Кіріспе

Буи Колумбия қаласы, 378 U. S. 347 (1964) ісінде АҚШ Жоғарғы Соты тиісті процестің қылмыстық заңға қатысты сот түсіндірмесінің, одан бұрынғы заңмен сәйкес келмейтін, күтпеген және қорғала алмайтын ретроактивті қолданылуына тыйым салатынын мәлімдеді. Бұл шешім АҚШ Конституциясының 14-ші түзетуіне сәйкес, арнайы, тиісті процестің кешіктірілген заңға қатысты тыйым салу ережесіне негізделген.

Өмірбаян

1960 жылғы 14 наурызда Аллен университетінің екі афроамерикандық студенті Оңтүстік Каролина штатының Колумбия қаласындағы «Экерд» дәріханасының асханасындағы орындыққа отырып, наразылық акциясын өткізді. Дүкен саясаты бойынша афроамерикандықтарға дүкеннің кез келген бөлімінен тауар сатып алуға және асханада қызмет көрсетілмегеннен басқа барлық мүмкіндіктерді пайдалануға рұқсат етілген. Олар отырғаннан кейін, бір қызметкер «өтпеуге тыйым» деген белгі іліп, екі студентті кетуге шақырды. Екеуі де тәртіп бұзу және заңсыз кіру айыптарымен қамауға алынды, бірақ штат кодексін бұзғаны үшін ғана сотталды. Оңтүстік Каролина Жоғарғы соты заңсыз кіру туралы сот шешімін күшінде қалдырды.

Шешім

Бреннан судьясының көпшілік пікірінде Оңтүстік Каролинаның заңы бойынша, меншік иесі немесе жалға алушы тыйым салғаннан кейін басқа біреудің жеріне кіру қылмыс саналады. Оңтүстік Каролинаның Жоғарғы соты, сот шешімдерін қолдап, заңды 1961 жылы басқа бір істе қабылданған түсіндірме бойынша, кету туралы хабарлама алғаннан кейін басқа біреудің жерінде қалу әрекетін де қамтитынын түсіндірді. Соттың мәлімдемесіне сәйкес, қылмыстық құрамға кіретін әрекеттерді кеңейтетін және кері күшпен қолданылатын сот түсіндірмесі, дәл осы заңға сәйкес әрекет етеді. Қылмыстық заңдарды кері күшпен қолдану, Конституцияның он төртінші түзетуіне енген Әділетті сот процесі туралы қағидаға қайшы келеді, сондықтан Сот шешімдерді өзгертті. Голдберг және Дуглас судьяларының келісетін пікірлерінде, олардың Беллге қарсы Мэриленд ісіндегі (378 АҚШ 226, 1964) пікірлеріне сүйене отырып, шешімді өзгертетінін айтты. Бұл іс, Буи ісімен бір күні жарияланған, афроамерикандық студенттердің отырып наразылық білдіруіне қатысты. Блэк судьясының қарамағы пікірінде, кетуді бұйырғаннан кейін қалу әрекеті Оңтүстік Каролинаның заңын бұзу болып есептеледі, ал Белл ісінде он төртінші түзету мейрамхана иесін клиенттерге қызмет көрсетуге міндеттемейтіні айтылды.

Сыни жауап

Буи Колумбия қаласы қарсы ісі 1964 жылғы 22 маусымда шешілген сегрегацияға қарсы наразылықтарға қатысты бес істің бірі болды. Қалған төрт іс – Гриффинге қарсы Мэриленд (378 U. S. 130, 1964), Баррға қарсы Колумбия қаласы (378 U. S. 146, 1964), Робинсонға қарсы Флорида (378 U. S. 153, 1964) және Беллге қарсы Мэриленд. Бұл істердің ешқайсысында Жоғарғы Сот мемлекеттік соттармен күшіне енгізілген жеке сегрегациялық әрекеттердің он төртінші түзетутің Тең қорғау ережесін бұзатын мемлекеттік әрекет болып табылатыны туралы таластардың мәнін қарастырмады. Бұл шешімдер Сенат филибюстерді тоқтатып, 1964 жылғы Азаматтық құқықтар заңына айналатын заң жобасын қабылдағаннан кейін екі күн өткен соң жарияланды, ол заң қоғамдық орындардағы сегрегацияны тыйымдады. Жоғарғы Соттың осы істердің мәніне тоқталмауы осы заңды ескере отырып жасалғаны айтылады; егер ол солай болғанда, заңның қабылдану негізі жойылған болар еді.