Андахар (Испания): Жаэн провинциясындағы, Гвадалкивир өзенімен бөлінген муниципалитет. Табиғи саябақтары, ауыл шаруашылық жерлері бар. Жаэн, Андахар туралы ақпарат!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Андухар (anˈduxaɾ) – 38 539 тұрғыны бар (2005) испандық муниципалитет, Андалусиядағы Хаэн провинциясында орналасқан. Муниципалитетті Гуадалкивир өзені екіге бөледі. Муниципалитеттің солтүстік бөлігінде Андухар табиғи паркі орналасқан. Оңтүстік жағында егістік жерлер мен дала жатыр. Қаланың өзі Гуадалкивирдің оң жағалауында және Мадрид-Кордоба темір жолының бойында орналасқан. Бұрын Андухар алкарраса немесе ботихос деп аталатын кеуекті саз ыдыстарымен кеңінен танымал болды, олар ең ыстық ауа райында суды салқын ұстайтын және көршілес ауданда табылған ақшыл саздан жасалған.
Andújar (anˈduxaɾ) is a Spanish municipality of 38,539 people (2005) in the province of Jaén, in Andalusia. The municipality is divided by the Guadalquivir River. The northern part of the municipality is where the Natural Park of the Sierra de Andújar is situated. To the south are agricultural fields and countryside. The city proper located on the right bank of the Guadalquivir and the Madrid Córdoba railway. In the past, Andújar was widely known for its porous earthenware jars, called alcarrazas or botijos, which keep water cool in the hottest weather, and were manufactured from a whitish clay found in the neighbourhood.
Ежелгі дәуір
Бұл аймақта палеолиттік артефакттар табылды, олар Ачеул мәдениетімен байланысты, бірақ аймақ неолит дәуірінде тығыз халықтанды, құнарлы жерлерде егіншілік дамыды, ал Сьерра-Моренада кен өндіру жұмыстары басталды. Археологиялық зерттеулерге сәйкес, бұл аймақты алғашқы мекендеген халық – оретан тайпасы, ибериялықтар, олар осы жерде Истурги қаласын құрды, қазіргі күні Лос-Вильярес-де-Андухар ауылының орнында. Истургиді Макиз (Менгибар) төбесінде орналасқан ежелгі Ильтургис қаласымен шатастыруға болмайды. Дегенмен, «iliturgitano» сөзі Андухар тұрғындарын сипаттау үшін қолданылады. Истурги түрлі халықтармен байланысқа түсті: турдетандықтар, финикиялықтар, гректер, карфагендіктер және басқа да қалалар, мысалы, Обулько (Поркуна) және Кастуло. Рим империясы кезінде Муниципиум Истурги Триумфале Испания Ультериор провинциясының, содан кейін Испания Баэтика провинциясының және Конвентус Кордубенсис аймағының құрамына кірді. Ол Terra sigillata өндірісінің және Гуадалкивир өзені бойындағы қолайлы орналасуының арқасында гүлденді. Рим империясы құлағаннан кейін, ол Стурги деген атпен визигот қаласы ретінде сақталды. Бірақ 8 ғасырда маврлардың шапқынынан кейін, халық қазіргі Андухар қаласының шекарасына қашып кетті, онда бұрыннан Иберо-римдік қоныс болған болуы мүмкін.
Paleolithic artifacts have been found in the area, associated with the Acheulean Culture, but it is during the Neolithic Age when the area became increasingly populated, with agriculture being developed in the fertile land, and mining activities beginning in the Sierra Morena. According to archaeological studies, the first people who inhabited the area where the Oretani, an Iberian people, who founded in the area the town of Isturgi, today occupied by the hamlet of Los Villares de Andújar. Isturgi should not be identified with the ancient town of Illiturgis, which was situated on the hill called Máquiz (Mengíbar). Nevertheless, iliturgitano is used to describe an inhabitant of Andújar. Isturgi had contact with various peoples: Turdetani, Phoenicians, Greeks, Carthaginians, and other towns, such as Obulco (Porcuna) and Castulo. During the times of the Roman Empire, the Municipium Isturgi Triumphale was part of the province of Hispania Ulterior and then Hispania Baetica and the area known as the Conventus Cordubensis. It flourished due to its production of Terra sigillata and its location on the Guadalquivir. After the fall of the Roman Empire, it existed as a Visigothic town named Sturgi. But with the invasion of the Moors in the 8th century, the population fled to what are now the actual limits of the town of Andújar, where they may have already existed an Ibero Roman settlement.
