Элоди Лаутен: Американдық композитор және постминимализмнің шебері

Кіріспе

Америкалық классикалық композитор

Элоди Лаутен (20 қазан 1950 – 3 маусым 2014) – Францияда туған американдық композитор, оны постминималист немесе микротональды композитор деп сипаттайды.

Өмірбаян

Париж қаласында, Францияда Женевье Шекроун болып дүниеге келді және Париждегі Клод Моне лицейінде, Консерваторияда (фортепиано) және Саяси саясаттану институтында білім алды. Оның әкесі Эррол Паркер (шын аты Рафаэль Шекроун) – Алжирде туған джаз музыканты; анасы – классикалық пианист. Лаутен 7 жасынан бастап классикалық фортепианомен шұғылданып, тәлім алды. 1975 және 1976 жылдары Париждегі панк-рок қозғалысына үлес қосты. Нью-Йорк қаласына көшкеннен кейін, ол Нью-Йорк университетінен композиция бойынша магистр дәрежесін алды, онда Дину Геззодан батыс композициясын, ал Ахмал Парвезден үнді классикалық музыкасын оқыды. 1984 жылы АҚШ азаматы болды. Ол NEA, ASCAP, MTC және American Music Center ұйымдарының сыйлықтарын, сондай-ақ камералық және оркестрлік тапсырыстарды алды. Опералар, театрлық қойылымдар, оркестрлік, камералық және аспаптық музыка жазушысы ретінде ол Солтүстік Америкада және Еуропада постминимализмнің алға басушысы және жаңа музыка сахнасының ықпалды тұлғасы ретінде танылды. Lovely Music, Point/Polygram, 4 Tay, O. O. Discs және New Tone (Италия) сияқты бірнеше лейблдерде 20-дан астам альбомы жарық көрді.

Музыкалық стиль

Лаутеннің музыкасы әрқашан екі қарама-қайшы ағымның қосындысы болды: бірі – минимализмнен туған бұлтты, ырғақсыз тоқтау, екіншісі – тональді мелодия мен остинатоға деген неоклассикалық құштарлық. Бұл екеуі оның дискографиясының басынан-ақ көрінді, біріншісі – «Фортепиано мен оркестрлік естелікке арналған концерт» (1984), екіншісі – фортепианоға арналған «Sonata Ordinaire» (1986). Оның 1987 жылғы «Дон Жуанның өлімі» операсы – феминистік трактат пен дзен медитациясының үйлесімі – 1980-ші жылдардың маңызды постминималистік туындыларының бірі болды; ол 2005 жылдың сәуір айында Нью-Гэмпшир штатындағы Франклин Пирс колледжінде Роберт Лоусон режиссерлігімен қайта қойылды. Оның неоклассикалық бейілі, 1999 жылғы дауыстар мен барокко ансамбліне арналған «Deus ex Machina» циклында толыққанды необарокко стиліне жетті. «Variations On The Orange Cycle» (1991, Лоис Свард 1998 жылы «Lovely Music» үшін жазды) – бұл бұлтты туындылардың бірі, Терри Райли руындағы импровизация, ол басқалар орындауы үшін жазылып, транскрипцияланды (оның фортепианолық шығармаларының көпшілігі сияқты). Свардтың осы туындыны жазғаны Фрэнк Дж. Отеридің «The Century List: 100 Reasons to Play This Century's Music» кітабына енді, бұл кітап 1998 жылғы «Music Personnel in Public Radio» конференциясында таратылып, кейіннен 1999 жылы «Chamber Music» журналында жарияланды. Бұл классикалық радио бағдарламашылары үшін ұсынылған 100 жазбадан тұратын тізім. Лаутеннің қайтыс болған досы Аллен Гинзбергтің өлеңдеріне негізделген «Нью-Йоркте ояну» операсы 2004 жылы New York City Opera VOX және Friends ұйымдарымен ұсынылды, ал бұрын 2003 жылы 4Tay лейблінде жарық көрген болатын. Жайшыл, бірақ жұмсақ рок-ырғағы бар бұл туынды, үш стильдегі вокалдық солистерін біріктіру арқылы жанрлардың үйлесімін жасады: классикалық, Бродвей және госпел. Барокко ансамбліне арналған «OrfReo» операсы Меркин залында «Queen's Chamber Band» оркестрімен орындалды, олар Лаутеннің «The Architect» шығармасын да «New Music Alive» (Capstone, 2004) CD-сіне қосты. «OrfReo» CD-сі 2004 жылдың желтоқсанында (Studio 21) жарық көрді. 2004 жылы ол Мичиган штатындағы Хоуп колледжінде композитор резидентурасын иеленді. Оның «Симфония 2001» туындысы 2003 жылдың ақпан айында Нью-Йорктегі SEM оркестрімен орындалды. Лаутен 2014 жылы Contemporary Arts Foundation ұйымының Роберт Раушенберг сыйлығының иегері атанды.

