Психикалық күйді бағалау (MSE) – неврологияда және психиатрияда маңызды сараптама. Пациенттің мінез-құлқы, ой-өрісі, есте сақтау қабілетін анықтап, дұрыс диагноз қоюға көмектеседі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Науқастың қазіргі психикалық жағдайын бағалау және сипаттау жолы
Way of observing and describing a patient's current state of mind
Психикалық жағдайды бағалау (ПЖБ) неврологиялық және психиатриялық практикада клиникалық сараптама процесінің маңызды бөлігі болып табылады. Бұл – белгілі бір уақытта науқастың психологиялық қызметін сыртқы түрі, мінез-құлқы, көңіл-күйі мен әсері, сөйлеуі, ойлау процесі, ой мазмұны, қабылдауы, танымдық қабілеттері, өзіне-өзі сынағы және бағалауы бойынша құрылымды түрде бағалау және сипаттау тәсілі. ПЖБ-ның бөлімдерінде және ПЖБ салаларының тізбегі мен атауларында шағын айырмашылықтар болуы мүмкін. ПЖБ-ның мақсаты – науқастың психикалық жағдайының толыққанды суретін алу, ол психиатриялық тарихтың өмірбаяндық және тарихи мәліметтерімен біріктірілгенде дәрігерге дұрыс диагноз қоюға және емді жоспарлау үшін қажетті түсіндірме жасауға мүмкіндік береді. Деректер тікелей және жанама әдістер арқылы жиналады: өмірбаяндық және әлеуметтік ақпаратты алу кезіндегі байқау, қазіргі симптомдар туралы сұрақтар және ресми психологиялық тесттер. ПЖБ-ны деменцияны анықтауға арналған қысқаша нейропсихологиялық тесті болып табылатын мини-психикалық жағдайды бағалаумен (МПЖБ) шатастыруға болмайды.
The mental status examination (MSE) is an important part of the clinical assessment process in neurological and psychiatric practice. It is a structured way of observing and describing a patient's psychological functioning at a given point in time, under the domains of appearance, attitude, behavior, mood and affect, speech, thought process, thought content, perception, cognition, insight, and judgment. There are some minor variations in the subdivision of the MSE and the sequence and names of MSE domains. The purpose of the MSE is to obtain a comprehensive cross sectional description of the patient's mental state, which, when combined with the biographical and historical information of the psychiatric history, allows the clinician to make an accurate diagnosis and formulation, which are required for coherent treatment planning. The data are collected through a combination of direct and indirect means: unstructured observation while obtaining the biographical and social information, focused questions about current symptoms, and formalised psychological tests. The MSE is not to be confused with the mini–mental state examination (MMSE), which is a brief neuropsychological screening test for dementia.
Теориялық негіздер
МЭС психиатриядағы сипаттамалық психопатология немесе сипаттамалық феноменология деп аталатын көзқарас негізінде қалыптасқан. Бұл көзқарас философ және психиатр Карл Ясперстің еңбектерінен дамыды. Ясперстің пікірінше, пациенттің өзінің баяндамасы (эмпатиялық және теориялық емес зерттеу арқылы) арқылы ғана оның тәжірибесін түсінуге болады, бұл интерпретациялық немесе психоаналитикалық тәсілден өзгеше, онда талдаушы пациенттің өзі білмейтін тәжірибелерін немесе процестерін, мысалы, қорғаныс механизмдерін немесе бейсаналық күйзелістерін түсіне алады деп есептеледі. Іс жүзінде МЭС – эмпатиялық сипаттамалық феноменология мен эмпирикалық клиникалық байқаудың үйлесімі. Клиникалық психиатрияда феноменология термині бұрмаланған деген пікір бар: қазіргі қолданыста бұл психиатриялық пациенттің объективті сипаттамалары жиынтығы (белгілер мен симптомдардың синонимі) ретінде қарастырылады, бұл бастапқы мағынасымен – пациенттің субъективті тәжірибесін түсінумен – қарама-қайшы келеді.
The MSE derives from an approach to psychiatry known as descriptive psychopathology or descriptive phenomenology, which developed from the work of the philosopher and psychiatrist Karl Jaspers. From Jaspers' perspective it was assumed that the only way to comprehend a patient's experience is through his or her own description (through an approach of empathic and non theoretical enquiry), as distinct from an interpretive or psychoanalytic approach which assumes the analyst might understand experiences or processes of which the patient is unaware, such as defense mechanisms or unconscious drives. In practice, the MSE is a blend of empathic descriptive phenomenology and empirical clinical observation. It has been argued that the term phenomenology has become corrupted in clinical psychiatry: current usage, as a set of supposedly objective descriptions of a psychiatric patient (a synonym for signs and symptoms), is incompatible with the original meaning which was concerned with comprehending a patient's subjective experience.