Орта ғасырлар
711 жылы Гуадалете шайқасынан кейін бүкіл аймақ Аль-Андалус құрамына енді, ал Андужар қаласы алғаш рет Кордоба әмірі Мұхаммед I билігі кезінде Андуяр деп аталды (853). Қала 12 ғасырда әлмохадтармен бекітілді. 1225 жылы Баэзаның мұсылман әкімі Фердинанд III Кастилияға Хаэн, Андужар және Мартос қалаларын тапсырды, бірақ кейбір ғалымдар бұл оқиға басқа уақытта болғанын айтады, әсіресе Хаэн қамалы 1225 жылы сәтсіз аяқталып, сол жылы қала мұсылман қолында қалды. Фердинандқа қамалдар сеніп тапсырылды, ал бақылауды Сантьяго және Калатрава әскери ордендерінің әскерлері орналасқан аймаққа Альваро Перес де Кастро жүзеге асырды. Андужар Сиерра-Моренаның оңтүстігінде соғысқан христиан әскерлерінің жиналатын орны болды. 1226 жылдың соңында Андужар, Мартос және Баэзаның мұсылман халқы осы қалаларды тастап кетті. 1227 жылы Баэза, Андужар және Мартосқа алғашқы христиан тұрғындары келді, алайда кейбір дереккөздер Андужардың халқы қайта қоныстанғаны 1228 жылға дейін болғанын көрсетеді. 1467 жылы Кастилияның Генрих IV Андужарға қала мәртебесін берді.
In 711 AD, after the Battle of Guadalete, the entire region became part of Al Andalus, and the town of Andújar first became known as Anduyar during the emirate of Muhammad I of Córdoba (853). The city was fortified by the Almohads during the 12th century. In 1225, the Muslim king of Baeza handed over the castles of Jaén, Andújar and Martos, to Ferdinand III of Castile, although some scholars believe the transfer occurred at a different time, especially as the siege of Jaen in 1225 was unsuccessful and was thus still in Muslim hands in this year. Ferdinand was entrusted with the fortresses, and control was given to Álvaro Pérez de Castro, with the area occupied by troops from the military orders of Santiago and Calatrava. Andújar became a rendezvous point for Christian troops and armies who fought south of the Sierra Morena. The Muslim inhabitants of Andújar, Martos, and Baeza abandoned these towns at the end of 1226. In 1227, the first Christian inhabitants arrived at Baeza, Andújar and Martos, although some sources indicate that the repopulation of Andújar did not occur until 1228. In 1467, the title of City was granted to Andújar by Henry IV of Castile.
Қазіргі заман
Наполеон соғыстары кезінде 1808 жылы қала француз әскерлерімен басылып алынды. Генерал Пьер Дюпон де л'Этанг Кордобаны басып алғаннан кейін штабын Андужарда орналастырды. Андужардан Дюпон Байленге әскер жіберді, онда ол шайқаста жеңіліске ұшырады. Осы шайқастан кейін Андужардағы Грасия Реал сарайында капитуляцияға қол қойылды. 1835 жылы Андужарда бірінші Junta de Soberanía Central de Andalucía (Андалусияның Орталық Егемендігі Жұрналы) құрылды; ол Андалусиядағы автономиялық қозғалыстың алға басушысы саналады. 1873 жылы Андужар федералды кантон деп жарияланды. Испания Азамат соғысы кезінде республикалық күштер капитан Сантьяго Кортес Гонсалес басқаратын ұлтшыл күштерді қоршады, олар Вирхен-де-ла-Кабеса ғибадатханасында паналаған болатын. Сантуарио де Нуэстра Сеньора де ла Кебеза қоршауы бір жылға созылды.
During the Napoleonic Wars, the city was occupied by French troops in 1808. General Pierre Dupont de l'Étang, after conquering Córdoba, established his HQ at Andújar. From Andújar Dupont sent troops to Bailén, where he lost the battle there. After this battle, the capitulations were signed at Andújar in the Palace of Gracia Real. In 1835, the first Junta de Soberanía Central de Andalucía (Junta of Central Sovereignty of Andalusia) was established at Andújar; it is considered the pioneer of the autonomist movement in Andalusia. In 1873, Andújar was declared a federal canton. During the Spanish Civil War, Republican forces besieged a Nationalist force, led by Captain Santiago Cortés González, that had taken refuge in the Sanctuary of the Virgen de la Cabeza. The Siege of Santuario de Nuestra Señora de la Cabeza lasted one year.
