Кіріспе

Bad Mojo – Pulse Entertainment компаниясының 1996 жылы шыққан оқиғалық видео ойыны. Ойыншы Роджер Самс рөлінде ойнайды, ол – тастап кетілген бардың үстіндегі нашар өмірінен қашу үшін ғылыми гранттан ақша жымқыруды жоспарлап отырған энтомолог. Анасының сиқырлы әшекейімен болған апат салдарынан қарғыс оянады – атақты «жаман моджо» – және ол тарақанға айналады. Bad Mojo сюжеті Франц Кафканың 1915 жылғы «Метаморфоза» повесіне шала-шала негізделген; Роджер Самс есімі «Метаморфоза» (Грегор Самса) повесіндегі басты кейіпкер есімінің толық емес анаграммасы болып табылады, ал ойында Франц есімді мысық пайда болады. Ойынның геймплейі тарақанды түрлі жұмбақтар арқылы бағыттап, өткізуден тұрады. Got Game Entertainment компаниясы ойынды 2004 жылдың желтоқсанында Bad Mojo Redux ретінде қайта шығарды, оны түрлі қосымша материалдарды қамтитын DVD-мен бірге ұсынды.

Сюжет

Бұл оқиға 1995 жылы Эдди Баттитоның тозығы жеткен барында орын алады. Роджер, Эддидің пәтерлеушілерінің бірі, бұрын жұмыс істеген ғылыми корпорациядан миллион долларлық несие ақшасын ұрлап, Мексика қаласына жаңа өмір бастауды жоспарлап отыр. Бірақ Эддимен ұсақ даудан кейін, ол бала кезінде алған бір кішкентай әшекейді еске алады: қайтыс болған анасы Анджелинаға тиесілі тарақан бейнесіндегі медальон. Медальон табылар тұста Роджердің жаны тарақанға айналып, оны бардың барлық бөлімдерімен байланысқан құпия кәріз жүйесіне жеткізеді. Оның оқиғасы оны жертөлеге (әрі Эддидің жатын бөлмесі), ванна бөлмесіне, ас үйге, барға, Роджердің бөлмесіне және соңында зерттеу бөлмесіне апарады. Роджер әр қадамда қауіп-қатерге толы әлемді зерттейді, оның ішінде егеуқырлар, қоқыс тастау автоматтары және оның өзінің мысығы Франц бар. Ол үнемі оракул рөліндегі анасының рухымен жетектеледі. Ойын Роджер мен Эддидің қайғылы өткенін ашады, Роджердің қатыгез монахқа тасталып кеткенін, жас кезінде зорлық-зомбылыққа ұшырағанын және жоғары лауазымдағы адамдар оны қадірлемегенін көрсетеді. Эддидің де тағдыры ауыр болған, сүйікті әйелі босанғанда қайтыс болды, қайғыдан ұлын тастап кетті, ал өмірлік күнкөрісі құлдырады. Эдди әйелі Анджелинаның Роджердің анасы екенін білмейді, ал Роджер Анджелинаның Эддидің әйелі екенін білмейді. Роджер зерттеу барысында ас үйдегі газ плитасының тұтандырғышын сөндіруге мәжбүр болады, өйткені ол кішкентай тарақанды құтқаруға тырысады, ал ол тарақан Роджерге қоқыс тастауды қасықпен бітеуге көмектеседі. Бұл оқиға барды газбен толып кетуіне әкеледі. Роджер Эддиді ояту үшін түтін дабылын қосуы керек, содан кейін өзінің есінен айырылған денесінің қолындағы медальонға жетуі керек. Бар жарылғанда екеуі де аман-есен шығып кеткенде, Роджер мен Эдди олардың шын мәнінде әке мен бала екенін біледі, дәл осылай оракул жоспарлаған болатын. Оқиғаның төрт түрлі аяқталуы бар. Егер Эдди аман қалса, ал Роджер қаза болса (егер Эдди өрт туралы ескертілсе, бірақ Роджер еденде қалдырылса), Эдди үйсіз, мас күйде аяқталады. Егер Роджер аман қалса, ал Эдди қаза болса, Роджер елден қашуға тырысады, бірақ ұсталып, Эддиді өлтіргені үшін айыпталып, қылмыстық психиатриялық ауруханаға жіберіледі. Егер екеуі де қаза болса, Анджелинаның рухы олардың екеуінің де өлімі, қаланың жаңғыруы үшін бардың қирауы және олардың армандары өлген жерде үш жанның арбақтары қоршап отырғанын айтады. Егер екеуі де аман қалса, Эдди тарақан медальонды таниды (ішінде Анджелинаның суреті бар) және олар өткендері туралы шындықты ашпас бұрын, әке мен ұл ретінде қайта қосылады. Отбасы қайта бірігіп, Мексикаға бірге саяхаттайды, Эдди ұрланған ақшаны жаңа бар сатып алуға жұмсайды, ал Роджер тарақандарды зерттеу үшін шағын зертхана құрады.

