Кіріспе

1196 жылы қайтыс болған) - ағылшын саяси агитаторы Уильям Фиц Осберт немесе Ұзын сақалды Уильям (1196 жылы қайтыс болған) – Лондон тұрғыны, 1196 жылғы көктемдегі халық көтерілісінде "кедейлердің жақтасы" рөлін атқарған. Англияда кедейлер мен шаруалардың халықтық көтерілістері 12 ғасырда сирек болатын және оңай басып тасталатын. 1196 жылғы көтеріліс туралы ең толық мәліметтер сол замандағы ағылшын тарихшысы Уильям Ньюбургтің "Англия тарихы" (Historia rerum anglicarum) атты еңбегіндегі "Лондонда Уильям жасаған құйрық және оның батылдығы үшін қандай жаза алғаны туралы" деген тарауда келтірілген.

Көтеріліс

Фитц Осберт өзінің ізбасарларына демагогиялық сияқты харизматикалық билік жүргізген ерекше тұлға болды. Ол ұзын сақал тартқандықтан, "Сақалды" деген лақап атымен белгілі болды. Ол университет білімі алған, үшінші крест жорығында болған және Лондонда мемлекеттік қызмет атқарған. Бір замандасы: "Ол тез ойлайтын, әдебиетте жақсы білімді, сөйлеу өнерінде шешен болды; және өзін үлкен есіммен атауға ниеттеніп, зор жоспарларды іске асыруды жоспарлай бастады". 12 және 13 ғасырлардағы Англияда қалалық көтерілістер сирек кездесетін, бірақ 1196 жылғы көктемдегі оқиғалар – ерекше жағдай. Фитц Осберт Лондонның кедей халқының қорғаушысына айналды. Ол құмарландырарлық сөздермен жиналыстар өткізіп, кедейлердің қорғаны үшін олардың көпшілігімен бірге саяхаттап, бір дереккөзге сәйкес, "кедейлердің ынтасымен байлардың озбырлығына қарсы күшті қастандық" жасады. Ол 52 000-нан астам қолдаушы жинап, Лондонның бай азаматтарының үйлеріне шабуыл жасау үшін қаланың ішінде қару-жарақ сақтады. Алайда ол король Ричард I-ге ашық қарсылық көрсетпеді және Нормандияға барып, оған адалдығын жеткізді. Бірақ Кентербери архиепископы Хьюберт Уолтер Фитц Осбертті тоқтату қажет деп шешті. Ол Фитц Осбертті ұстау үшін екі серігін жіберді, ол осы кезде жалғыз болған және оның топтарымен қоршалмаған еді. Одан кейін болған қақтығыста серіктерінің бірі қаза тапты, ал Осберт бірнеше ізбасарымен бірге Чипсайдтегі Сент-Мэри-ле-Боу шіркеуіне қашып, паналады. Ол шіркеуде амандасуды емес, оны бекініс ретінде қорғауды ниеттенді. Алайда, оның көптеген жақтастары шіркеуді күшпен қорғаудан қорқып, Хьюберт оны қарулы әскерлермен қоршап алып, өртеп жіберді. Фитц Осберт түтін мен оттан шыққанда, ол бұрын өлтірген адамның ұлынан ішінде пышақталды, содан кейін Осберт тұтқындалды. Бірнеше күннен кейін ол сотталып, "алдымен жылқылармен екіге бөлініп, содан кейін Тиберндегі дарға асылды, оның ілесінен оны тастап кетпеген тоғыз серігі де дарға асылды". Ол Лондоннан келген қылмыскерлерді жазалайтын Тибернде өлім жазасына кесілген алғашқы адам болды. Оның ізбасарлары оны шейіт деп жариялады, ал ол дарға асылған жер күнделікті жиналатын орынға айналды. Оның жазалануымен байланысты заттар құрметтелді, тіпті ол қайтыс болған жердегі топырақ та жиналды, нәтижесінде шұңқыр пайда болды. Соңында адамдарды қашықтықта ұстау үшін қарулы күзетшілер қойылды. Кейінгі ғасырларда мұндай көтерілістер жиіледі; 12 және 13 ғасырларда ағылшын патшалары аристократияның көтерілістерінен үнемі қиындық көріп, бірақ қара халықтан сирек мәселе тудырды.

Дәйексөздер

Мен кедейлердің құтқарушысымын. Сендер, о, кедейлер! Байлардың ауыр қолдарының зорлығын бастан өткергендер, құтқарылу туралы нанымның суларымнан ішіңдер, және мұны қуанышпен жасай аласыңдар; себебі сендерге арналған уақыт жақын. Мен суды судан бөлемін. Адамдар – су. Мен көңіл толымдарды мақтаншыл және опасыздыққа бой алғандардан бөліп аламын. Мен сайланғандарды құмарлардан, жарықты қараңғыдан ажыратамын.