Климат
Андужардың климаты Жерорта теңізі климатына (Csa) жатады, оған өте ыстық, құрғақ жаздар және жұмсақ, ылғалды қыстар тән. Гуадалкивир аңғарының шығысында орналасқан Андужардың қыстары Кордобадағыдай, ал Севильяға қарағанда суық болады, себебі ол терең ішкі аймақта жатыр. Жаздардың ыстығы зор, көбінесе 1981-2010 жылдар аралығындағы орташа ең жоғары температурадан асып кетеді. Андужар, Монторо және Мармолехо қалалары жаз айларында Еуропадағы ең жоғары орташа максималды температураны көрсетеді.
Andújar has a Mediterranean climate (Csa) with very hot, dry summers and mild wet winters. Located in the east of the Guadalquivir valley, it has winters very similar to those observed in Córdoba and colder than in Seville due to its location further inland. Summers are extremely hot, often with average highs exceeding for the period 1981 2010. Andújar, together with the municipalities of Montoro and Marmolejo, appear to have, on average, the highest average maximum temperatures in Europe during the summer.
Жергілікті мерекелер мен әдет-ғұрыптар
Оның христиандық қамқоршы қасиеттілері - Virgen de la Cabeza және St. Евфрасий Ильлитургис. Жергілікті халық арасында ең танымал мереке – сәуір айының соңғы жексенбісінде тойланатын Вирген де ла Кебезаға жасалатын қажылық. Осы қажылық кезінде, сенімділер Кабезо төбесіндегі қасиетті орынға барып құлшылық етеді. Жергілікті аңыз бойынша, 1227 жылдың 12 тамызында Коломерадан келген Хуан Алонсо де Ривас есімді шабандоз Архонадан келген көршісінің малын бағып жүргенде, бір төбенің үстінен ерекше жарықтарды көреді. Сонымен қатар, ол үнемі естіліп тұратын қоңыраудың дыбысын да естиді. Ол төбеге көтеріліп, онда Вирген де ла Кебезаның бейнесін табады. Қыркүйек айында мал шаруашылығымен байланысты жергілікті жәрмеңке (feria) де өткізіледі, бірақ соңғы жылдары бұл мәні азайды. Дегенмен, жәрмеңкеде мал мен жануарларды сату үшін арналған стендтер мен орындықтар әлі де бар.
Its Christian patron saints are the Virgen de la Cabeza and St. Euphrasius of Illiturgis. The most well known local holiday is the Pilgrimage of the Virgen de la Cabeza, celebrated on the last Sunday of the month of April. During this pilgrimage, the faithful visit the sanctuary on the hill of the Cabezo. The local legend states that on the night of August 12, 1227, a shepherd from Colomera named Juan Alonso de Rivas was watching over the livestock belonging to a neighbor from Arjona when he began to see strange lights at the top of a hill. He also heard the incessant sounds of a bell. He climbed the hill and there found the image of the Virgen de la Cabeza. A local fair (feria) is also celebrated in September, associated with cattle raising, but this aspect has diminished in recent years. Despite this, the fair still features stands and booths erected for the sale of cattle and livestock.
Спорт
Жергілікті футбол (футбол) командасы - 80 жылдық тарихы бар Club Deportivo Iliturgi, ұлттық футбол лигасының үшінші дивизионында ойнайды. Футзалдан жергілікті команда - Andújar Fútbol Sala, ол Ұлттық бірінші А дивизионында. 2008 жылдың қыркүйегінде паралимпиадалық жүзуші Мигель Анхель Мартинес Тахуэло Пекинде өткен Паралимпиада ойындарына қатысып, осы қаланың алғашқы өкілі болды. Ол 100 метрлік жарыста (5-орын), 50 метрлік жарыста (6-орын) және 50 метрлік еңкейіп жүзуде (5-орын) 3 паралимпиадалық жүлде жеңіп алды.
The local football (soccer) team is the 80 year old Club Deportivo Iliturgi, in the third division of the national soccer league. In futsal, the local team is Andújar Fútbol Sala, which is in the First National Division A. In September 2008, the Paralympic swimmer Miguel Ángel Martínez Tajuelo was the first native of the city to participate in these games, attending the Paralympic Games in Beijing 2008. He won 3 Paralympic awards in the 100 meter race (5th), 50 meter race (6th) and 50 meter backstroke (5th).