Ойын процесі

Ойын барлық бөлмелері жабық, бір бөлмеден басқа, құбырлары бар жер асты орталығынан басталады. Ойыншы бір бөлмеден екіншісіне өте отырып, сол бөлмеге құбырдың ашылуын қамтамасыз етеді, бұл кері оралуды жеңілдетеді. Роджерді бағыттайтын жебе пернелері арқылы ғана басқаруға болады. Тарақан ретінде ол сигареттер, бөтелке қақпақтары сияқты ұсақ заттарды жылжыта алады немесе осал тұрған заттарды ауырлата алады. Әр бөлмеде қауіптен сақтану керек қауіптер, айналып өтуге болатын қауіпті тосқауылдар және шешуге болатын жұмбақтар бар. Қауіп-қатерлерді және белгілі бір аймақтарға қалай жетуге болатынын басқа тарақандарды бақылап анықтауға болады. Ойыншының төрт өмірі бар. Роджер кез келген қауіпті нәрсеге тигенде бір өмірден айырылады. Барлық өмірлер таусылғанда, ойыншы жер асты орталығына қайтарылады және соңғы жеткен бөлмені бастапқыдан бастауы керек (бірақ заттардың күйі ойыншы соңғы рет өзгерткендей қалады). Жануарлар, мысалы, басқа тарақандардың жанында көбінесе отпен жанар көздің символын кездестіруге болады. Көзге тиген жаратылыс, Анжелинаның дауысымен, көріністер мен өлеңдер арқылы алға жылжуға көмектесетін кеңестер береді. Фондық заттар кейіпкерлер мен олардың тарихы туралы толыққанды мәлімет береді.

Даму

Bad Mojos-тың дамуы қиындыққа толы болды: режиссер Винни Каррелла өндіріс үстінде "көлеңке" бар екенін және "ешқандай қуаныш жоқ, тек азап" екенін атап өтті. Ойынның бастапқы дизайнері Дрю Хаффман, сол кездегі компьютерлердің техникалық кемшіліктеріне байланысты, геймплейде кішкентай кейіпкер болу идеясын ұсынды. Алғашқыда ойын "Бүгер жобасы" деп аталды. Хаффман мен Винсент Карелла Фил Саймонмен бірге ойынды жасау барысында тарақандармен күресу тәжірибесі, Франц Кафканың "Метаморфозасы" және 1946 жылғы "Жан керемет" фильмінен шабыттанды. Орындалған жұмбақтар реализмге және тарақанның қабілеттеріне бағытталған. Кейбір кескіндер Swivel 3D көмегімен жасалған. Ойынның кейбір элементтері үшін мамандардың қатысуы қажет болды. Мысықты түсіріс алаңына әкелу үшін кәсіби мысық ұстаушы мен жаттықтырушы жалданып, сондай-ақ мысыққа сақтандыру жасалды. Ойын PC үшін шығарылғаннан кейін көп ұзамай, Acclaim Entertainment Saturn үшін ойынды шығаратынын хабарлады. Бірақ ол ешқашан шығарылмады және оның дамуы басталғаны расталмады. Got Game Entertainment ойынды 2004 жылдың желтоқсан айында Bad Mojo Redux ретінде қайта шығарды. Ойындағы барлық бейнелер түпнұсқа материалдан қайта өңделді. Redux тек truecolor режимінде жұмыс істейді, ал 1996 жылғы шығарылымда 256 түсті режим қажет болды. Бұл өзгеріс бейнелерді айқын және әртүрлі түсті етеді. Қайта шығарылымға бонус DVD де қоса берілді, онда ойынның түсірілуі, сурет галереялары және басқа да бонустар бар. Бұл DVD Ұлыбританиядағы шығарылымнан алынып тасталды. Ойынды Nightdive Studios таратты және 2014 жылдың 3 шілдесінде Steam дүкенінде шығарды, ал GOG.com 2014 жылдың 22 мамырында өз дүкеніне қосты. 2019 жылы Xorcist ойынның саундтрегінен винилді пластинка шығарды.