Қолдану
Психикалық жағдайды бағалау – білікті (психикалық) денсаулық сақтау мамандарының негізгі дағдысы. Бұл амбулаториялық немесе психиатриялық стационардағы алғашқы психиатриялық тексерудің маңызды бөлігі болып табылады. Бұл пациенттің мінез-құлқына бақылау жасауға негізделген жүйелі мәліметтерді жинау, ол сұхбат кезінде маманның көз алдында болады. Мақсаты – өзіне және басқаларға қауіп төндіретіндей психикалық аурулардың белгілерін және көріністерін анықтау, олар сұхбат уақытында байқалады. Бұдан әрі, пациенттің жағдайды түсінуі, ой-пікір қабілеті және абстрактілі ойлау дағдысы туралы мәліметтер емдеу стратегиясын және тиісті емдеу ортасын таңдау үшін пайдаланылады. Бұл бейресми сауалнама түрінде жүргізіледі, ашық және жабық сұрақтарды қолдану арқылы, сондай-ақ танымдық функцияларды бағалау үшін құрылымдалған тесттермен толықтырылады. Психикалық жағдайды бағалау (ПЖБ) дәрігерлер мен медбикелер жүргізетін толыққанды физикалық тексерудің бір бөлігі болып саналады, бірақ психиатриялық емес жағдайларда оны тез және қысқартылған түрде жүргізуге болады. Мәліметтер әдетте стандартты тақырыптармен еркін мәтін түрінде жазылады, бірақ шұғыл жағдайларда, мысалы, жедел жәрдем қызметкерлері немесе шұғыл көмек бөлімінің қызметкерлері үшін қысқаша ПЖБ тізімдері қолжетімді. ПЖБ-ден алынған мәліметтер, пациенттің өмірбаяны және әлеуметтік ақпаратымен бірге, диагноз қоюға, психиатриялық тұжырымдама жасауға және емдеу жоспарын құруға пайдаланылады.
The mental status examination is a core skill of qualified (mental) health personnel. It is a key part of the initial psychiatric assessment in an outpatient or psychiatric hospital setting. It is a systematic collection of data based on observation of the patient's behavior while the patient is in the clinician's view during the interview. The purpose is to obtain evidence of symptoms and signs of mental disorders, including danger to self and others, that are present at the time of the interview. Further, information on the patient's insight, judgment, and capacity for abstract reasoning is used to inform decisions about treatment strategy and the choice of an appropriate treatment setting. It is carried out in the manner of an informal enquiry, using a combination of open and closed questions, supplemented by structured tests to assess cognition. The MSE can also be considered part of the comprehensive physical examination performed by physicians and nurses although it may be performed in a cursory and abbreviated way in non mental health settings. Information is usually recorded as free form text using the standard headings, but brief MSE checklists are available for use in emergency situations, for example, by paramedics or emergency department staff. The information obtained in the MSE is used, together with the biographical and social information of the psychiatric history, to generate a diagnosis, a psychiatric formulation and a treatment plan.
Сыртқы келбеті
Дәрігерлер пациенттің сыртқы түрі, соның ішінде шамамен жасы, бойы, салмағы, киімдері мен күтімге қатысты физикалық аспектілерді бағалайды. Көзге жарқын немесе ерекше киімдер манияны, ал ұқыпсыз, кір киімдер шизофренияны немесе депрессияны көрсете алады. Егер пациент өзінің нақты жасынан едәуір үлкен көрінсе, бұл созылмалы түрде өзін баптамауының немесе денсаулығының нашарлауының белгісі болуы мүмкін. Нақты бір топтың киімдері мен аксессуарлары, денеде жасалған өзгерістер немесе пациенттің жынысына сәйкес келмейтін киімдер оның мінез-құлқы туралы ақпарат бере алады. Сыртқы түріне қатысты байқауларға алкоголизмнің немесе есірткіге тәуелділіктің физикалық белгілері, мысалы, нашар тамақтану, никотинмен дақтанған тістер, тіс эрозиясы, ингаляциялық есірткілерден ауыз айналасындағы бөртпелер немесе тамырға егуден қалған іздер жатуы мүмкін. Сонымен қатар, өзін ұқыпсыз ұстау немесе мас болу салдарынан нашар жеке гигиенаны көрсететін кез келген иіс те байқауға жатады. Салмақ жоғалту депрессиялық ауруды, физикалық сырқатты немесе анорексияны білдіруі мүмкін.
