Псевдоғылыми кеңес беру әдісі: Эмоционалды босату техникасы (ЭБТ)
Emotional Freedom Techniques
Эмоционалды босату техникасы (ЭБТ): қаңқа тірегі жоқ кеңес беру әдісі. Денедегі меридиандарды соғу арқылы физикалық және психологиялық проблемаларды емдеуге ұсынылады.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Псевдонауылдық кеңес берудің бір түрі
Form of pseudoscientific counseling intervention
Жақтаушылар бұл техниканы әртүрлі физикалық және психологиялық ауруларды емдеу үшін, сондай-ақ өзін-өзі емдеудің қарапайым түрі ретінде қолдануға болатынын айтады. "The Skeptical Inquirer" журналы EFT-нің негізін "көптеген көздерден, [негізінен] ежелгі қытай философиясынан алынған түсініктер жиынтығы, ол денеде ағатын 'өмір күші' деп саналатын чи" деп сипаттайды. Бұл өмір күшінің бар екені "эмпирикалық түрде расталмаған".
Advocates claim that the technique may be used to treat a wide variety of physical and psychological disorders, and as a simple form of self administered therapy. The Skeptical Inquirer describes the foundations of EFT as "a hodgepodge of concepts derived from a variety of sources, [primarily] the ancient Chinese philosophy of chi, which is thought to be the 'life force' that flows throughout the body." The existence of this life force is "not empirically supported."
Процесс
[[Файл:Eft punkti. jpg|thumb|EFT соққысының нүктелері Бұл техника адамдарға денедегі меридиандардың соңғы нүктелерін соғуды үйретеді – мысалы, бас шаңы, қабау үсті, көз асты, көз жаны, иек, кіндік үсті, және қолтық асты. Соққы басып жатқанда, олар физикалық белгінің эмоционалдық бөлігіне бағытталған нақты фразаларды айтады. EFT нұсқаулығына сәйкес, процедура қатысушының реакциясының эмоционалдық қарқындылығын Субъективті мазасыздық бірліктерінің шкаласында (SUDS) – яғни, 0-ден 10-ға дейін калибрленген, субъективті мазасыздық өлшемдері үшін Ликерт шкаласы бойынша бағалаудан тұрады. Кейбір мамандар көз қозғалыстарын немесе басқа да тапсырмаларды қосады. Содан кейін эмоционалдық қарқындылық қайта бағаланады және эмоционалдық қарқындылық өзгермегенше қайталанады. Skeptical Inquirer журналындағы мақалада EFT-нің ерекшеліктері оның тиімділігіне қалай қосымша әсер ететінін түсіндіруге болатын нақты механизм жоқ делінген, және олар жоққа шығаруға келмейтін және сондықтан псевдоғылыми деп сипатталған. Меридиандардың бар екеніне дәлелдер табылған жоқ.
[[File:Eft punkte. jpg|thumb|EFT tapping points The technique instructs individuals to tap on meridian endpoints of the body – such as the top of the head, eye brows, under eyes, side of eyes, chin, collar bone, and under the arms. While tapping, they recite specific phrases that target an emotional component of a physical symptom. According to the EFT Manual, the procedure consists of the participant rating the emotional intensity of their reaction on a Subjective Units of Distress Scale (SUDS) – i. e., a Likert scale for subjective measures of distress, calibrated 0 to 10 – then repeating an orienting affirmation while rubbing or tapping specific points on the body. Some practitioners incorporate eye movements or other tasks. The emotional intensity is then rescored and repeated until no changes are noted in the emotional intensity. An article in the Skeptical Inquirer argued that there is no plausible mechanism to explain how the specifics of EFT could add to its effectiveness, and they have been described as unfalsifiable and therefore pseudoscientific. Evidence has not been found for the existence of meridians.
Ғылыми-зерттеу сапасы
ЭФТ плацебо әсерінен немесе «энергия» техникасымен бірге қолданылуы мүмкін кез келген белгілі тиімді психологиялық әдістерден өзгеше, терапия ретінде ешқандай пайдалы әсер бермейді. Бірақ ЭФТ қолдаушылары одан басқаша нәтижелерді көрсететін материалдар жариялаған. Дегенмен, олардың жұмысы кемшіліктерімен толы және сенімсіз: жоғары сапалы зерттеулер ЭФТ-нің тиімділігін ешқашан растаған емес. 2009 жылғы шолу ЭФТ және оған байланысты Тапас Акупрессура техникасы бойынша «шағын жетістіктер» туралы хабарлаған зерттеулерде «әдістемелік қателер» анықталды. Шолудың қорытындысы бойынша, оң нәтижелер «энергияны манипуляциялаумен қатар қолданылатын белгілі когнитивтік және мінез-құлқы техникаларына» байланысты болуы мүмкін. Психологтар мен зерттеушілер мұндай техникаларды қолдануда сақтық танытуы керек және керемет нәтижелерді уәделейтін терапиялардың зиянды әсерлері туралы халықты хабардар етуге күш салуы керек. 2016 жылғы жүйелі шолу ЭФТ-нің бақылау тобымен салыстырғанда, мазасыздықты азайтуда тиімді екенін көрсетті, бірақ бұл тиімділікті қалыптасқан емдеулермен салыстыру үшін қосымша зерттеулер қажет екенін де атап өтті.
