 1130-1136 жылдар аралығында Норвегия королі болған Харальд Гиллдің және Бядьк есімді әйелдің ұлы ретінде, көрінетін Шотландияда дүниеге келді. Харальд Ирландияда немесе Шотландияда туып өскен, және Эйстейн де сол жерде дүниеге келді. Харальд 1127 жылы корольдік мұраға талап ету үшін Норвегияға барғанда, Эйстейн онымен бірге жолға шықпады. Бірақ Харальд Норвегияға келмес бұрын ұл баласы болғанын мәлімдеді.
Eystein was born, apparently in Scotland, the son of Harald Gille, who was king of Norway from 1130 to 1136, and a woman named Bjaðǫk. Harald was born and raised in Ireland or Scotland, and Eystein was born there. When Harald went to Norway in 1127 to press his claim to royal inheritance, Eystein did not go with him. However, Harald let it be known that he had fathered a son before coming to Norway.
Билік
Айштейн сағаларда алғаш рет 1142 жылы, бірнеше норвегиялық лендмен батысқа сапар шегіп, оны Шотландиядан Норвегияға әкелген кезде айтылады. Оның анасы да онымен бірге Норвегияға келді. Ол жерде ол король ретінде мойындалып, кіші бауырларымен бірге елдің билігін бөлісті. Патшалықтың бөлінуі аумақтық сипатта болған жоқ, барлық бауырлар елдің барлық аймақтарында тең дәрежеде билік құрған секілді. Олардың билеу кезеңінде 1152 жылы Нидароста (Тронхеймде) тәуелсіз норвегиялық архиепископтық құрылды. "Хеймскрингла" және "Оркнейнга сағасы" бойынша, 1150 жылдардың басында король Айштейн Шотландия мен Англияға жорыққа шықты. Ол Оркней графы Харольд Маддадсонды Кэйтнесте тұтқындап, оны үлкен сомада құтқаруға мәжбүр етті. Содан кейін ол шотланд және ағылшын жағалауларын тонады, Абердин, Хартлпул және Уитби қалаларына шабуыл жасады, бұл сапар ерте замандағы викингтердің жорықтарын еске түсіреді.
Eystein first appears in the sagas in 1142, when several Norwegian lendmenn travelled west and fetched him back to Norway from Scotland. His mother came with him to Norway. There, he was recognised as king, and given a share of the kingdom with his younger brothers. The division of the kingdom does not seem to have been territorial, all brothers seem to have held equal regal status over all parts of the country. This period of their reign saw the establishment of an independent Norwegian Archiepiscopacy in Nidaros (Trondheim) in 1152. The sagas Heimskringla and Orkneyinga saga relates that at some point in the early 1150s, king Eystein went on a campaign to Scotland and England. He captured Harald Maddadson, earl of Orkney in Caithness, and forced him to ransom himself for a considerable sum. He then proceeded to loot along the Scottish and English coast, attacking Aberdeen, Hartlepool and Whitby, in a voyage reminiscent of the earlier viking expeditions.
Азаматтық соғыс
Сагалар бойынша, екі кіші ағайынның қамқорлары тірі болғанша үш ағайын арасындағы қарым-қатынас бейбіт болды. Бірақ кіші інілері өскен сайын, араларында шиеленіс туды. 1155 жылы Бергенде үш ағайынның кездесуі король Инге мен король Сигурдтің жасақтары арасында төбелес шақырып, король Сигурд қаза тапты. Король Эйстейн кездесуге кешігіп келді және Сигурд өлгеннен кейін ғана қалаға жақындады. Инге мен Эйстейн арасында шартты келісімге қол жеткізілді. Бергендегі төбелестің себептері әлі де даулы. Сагалар бойынша, Эйстейн мен Сигурд Ингеден патшалық атағын тартып алып, оның мемлекеттік үлесін өзара бөлісуді жоспарлаған. Кейбір қазіргі тарихшылар бұл нұсқаға күмән келтіріп, оны Инге өзінің агрессивті әрекеттеріне сылтау ретінде қарастырады. Дегенмен, 1155 жылғы оқиғалардан кейін Инге мен Эйстейн арасындағы бейбітшілік ұзаққа созылмады. 1157 жылы екі тарап та күш жинап, қақтығысуға дайындалды. Инге жасағы Эйстейн жасағынан көп болды, ал олар Мостер маңындағы батыс жағалауда кездескенде, Эйстейн жасағы ыдырады. Эйстейн Викенге (Ослофьорд аймағына) қашуға мәжбүр болды. Өз әскерінен қол үзген ол, қазіргі Бохуслан аймағында ұсталып, тұтқындаушылары тарапынан өлтірілді. Король Инге оның өлтірілуіне бұйрық бергені сол кезде дау тудырған сияқты. Эйстейннің денесі Тунге жүздігіндегі Фосс шіркеуіне жерленді. Хеймскрингла бойынша, аймақтың жергілікті халқы Эйстейнге қасиетті адам ретінде табынуды бастады.