Clinicians assess the physical aspects such as the appearance of a patient, including apparent age, height, weight, and manner of dress and grooming. Colorful or bizarre clothing might suggest mania, while unkempt, dirty clothes might suggest schizophrenia or depression. If the patient appears much older than his or her chronological age this can suggest chronic poor self care or ill health. Clothing and accessories of a particular subculture, body modifications, or clothing not typical of the patient's gender, might give clues to personality. Observations of physical appearance might include the physical features of alcoholism or drug abuse, such as signs of malnutrition, nicotine stains, dental erosion, a rash around the mouth from inhalant abuse, or needle track marks from intravenous drug abuse. Observations can also include any odor which might suggest poor personal hygiene due to extreme self neglect, or alcohol intoxication. Weight loss could also signify a depressive disorder, physical illness, anorexia nervosa
Қалай қарау керек
Қарым-қатынас, сондай-ақ раппорт немесе ынтымақтастық деп те аталатын ұстаным, пациенттің тексеру процесіне қатысуын және бағалау барысында алынған ақпараттың сапасын көрсетеді. Ұстанымды бағалау кезінде пациенттің көмек көрсетуге дайындығы, жаушылдығы, ашықтығы немесе жасыруға бейімділігі анықталады. Бұл бақылауға ерекше қозғалыстарды, сондай-ақ пациенттің жалпы белсенділік деңгейі мен ояруын, көзбен байланысын және жүріс-тұрысын қарауды қамтиды. Стереотиптер (мағынасыз, қайталама қозғалыстар, мысалы, діңгелектеу немесе бас соғу) немесе манеризмдер (мақсатқа бағытталған сияқты қайталама, қалыптан тыс қозғалыстар, мысалы, әрекет немесе қалыптан тыс жүріс) созылмалы шизофренияның немесе аутизмнің белгісі болуы мүмкін. Мания немесе делирийді көрсететін ояру мен қозғалыстың күшеюі сияқты (психомоторлық қозушылық немесе гипербелсенділік деп сипатталады) жалпы мінез-құлықтың бұзылулары да байқалуы мүмкін. Отыра алмау акатизияны білдіруі мүмкін, ол антипсихотикалық дәрілердің жанама әсері болып табылады. Сол сияқты, ояру мен қозғалыстың жалпы төмендеуі (психомоторлық баяулау, акинезия немесе ступор ретінде сипатталады) депрессияны немесе Паркинсон ауруы, деменция немесе делирий сияқты медициналық жағдайды көрсетуі мүмкін. Тексеруші сондай-ақ көздің қозғалысын (бір жаққа қайта-қайта қарау пациентте галлюцинациялар болуы мүмкін екенін көрсетеді) және көзбен байланыстың сапасын (пациенттің эмоционалдық жағдайы туралы ақпарат бере алады) бағалайды. Көзбен байланыстың жоқтығы депрессияның немесе аутизмнің белгісі болуы мүмкін.
Attitude, also known as rapport or cooperation, refers to the patient's approach to the interview process and the quality of information obtained during the assessment. Observations of attitude include whether the patient is cooperative, hostile, open or secretive. include observations of specific abnormal movements, as well as more general observations of the patient's level of activity and arousal, and observations of the patient's eye contact and gait.). Stereotypies (repetitive purposeless movements such as rocking or head banging) or mannerisms (repetitive quasi purposeful abnormal movements such as a gesture or abnormal gait) may be a feature of chronic schizophrenia or autism. More global behavioural abnormalities may be noted, such as an increase in arousal and movement (described as psychomotor agitation or hyperactivity) which might reflect mania or delirium. An inability to sit still might represent akathisia, a side effect of antipsychotic medication. Similarly, a global decrease in arousal and movement (described as psychomotor retardation, akinesia or stupor) might indicate depression or a medical condition such as Parkinson's disease, dementia or delirium. The examiner would also comment on eye movements (repeatedly glancing to one side can suggest that the patient is experiencing hallucinations), and the quality of eye contact (which can provide clues to the patient's emotional state). Lack of eye contact may suggest depression or autism.