EFT has no useful effect as a therapy beyond the placebo effect or any known effective psychological techniques that may be used with the purported "energy" technique, but proponents of EFT have published material claiming otherwise. Their work, however, is flawed and hence unreliable: high quality research has never confirmed that EFT is effective. A 2009 review found "methodological flaws" in research studies that had reported "small successes" for EFT and the related Tapas Acupressure Technique. The review concluded that positive results may be "attributable to well known cognitive and behavioral techniques that are included with the energy manipulation. Psychologists and researchers should be wary of using such techniques, and make efforts to inform the public about the ill effects of therapies that advertise miraculous claims." A 2016 systematic review found that EFT was effective in reducing anxiety compared to controls, but also called for more research to establish the relative efficacy to that of established treatments.
Қабылдау
Психологтардың сарапшы тобының Дельфи сауалнамасы EFT-ні психология саласында қаншалықты сенімсіз деп бағалауға арналған шкала бойынша бағалады. Орташа есеп бойынша, бұл топ EFT-ге 1.0-дан 5.0-ге дейінгі шкалада 3.8 балл берді, мұнда 3.0 «мүмкін сенімсіз» дегенді, ал 4.0 «көп мүмкін сенімсіз» дегенді білдіреді. Психологиядағы жалған ғылыми тәжірибелерді зерттейтін бір кітап EFT-ні «шеткі психотерапиялық тәжірибелердің» бірі ретінде сипаттайды, ал психиатрия нұсқауында EFT-нің «жалған ғылымның барлық белгілері» бар екені айтылады. EFT және оның алдындағы Ой өрісі терапиясы, The Skeptic's Dictionary және Quackwatch сияқты басылымдарда қолданудан аулақ болу туралы ескертулермен жарияланды. EFT және басқа да энергиялық психология терапиясының жақтастары EFT үшін ұсынылған сенімсіз механизмдерге қарамастан «ғылыми мойынұстауға» ерекше қызығушылық танытты. Алайда, Файнштейннің бұл жұмысы кеңінен сынға ұшырады. Бір шолу Файнштейннің әдістемесін сынап, ол EFT-нің оң әсерін көрсетпеген бірнеше зерттеулерді назардан тыс қалдырғанын, сондай-ақ Файнштейн зерттеу жарияланудың қағидаларына қайшы келіп, энергиялық психология өнімдерін (кітаптар мен семинарлар) сататын веб-сайттың иесі екенін жасырғанын атап өтті. Тағы бір шолу Файнштейннің нашар сапалы зерттеулерге негізделген қорытындысын сынады және EFT-нің кез келген оң әсері «энергияны» манипуляциялауға емес, дәстүрлі психологиялық техникаларға байланысты деген қорытындыға келді. 2012 жылы Файнштейн энергиялық психология техникалары «жақсы нәтижелерді және ем сеанстарының азаматтық санынан кейін кездейсоқтықтан асып түсетін оң статистикалық нәтижелерді үнемі көрсетті» деген қорытындыға келіп, тағы бір шолу жариялады. Бұл шолу да сынға ұшырады, онда Файнштейн EFT-нің әсерін көрсетпеген жоғары сапалы зерттеулерді жоққа шығарып, әдістемелік тұрғыдан нашар зерттеулерді бағалағаны айтылды. Кассандра Л. Бонесса, Рори Пфундб және Дэвид Ф. Толин осы зерттеуде талданған 3 мета-талдаудың сынды талдауын осы журналда жариялады. AMSTAR2 талдау критерийлерін қолдану арқылы олар бұл талдаулар нашар орындалғанын және олардың сапасы «өте төмен» екенін анықтады. Үш зерттеуші EFT-ні жалған ғылым және «батылмайтын резеңке қаз» деп атады.
A Delphi poll of an expert panel of psychologists rated EFT on a scale describing how discredited EFT has been in the field of psychology. On average, this panel found EFT had a score of 3.8 on a scale from 1.0 to 5.0, with 3.0 meaning "possibly discredited" and a 4.0 meaning "probably discredited." A book examining pseudoscientific practices in psychology characterized EFT as one of a number of "fringe psychotherapeutic practices," and a psychiatry handbook states EFT has "all the hallmarks of pseudoscience." EFT, along with its predecessor, Thought Field Therapy, has been dismissed with warnings to avoid their use by publications such as The Skeptic's Dictionary and Quackwatch. Proponents of EFT and other energy psychology therapies have been "particularly interested" in seeking "scientific credibility" despite the implausible proposed mechanisms for EFT. However, this work by Feinstein has been widely criticized. One review criticized Feinstein's methodology, noting he ignored several research papers that did not show positive effects of EFT, and that Feinstein did not disclose his conflict of interest as an owner of a website that sells energy psychology products such as books and seminars, contrary to the best practices of research publication. Another review criticized Feinstein's conclusion, which was based on research of weak quality and instead concluded that any positive effects of EFT are due to the more traditional psychological techniques rather than any putative "energy" manipulation. Feinstein published another review in 2012, concluding that energy psychology techniques "consistently demonstrated strong effect sizes and other positive statistical results that far exceed chance after relatively few treatment sessions." This review was also criticized, where again it was noted that Feinstein dismissed higher quality studies which showed no effects of EFT, in favor of methodologically weaker studies which did show a positive effect. Cassandra L. Bonessa, Rory Pfundb, and David F. Tolin publish, in the same journal, a critical analysis of 3 meta analyses highlighted by this study. By using the AMSTAR2 analysis criteria, they come to the conclusion that these were poorly carried out and that their quality is “Critically low”. The 3 researchers call EFT pseudo science and an “unsinkable rubber duck”.