According to the sagas, relations between the three brothers were peaceful as long as the two younger brothers' guardians were alive. But as the younger brothers grew up, tensions arose. In 1155, a meeting between the brothers in Bergen resulted in fighting breaking out between the men of king Inge and king Sigurd, in which king Sigurd was killed. King Eystein was late in arriving for the meeting, and only approached the city after Sigurd was already dead. An uneasy settlement was reached between Inge and Eystein. The reasons for the fighting in Bergen remain disputed. According to the sagas, Eystein and Sigurd had plotted to strip Inge of his royal title and divide his share of the kingdom between them. Some modern historians doubt this version, seeing it as Inge's excuse for his own aggressive actions. In any event, peace between Inge and Eystein did not hold for long after the events of 1155. In 1157, both sides gathered their forces for a confrontation. Inge's forces outnumbered Eystein's, and when they met, on the west coast near Moster, Eystein's forces melted away. Eystein was forced to flee, over land to Viken (the Oslofjord area). Abandoned by his own men, he was caught, somewhere in the area of present day Bohuslän, and killed by his captors. Whether or not king Inge ordered his killing seems to have been a disputed question at the time. Eystein's body was buried in the church of Foss in Tunge Hundred. According to Heimskringla, the local population of the area started worshipping Eystein as a saint.
Салдары
Эйнштейннің қайтысынан кейін, оның жақтастары жас Хакон Кең иықтыға бірікті, ол Зигурд Мунннің ұлы, Эйнштейннің сіңлісінің ұлы болды. Олар 1240 жылға дейін үзіліс-қайта үзіліс болатын, соғыс дәуірінің бастапқы кезеңінде король Ингеге қарсы соғысты жалғастырды. Сагалар Эйнштейн мен оның бауыры Сигурдты жағымсыз бейнелейді, көбінесе Инге үш бауырдың әділ билеушісі ретінде көрсетіледі. "Хеймскрингла" Эйнштейн туралы былай дейді:
After Eystein's death, his supporters rallied around the young Haakon the Broadshouldered, Sigurd Munn's son, Eystein's nephew. They continued the war against king Inge, in an early stage of the so called civil war era, which was to last on and off until 1240. The sagas draw a rather negative picture of both Eystein and his brother Sigurd, generally choosing to portray Inge as the just ruler of the three brothers. Heimskringla states of Eystein:
"Король Эйнштейн қараңғы, күңгірт бетті, орта бойлы, епті және қабілетті адам болған. Бірақ оның жақтастарының құрметі мен сүйіспеншілігінен айырған нәрсе – оның ашкөздігі мен ықшамдылығы болды". Эйнштейн норвегиялық әйел Рагна Николасқызына үйленген. Оның заңды емес ұлы Эйнштейн Мейла 1176 жылы Биркебейнер партиясы тарапынан король деп жарияланды, бірақ келесі жылы жеңіліп, қаза тапты.
"King Eystein was dark and dingy in complexion, of middle height, and a prudent able man; but what deprived him of consideration and popularity with those under him were his avarice and narrowness". Eystein was married to Ragna Nikolasdottir, a Norwegian gentlewoman. His bastard son Eystein Meyla was proclaimed king by the Birkebeiner party in 1176, but was defeated and killed the year after.