Көңіл күйі мен әсері
МСЭ-де көңіл-күй мен аффект арасындағы айырмашылыққа қатысты пікірталас болады. Мысалы, Trzepacz және Baker (1993) аффектіні "адамның ішкі эмоционалдық жағдайының сыртқы және динамикалық көрінісі" деп, ал көңіл-күйін "адамның кез келген сәттегі басым ішкі жағдайы" деп сипаттайды. Ал Sims (1995) аффектіні "нақтырақ, ерекше сезімдер" деп, көңіл-күйін "ұзаққа созылатын жағдай немесе мінез-құлық" деп атайды. Осы мақалада Trzepacz және Baker (1993) берген анықтамалар қолданылады, яғни көңіл-күй – пациенттің өзі сипаттаған қазіргі субъективті жағдайы, ал аффект – емтиханшының пациенттің эмоционалдық жағдайының сапасы туралы объективті байқаулар негізінде жасаған қорытындылары. Бұл конверсиялық бұзылыстың бір белгісі, ол бұрынғы мәтіндерде "истерия" деп аталып келген.
The distinction between mood and affect in the MSE is subject to some disagreement. For example, Trzepacz and Baker (1993) describe affect as "the external and dynamic manifestations of a person's internal emotional state" and mood as "a person's predominant internal state at any one time", whereas Sims (1995) refers to affect as "differentiated specific feelings" and mood as "a more prolonged state or disposition". This article will use the Trzepacz and Baker (1993) definitions, with mood regarded as a current subjective state as described by the patient, and affect as the examiner's inferences of the quality of the patient's emotional state based on objective observation. a feature of conversion disorder, which is historically termed "hysteria" in older texts.
Сөйлеу
Сөйлеу пациенттің еркін сөйлеуін бақылау және сондай-ақ нақты тілдік функцияларды тексеру үшін құрылған тесттерді қолдану арқылы бағаланады. Осы бөлім сөйлеудің мазмұнына емес, оның қалыптасуына қатысты, ал ойлау процесі мен ойлау мазмұны бөлімінде (төменде қараңыз) осы мәселелер қарастырылады. Пациенттің еркін сөйлеуін бақылағанда, сұхбаттасушы дауыстың күші, ырғағы, прозодиясы, интонациясы, тоны, дауыс шығару, артикуляция, сөздердің саны, жылдамдығы, сөйлеудің спонтандығы және кешігуі сияқты паралингвистикалық ерекшеліктерге назар аударып, оларға түсініктеме береді. Сөйлеуді құрылымды бағалауға пациенттен белгілі бір санаттан белгілі бір уақыт ішінде мүмкіндігінше көп сөздерді атауын, қысқа сөйлемдерді қайталауын немесе айтуын сұрау арқылы экспрессивті тілді бағалау кіреді. Жақсы түсінікті тілдік тесттер де шағын психикалық тексерудің бір бөлігі болып табылады. Көбінесе, қабылдау және экспрессивті тілді құрылымды бағалау нәтижелері «Танымдық қабілеттер» бөлімінде жазылады (төменде қараңыз). Тілдік бағалау афония немесе дизартрия, сондай-ақ афазиямен жүретін инсульт немесе деменция сияқты неврологиялық жағдайларды, кекеш, сөз үйлесімсіздігі немесе үнсіздік сияқты тілдің ерекше бұзылыстарын анықтауға мүмкіндік береді. Аутизм спектрінің бұзылыстары бар адамдарда сөйлеудің паралингвистикалық және прагматикалық аспектілерінде бұрмалаушылықтар болуы мүмкін. Эхолалия (басқа біреудің сөздерін қайталау) және палилалия (өз сөздерін қайталау) аутизм, шизофрения немесе Альцгеймер ауруы бар пациенттерде кездесуі мүмкін. Шизофрениямен ауыратын адам неологизмдерді қолдануы мүмкін, яғни оларды қолданушыға ғана белгілі мағынасы бар, жаңадан құрастырылған сөздерді. Сөйлеуді бағалау көңіл-күйді бағалауға да көмектеседі, мысалы, мания немесе алаңдаушылықпен ауыратын адамдарда сөйлеу жылдам, қатты және үдемелі болуы мүмкін, ал депрессияға шалдыққан науқастарда сөйлеу кешігіп, баяу, тыныш және ойшалаған түрде болады.
