Кіріспе

Баланың кастрация туралы қиялының әсері туралы психоаналитикалық теория. Кастрация кешені – Зигмунд Фрейдтің 1908 жылы алғаш ұсынған түсінігі. Бұл түсінік бастапқыда ерте балалық шақтағы даму кезеңінде балалық сексуалдық қиялының полиморфты сипатынан ересектер сексуалдық қатынасының негізін құрайтын «балалық жыныс мүшелерінің ұйымына» өту теориясының бір бөлігі ретінде қалыптасты. Баланың жыныстар арасындағы анатомиялық айырмашылықты (құрсаудың болуы немесе болмауы) білуі нәтижесінде туындаған жарақат әйелдердің кемсінуі немесе кастрациялануы туралы қиялға әкеледі.

Фалликалық кезең

Фрейдтің пікірінше, баланың психосексуалды дамуының ерте кезеңдері полиморфтық қиялармен және екі жыныстық бейімділікпен сипатталады, және екі жыныс үшін де ортақ. Осы дамудың фалликалық кезеңіне дейін және оны қоса алғанда, қапал мен клитор басты эрогендік аймақтар болып табылады. Бала жыныстар арасындағы анатомиялық айырмашылықты (қапалдың болуы немесе болмауы) байқап, оны түсінбеген кезде кастрациялық кешен басталады, сонда бала бұл айырмашылықтың себебі әйелдің қапалы кесілген немесе мүгедектенгендігі деп есептейді. Баланың тек бір жыныс мүшесін тануына негізделген қапал мен клитордың либидиналдық теңдестігі, әйелдер кастрацияланған деген ойға жетеді. Бұл ұл үшін кастрациялық үрейдің, ал қыз үшін қапалға қызғанудың мұрасын қамтиды.

Эдип кешені

Фрейд кастрациялық кешеннің Эдип кешенімен тығыз байланысты екенін, әсіресе оның тыйым салатын және нормативтік функциясымен байланысты екенін айтты. Кастрациялық кешеннің құрылымы мен салдары ұл мен қыз үшін әртүрлі: ұл үшін ол Эдип кешенін аяқтайды, ал қыз үшін бастайды. Ұл үшін анатомиялық ерекшелік (қосқасының болуы) оның жыныстық ойлары мен іс-әрекеттеріне жауап ретінде әкесінен туындайтын қауіп-қатер сезімін және кастрациялық үрейді қозғайды. Ал қыз үшін қосқасының жоқтығы – кемшілік ретінде қабылданады, оны жоққа шығаруға, түзетуге немесе өтеуге тырысады, соның нәтижесінде өзіне бала табуға ұмтылады. Сәйкесінше, қыздың кастрациялық кешені оның либидолық құштарлықтарын әкесіне бұрады және анасынан алыстатады, оны қосқасынан айырғандығы үшін кінәлайды, сонымен қатар клиторды аналық бездің басты эрогендік аймағымен ығыстырады.

Бастапқы қиял

Өзінің кейінгі еңбектерінде Фрейд кастрациялық кешенді инцест табуынан туындаған, барлық адамзаттық әлеуметтік және мәдени құрылымдардың негізгі шарты болып табылатын, бастапқы фантазиялар санатына жатқызады. Осы себепті, олар жеке тұлғаның нақты мәдени ортасына қарамастан әсер етеді.