Lauten's music was always a combination of two contradictory streams, one a cloudy, beatless stasis derived from minimalism, the other a neoclassical attachment to tonal melody and ostinato. These two were present from the beginning of her recording career, the first in her Concerto for Piano and Orchestral Memory (1984), the second in her Sonata Ordinaire (1986) for piano. Her 1987 opera The Death of Don Juan—feminist tract and Zen meditation combined—was one of the major postminimalist works of the 1980s; it was revived in April 2005 at Franklin Pierce College (in New Hampshire), directed by Robert Lawson. Her neoclassical tendency blossomed into a full neo baroque idiom in her Deus ex Machina Cycle for voices and Baroque ensemble (1999). Variations On The Orange Cycle (1991, recorded by Lois Svard for Lovely Music in 1998) is one of the cloudier works, an improvisation in a Terry Riley ish vein that was recorded and transcribed (as few of her piano works have been) for performance by others. Svard's recording of the work was included in Frank J. Oteri's "The Century List: 100 Reasons to Play This Century's Music", a list of 100 recommended recordings for classic radio programmers distributed at the 1998 Music Personnel in Public Radio conference and subsequently published in Chamber Music magazine in 1999. Lauten's opera Waking in New York, written on poems by her late friend Allen Ginsberg, was presented by the New York City Opera VOX and Friends 2004, after being released on 4Tay in 2003. Smoothly suave but with a gentle rock beat, the work pioneered a mixture of genres by combining vocal soloists from three styles: classical, Broadway, and gospel. OrfReo, an opera for Baroque ensemble, was premiered at Merkin Hall by the Queen's Chamber Band, who also included Lauten's The Architect in their CD New Music Alive (Capstone, 2004). OrfReo was released on CD in December 2004 (Studio 21). In 2004, she was composer in residence at Hope College (in Michigan). Her Symphony 2001 was premiered in February 2003 by the SEM Orchestra in New York. Lauten was the 2014 recipient of the Foundation for Contemporary Arts' Robert Rauschenberg Award.

Жеке өмір

Женевьева Америка Құрама Штаттарына көшкеннен кейін "Элоди" есімін қабылдады және бірінші күйеуінен Лаутен тегін алды. Оның Карл Караспен болған екінші некесі де ажырасып бітті. Оның балалары болған жоқ.

Өлім

Лаутен 63 жасында Манхэттендегі Бет Израиль ауруханасында рактан қайтыс болды.

Дискография

. Оркестр Модерн (1981). Rockin' Horse: 2013. Tronik Involutions: Gaia циклінің матрицасынан Umi жұмысы (1995/1996). Студия 21/OO Дискілер: 7108. Композиторы және орындаушысы – Элоди Лаутен. Deus Ex Machina циклы: дауыстар мен барокко ансамблі үшін жаңа музыка (1999). 4Tay Inc.: CD 4013. Көшпенділік пейзаждары (2000). Robi Droli/Newtone: 7004.