Speech is assessed by observing the patient's spontaneous speech, and also by using structured tests of specific language functions. This heading is concerned with the production of speech rather than the content of speech, which is addressed under thought process and thought content (see below). When observing the patient's spontaneous speech, the interviewer will note and comment on paralinguistic features such as the loudness, rhythm, prosody, intonation, pitch, phonation, articulation, quantity, rate, spontaneity and latency of speech. A structured assessment of speech includes an assessment of expressive language by asking the patient to name objects, repeat short sentences, or produce as many words as possible from a certain category in a set time. Simple language tests also form part of the mini mental state examination. In practice, the structured assessment of receptive and expressive language is often reported under Cognition (see below). Language assessment will allow the recognition of medical conditions presenting with aphonia or dysarthria, neurological conditions such as stroke or dementia presenting with aphasia, and specific language disorders such as stuttering, cluttering or mutism. People with autism spectrum disorders may have abnormalities in paralinguistic and pragmatic aspects of their speech. Echolalia (repetition of another person's words) and palilalia (repetition of the subject's own words) can be heard with patients with autism, schizophrenia or Alzheimer's disease. A person with schizophrenia might use neologisms, which are made up words which have a specific meaning to the person using them. Speech assessment also contributes to assessment of mood, for example people with mania or anxiety may have rapid, loud and pressured speech; on the other hand depressed patients will typically have a prolonged speech latency and speak in a slow, quiet and hesitant manner.
Ойлау процесі
МЭС-те ойлау процесі ойдың көлемі, темпі (ағым жылдамдығы) және формасы (немесе логикалық байланыстылығы) туралы мәлімет береді. Ойлау процесін тікелей байқау мүмкін емес, оны науқас сипаттауы мүмкін немесе науқастың сөйлеуінен болжауға болады. Ойдың формасы осы санатта қарастырылады. Ой формасын А→В бағытталған ой (қалыпты) деп сипаттау керек, ал формалды ойлау бұзылыстарынан ажырату қажет. Ойлау процесінің үзілуі немесе ұйымсыздығы формалды ойлау бұзылысы деп аталады және оны ой тоқтату, бірігу, ассоциациялардың әлсіреуі, жанама ойлау, ойдың бұрылуы, шахматтағы жылдам қозғалыс сияқты нақтырақ сипаттауға болады. Науқас көптеген маңызсыз егжей-тегжейлерді қосып, жиі ойдан ауытқыса да, бірақ негізгі тақырыпқа назар сақтайтын болса, ойлау "жай-күйлі" деп сипатталады. Жай-күйлі ойлауды көбінесе ұайымдау бұзылыстары немесе кейбір жеке тұлғалық бұзылыстар кезінде байқауға болады. Ойдың қарқынына қатысты, кейбір адамдар "ойдың шашырауы" (маниялық симптом) сезінуі мүмкін, онда ойлары соншалықты жылдам болады, сөйлеуі ұғымсыз болып көрінеді, бірақ ойдың шашырауында мұқият бақылаушы науқастың сөйлеуінде поэтикалық, дыбыстық, ұйқасты ассоциациялардың тізбегін ажырата алады (мысалы, "Мен шабдалы жеуді жақсы көремін, жағажайлар, құм сарайлары толқындарда құлайды, батырлар финалға барады, фи-фи-фум. Алтын жұмыртқа"). Керісінше, адамның ойлауы баяулаған немесе тежелген деп сипатталуы мүмкін, онда ойлар аздаған ассоциациялармен баяу дамиды. Ойдың жеткіліксіздігі – ойдың жалпы көлемінің азаюы және шизофренияның теріс симптомдарының бірі. Бұл сонымен қатар ауыр депрессияның немесе деменцияның белгісі болуы мүмкін. Деменциямен ауыратын науқаста ойдың қайталануы да болуы мүмкін. Ойдың қайталануы – адамның бірнеше шектеулі идеялар жиынтығына қайта-қайта оралуы.
Thought process in the MSE refers to the quantity, tempo (rate of flow) and form (or logical coherence) of thought. Thought process cannot be directly observed but can only be described by the patient, or inferred from a patient's speech. Form of the thought is captured in this category. One should describe the thought form as thought directed A→B (normal), versus formal thought disorders. A pattern of interruption or disorganization of thought processes is broadly referred to as formal thought disorder, and might be described more specifically as thought blocking, fusion, loosening of associations, tangential thinking, derailment of thought, knight's move thinking. Thought may be described as 'circumstantial' when a patient includes a great deal of irrelevant detail and makes frequent diversions, but remains focused on the broad topic. Circumstantial thinking might be observed in anxiety disorders or certain kinds of personality disorders. Regarding the tempo of thought, some people may experience 'flight of ideas' (a manic symptom), when their thoughts are so rapid that their speech seems incoherent, although in flight of ideas a careful observer can discern a chain of poetic, syllabic, rhyming associations in the patient's speech (i. e., "I love to eat peaches, beach beaches, sand castles fall in the waves, braves are going to the finals, fee fi fo fum. Golden egg."). Alternatively an individual may be described as having retarded or inhibited thinking, in which thoughts seem to progress slowly with few associations. Poverty of thought is a global reduction in the quantity of thought and one of the negative symptoms of schizophrenia. It can also be a feature of severe depression or dementia. A patient with dementia might also experience thought perseveration. Thought perseveration refers to a pattern where a person keeps returning to the same limited set of ideas.
