Кіріспе

Сауд Арабиясында 2005 жылдың 10 ақпаны мен 21 сәуірі аралығында 178 муниципалитетке муниципалдық сайлаулар өтті. 1960 жылдардан бері елде алғаш рет өткізілген бұл сайлау үш кезеңде ұйымдастырылды: біріншісі 10 ақпанда астана Рияд маңында, екіншісі 3 наурызда шығыс және оңтүстік-батыс аймақтарында, ал үшіншісі 21 сәуірде солтүстікте өтті. 21 жастан асқан ер азаматтар өздерінің қалалық кеңестерінің жартысына сайлауда дауыс берді. 2004 жылдың 11 қазанында Сауд Арабиясының Ішкі істер министрі, принц Найеф бин Абд әл-Азиз, Кувейт газеттеріне берген сұхбатында әйелдердің кандидат ретінде тіркелуіне немесе сайлауда дауыс беруіне мүмкіндік жоқ екенін мәлімдеді: «Мен әйелдердің қатысуы мүмкін емес деп ойлаймын». Сайлау ұйымдастырушылары логистикалық қиындықтарды атап өтті, мысалы, әйелдерге арналған жеке дауыс беру кабиналарының жетіспеуі және көптеген әйелдердің жеке куәліктерінің болмауы, сондай-ақ консервативті діни көзқарастағы адамдардың қарсылығы. Сауд Арабиясының әйелдер құқықтарын қолдайтын белсендісі Хатун әл-Фасси биліктің әйелдердің қатысуын діни емес, практикалық себептермен түсіндіруін әйелдер үшін үлкен жетістік деп санайды, себебі діни қарсылықтарға қарағанда практикалық мәселелерге қарсы талас жүргізу оңай.

Эр-Рияд аймағының сайлау нәтижесі

2005 жылдың 10 ақпанында Эр-Рияд аймағында сайлаудың бірінші турында дауыс беру өтті, нәтижесінде исламистер көпшілік дауыс алып, жеті орынның барлығын жеңіп алды. Тізімде барлығы 646 үміткер тіркелген еді. Сайлауда жеңіліске ұшырағандар Сауд Арабиясының діни элитасының қолдауын пайдаланып, сайлау күні заң бұзып үгіт жүргізді деп айыптады. Жеңімпаздар бұл айыптауларды жоққа шығарды. Сайлау кампаниясында газеттерде жарнама берген, плакаттар іліп немесе басқа дәстүрлі тәсілдермен сайлаушыларға жеткен үміткерлер жеңіске жетпеді, ал мұндай стратегияларды қолданбағандар жеңді. Алайда, жеңімпаздар интернет пен ұялы телефондар сияқты, аймақтағы исламист топтарының идеяларын тарату үшін жиі қолданатын, жаңашыл стратегияларды пайдаланды.

Басқа қалалардағы сайлау нәтижесі

Сауд Арабиясының ең либералды қаласы Джиддада 530 үміткердің ішіндегі танымал консервативті дін ғалымдары қолдаған жеті үміткер жеңіске жетті. Қасым провинциясының астанасы Бурайдадағы алты жеңімпаздың бесеуі де осындай дін қызметкерлерінің қолдауын алды. Исламшылдар Мекке мен Медина қасиетті қалаларындағы барлық орындарды жеңіп алды. Шығыс аймақтарда 2005 жылдың 3 наурызында исламшыл емес бірнеше үміткерлер сайланды. Шииттер Катиф қаласында толық жеңіске жетіп, әл-Хасадағы алты орынның бесеуін ұтып алды. Дегенмен, Даммам, Дахран және Әл-Хабар сияқты шығыс аймақтарының қалалық орталықтарында, тұрғындарының көп бөлігі шииттер болса да, суниттер кандидаттары фундаменталист дін ғалымдарының қолдауымен жеңіске жетті.