Кіріспе

Саддабад кешені (مجموعه سعدآباد) – Қажар және Пахлави монархтары салған 110 гектарлық кешен, Иранның Үлкен Тегеран қаласы, Шемиран ауданында орналасқан. Бүгінде Иран Президентінің ресми резиденциясы кешенге жақын орналасқан. Кешенге 180 гектардан астам табиғи орман, көшелер, қанаттар, галереялар, сарайлар және мұражайлар кіреді.

Тарих

Кешен бастапқыда 19 ғасырда Қажар әулетінің монархтарымен салынды және олардың мекені болды. Көптеген кеңейтімдерден кейін, 1920 жылдары Пахлави әулетінің Реза Шаһы сол жерде тұрды. Оның ұлы, Шах Мохаммад Реза Пахлави, 1970 жылдары сол жерге көшті. 1978 жылы президент Джимми Картер Иранға сапар жасаған кезде, АҚШ-тың режимге қолдауын қамтамасыз ету мақсатымен сарайда қонақ болды. 1979 жылғы революциядан кейін кешен халыққа ашық мұражайға айналды.

Қазіргі қолданысы

Кешеннің көп бөлігі музейлерден тұрады, оларға келушілер бара алады. Ал қалған бөліктерін қазір Иран Ислам Республикасы Президентінің кеңсесі пайдаланады. Кешенге Иранның Мәдени мұра ұйымы басшылық етеді.

Патша анасының сарайы

Пахлави дәуірінде бұл сарай Реза Шахтың Маврикийге жер аударылғанға дейінгі өмірінің соңғы жылдарын өткізген орны болды. Сондай-ақ, 1979 жылғы төңкеріске дейін патшаның анасы (Тадж әл-Мөлөк) осы сарайда тұрды. Қазіргі уақытта бұл сарай Иран Президентінің Әкімшілігінің меншігінде және Иран Үкіметінің арнайы қонақтарын қабылдау үшін резервтелген. Осы себепті ол "Республика ғимараты" деп те белгілі. Сарай қазір жалпы жұртшылыққа жабық.

Жасыл сарай

Жасыл мұражай сарайы "Иранның ең әдемі сарайы" деп аталады. Бұл сарай тарихи және сәулеттік маңызға ие. Ол қажар дәуірінде салынған және иран сәулетінің екі стилінде жасалған. Реза хан тұсында бұл сарайды "Тас сарай", ал Мұхаммед Реза Пахлави тұсында "Шахванд сарайы" деп атаған. Кейіннен, жасыл фасады болғандықтан "Жасыл сарай" деп аталды.

Мелат мұражайы

Ұлт сарайы мұражайы 7000 шаршы метр аумақты алып, Са'дабад кешеніндегі ең үлкен сарай болып табылады. 1979 жылғы төңкеріске дейін және кешен Мәдени мұра ұйымына берілгенге дейін, ол "Ұлт мұражайының сарайы" (парсы тілінде Меллат мұражайы) деп аталды. Сарайдың құрылысы Пахлави дәуірінің соңында басталды.