Ой мазмұны
МСЕ есебінің ең үлкен бөлігі – ой мазмұнының сипаттамасы болады. Онда пациенттің өзіне-өлімі туралы ойлары, депрессивтік ойлау, қате пікірлер, үстем идеялар, мақтаныш, фобиялар және алаңдатушы ойлар сипатталады. Ой мазмұнын патологиялық және патологиялық емес ойларға бөліп қарастыру қажет. Маңыздысы, өзіне-өлімі туралы ойларды басып кіретін, қаланбаған және осы ойларға сәйкес әрекет ету мүмкіндігіне (mens rea) айналдыруға келмейтін, немесе өзіне-өлімі әрекетіне (actus reus) алып келуі мүмкін ойлар деп нақты анықтау керек. Ой мазмұнының бұрмалануын анықтау үшін, адамдардың ойларын қарқындылығы, маңыздылығы, ойлармен байланысты эмоциялар, ойлардың өз ойлары ретінде қабылдану деңгейі және оларға бақылаудың болуы, сондай-ақ ойларға байланысты сенім немесе нанымның күші тұрғысынан ашық сұрақтар арқылы зерттеу қажет.
A description of thought content would be the largest section of the MSE report. It would describe a patient's suicidal thoughts, depressed cognition, delusions, overvalued ideas, obsessions, phobias and preoccupations. One should separate the thought content into pathological thought, versus non pathological thought. Importantly one should specify suicidal thoughts as either intrusive, unwanted, and not able to translate in the capacity to act on these thoughts (mens rea), versus suicidal thoughts that may lead to the act of suicide (actus reus). Abnormalities of thought content are established by exploring individuals' thoughts in an open ended conversational manner with regard to their intensity, salience, the emotions associated with the thoughts, the extent to which the thoughts are experienced as one's own and under one's control, and the degree of belief or conviction associated with the thoughts.
Аңшыл ойлар
Алдаудың үш маңызды қасиеті бар: оны «жалған, өзгермейтін идея немесе сенім (1), науқастың білім деңгейіне, мәдениетіне және әлеуметтік ортасына сай келмейтін (2), ерекше нық сеніммен және жеке пікірмен ұстанатын (3)» деп анықтауға болады, және ол психоздық аурулардың негізгі белгісі болып табылады. Мысалы, белгілі бір саяси партияға немесе спорт командасына адалу кейбір қоғамдарда алдау деп есептелмейді. Науқастың алдаулары SEGUE PM мнемоникасы бойынша былай сипатталуы мүмкін: соматикалық, эротоманиялық алдау, мақтау алдау, белгісіз алдау, қызғаныш алдау (мысалы, қызғанышпен байланысты алдау), қуғыншылдық немесе параноидтық алдау, немесе көп факторлы алдау. Алдаудың тағы бірнеше түрлері бар, оларға мыналар жатады: анықтамалық алдау, алдамшы қате сәйкестендіру, немесе алдамшы естеліктер (мысалы, «Мен өткен жылы ешкі болдым») және тағы басқалар. Алдау симптомдары толық симптомдар (түсініксіздік жоқ), ішінара симптомдар (олар осы алдауларға күмән келтіре бастауы мүмкін), симптомдар жоқ (симптомдар жойылғанда) немесе толық емдеуден кейін де алдау симптомдары немесе идеялар сақталуы мүмкін, олар алдауға айналуы мүмкін. Мұны қалдық симптомдар деп сипаттауға болады. Аңшыл алдаулар шизофрения, шизофрениформдық бұзылыс, қысқа психоздық бұзылыс, мания, психоздық белгілері бар депрессия немесе алдау бұзылысы сияқты бірнеше ауруларды көрсетеді. Мысалы, алдау бұзылыстарын шизофрениядан, олардың пайда болу жасы бойынша ажыратуға болады, алдау бұзылыстары кейінірек пайда болады және жекелігі толық және зардаптанбаған болады, алдау олардың өміріне толыққанды әсер етпейді және қалыптасқан жекелігінен бөлек болады, мысалы, шаштарында жәндік бар деген сенім, бірақ бұл сенім олардың жұмысына, қарым-қатынастарына немесе біліміне әсер етпейді. Ал шизофрения көбінесе өмірдің ерте кезеңінде пайда болады, тұлғаның ыдырауымен және жұмыс, қарым-қатынас немесе білімді игерудегі қиындықтармен бірге. Алдаумен байланысты ауруларды ажырату үшін тағы да басқа белгілер бар. Алдаулар көңіл-күйге сәйкес (көңіл-күйге сәйкес келетін алдау мазмұны), маниакалық немесе депрессивті психозға тән немесе көңіл-күйге сәйкес емес (көңіл-күйге сәйкес келмейтін алдау мазмұны) ретінде сипатталуы мүмкін, соңғысы шизофренияға көбірек тән. Бақылау алдауы немесе пассивтілік сезімі (адамның санасының немесе денесінің сыртқы күштің немесе агенттіктің ықпалында немесе бақылауында екенін сезінуі) шизофренияға тән. Бұған ойды жоғалту, ойды енгізу, ойды тарату және соматикалық пассивтілік сияқты жағдайлар жатады. Шнайдердің бірінші дәрежелі симптомдары – шизофрения диагнозын қоюға ықпал ететін алдаулар мен галлюцинациялар жиынтығы. Күнә сезімі, кедейлік және нигилистік алдаулар (адамның санасы жоқ немесе ол өліп қалған деген сенім) депрессивті психозға тән.
A delusion has three essential qualities: it can be defined as "a false, unshakeable idea or belief (1) which is out of keeping with the patient's educational, cultural and social background (2) held with extraordinary conviction and subjective certainty (3)", and is a core feature of psychotic disorders. For instance an alliance to a particular political party, or sports team would not be considered a delusion in some societies. The patient's delusions may be described within the SEGUE PM mnemonic as: somatic, erotomanic delusions, grandiose delusions, unspecified delusions, envious delusions (c. f. delusional jealousy), persecutory or paranoid delusions, or multifactorial delusions. There are several other forms of delusions, these include descriptions such as: delusions of reference, or delusional misidentification, or delusional memories (e. g., "I was a goat last year") among others. Delusional symptoms can be reported as on a continuum from: full symptoms (with no insight), partial symptoms (where they may start questioning these delusions), nil symptoms (where symptoms are resolved), or after complete treatment there are still delusional symptoms or ideas that could develop into delusions you can characterize this as residual symptoms. Delusions can suggest several diseases such as schizophrenia, schizophreniform disorder, brief psychotic disorder, mania, depression with psychotic features, or delusional disorders. One can differentiate delusional disorders from schizophrenia for example by the age of onset for delusional disorders being older with a more complete and unaffected personality, where the delusion may only partially impact their life and be fairly encapsulated off from the rest of their formed personalityfor example, believing that a spider lives in their hair, but this belief not affecting their work, relationships, or education. Whereas schizophrenia typically arises earlier in life with a disintegration of personality and a failure to cope with work, relationships, or education. Other features differentiate diseases with delusions as well. Delusions may be described as mood congruent (the delusional content in keeping with the mood), typical of manic or depressive psychosis, or mood incongruent (delusional content not in keeping with the mood) which are more typical of schizophrenia. Delusions of control, or passivity experiences (in which the individual has the experience of the mind or body being under the influence or control of some kind of external force or agency), are typical of schizophrenia. Examples of this include experiences of thought withdrawal, thought insertion, thought broadcasting, and somatic passivity. Schneiderian first rank symptoms are a set of delusions and hallucinations which have been said to be highly suggestive of a diagnosis of schizophrenia. Delusions of guilt, delusions of poverty, and nihilistic delusions (belief that one has no mind or is already dead) are typical of depressive psychosis.
Үстемдікке ұшыраған идеялар
Артық бағаланған идея – бұл эмоционалды түрде күшті сенім, иесінің эмоционалды жағдайын немесе агрессиясын тудыруға жеткілікті, бірақ үш қасиетінен – ең маңыздысы, мәдени нормалармен үйлеспеуінен – кемшілік көрінеді. Сондықтан, кез келген мықты, бекініп қалған, жалған, бірақ мәдени тұрғыдан қалыпты сенімді "артық бағаланған идея" деп санауға болады. Гипохондрия – адамның ауруға шалдыққандығы туралы артық бағаланған ой, дисморфофобия – дене мүшесінің қалыптан тыс екендігі, ал анорексия нервоза – артық салмақты немесе семіз екендігі туралы сенім.
An overvalued idea is an emotionally charged belief that may be held with sufficient conviction to make believer emotionally charged or aggressive but that fails to possess all three characteristics of delusion—most importantly, incongruity with cultural norms. Therefore, any strong, fixed, false, but culturally normative belief can be considered an "overvalued idea". Hypochondriasis is an overvalued idea that one has an illness, dysmorphophobia that a part of one's body is abnormal, and anorexia nervosa that one is overweight or fat.
Маңдай-тесіктер
Одержимость – бұл "нашар, жағымсыз, адамның өз еркімен тоқтатуға шамасы келмейтін ой", бірақ жоғарыда сипатталған пассивтілік сезімдерінен айырмашылығы, ол адамның санасынан сырттан келгендей сезілмейді. Одержимость көбінесе зорлық, жарақат, кір немесе жыныстық қатынас туралы ойлар түрінде немесе интеллектуалды тақырыптар бойынша тоқтаусыз ойлану болып көрінеді. Адам сондай-ақ күмәндікке шалдығуы мүмкін, мысалы, дұрыс шешім қабылдағанына, немесе бірдеңені ұмытып кеткеніне, мысалы газды өшіргеніне немесе үйді құлыптағанына алаңдаушылық сезінеді. Обсессивтік-компульсивті бұзылыста адам мәжбүрлеулермен немесе мәжбүрлеулерсіз (өз қалауына қарсы белгілі бір ритуалдық және мағынасыз әрекеттерді орындау қажеттігі сезімі) одермимостьті бастан кешіреді.
An obsession is an "undesired, unpleasant, intrusive thought that cannot be suppressed through the patient's volition", but unlike passivity experiences described above, they are not experienced as imposed from outside the patient's mind. Obsessions are typically intrusive thoughts of violence, injury, dirt or sex, or obsessive ruminations on intellectual themes. A person can also describe obsessional doubt, with intrusive worries about whether they have made the wrong decision, or forgotten to do something, for example turn off the gas or lock the house. In obsessive compulsive disorder, the individual experiences obsessions with or without compulsions (a sense of having to carry out certain ritualized and senseless actions against their wishes).
Қорқыныш
Фобия – "шын мәнінде ешқандай қауіп тудырмайтын затқа немесе жағдайға қатты үрей сезіну" болып табылады, және пациенттің бұл қорқыныш ақылға сыймас екенін түсінуіне байланысты, қате түсініктерден (делюзиялардан) ерекшеленеді. Фобия көбінесе нақты жағдайларға ғана тән болады және клиникалық сарапшы бағалау кезінде байқамай, науқас өз еркімен айтады.
A phobia is "a dread of an object or situation that does not in reality pose any threat", and is distinct from a delusion in that the patient is aware that the fear is irrational. A phobia is usually highly specific to certain situations and will usually be reported by the patient rather than being observed by the clinician in the assessment interview.
Қауіпті жағдайлар
Уайым – бұл бекініп, жалған немесе мазасыздық тудырмайтын, бірақ адамның санасында артық орын алып, ойын билейтін ойлар. Клиникалық тұрғыдан маңызды уайымдарға өзін-өзі өлтіру ойлары, кісі өлтіру ойлары, белгілі бір жекелік бұзылыстарымен байланысты күдік немесе қорқыныш сезімдері, депрессиялық сенімдер (мысалы, ешкім жақсы көремейді немесе сәтсіздікке ұшырайды деген ойлар) және алаңдаушылық пен депрессияның танымдық бұрмалаулары жатады.
Preoccupations are thoughts which are not fixed, false or intrusive, but have an undue prominence in the person's mind. Clinically significant preoccupations would include thoughts of suicide, homicidal thoughts, suspicious or fearful beliefs associated with certain personality disorders, depressive beliefs (for example that one is unloved or a failure), or the cognitive distortions of anxiety and depression.
Өзін-өзі өлтіру туралы ойлар
МСЭ клиникалық тәуекелді бағалауға көмектеседі, өйткені ол суицидтік немесе агрессивтік ойлардың мазмұнын толыққанды қарастырады. Суицид қаупін бағалау адамның суицидтік ойларының сипаты, өлім туралы сенімдері, өмір сүруге себептер және адам өмірін аяқтау үшін нақты жоспарлар жасаған-жасалмағаны туралы егжей-тегжейлі сұрақтарды қамтиды. Ең маңызды сұрақтар: Сізде қазір суицидтік сезімдер бар ма; Сіз бұрын өмірге қол көтергенсіз бе (келешектегі суицидтік әрекеттермен тікелей байланысты); Сіз болашақта суицид жасауды жоспарлап отырсыз ба; және сізде өзіңізді-өзіңіз өлтіруге белгілі бір мерзімдер бар ма (мысалы, нумерологиялық есептеулер, соңғы күнге сену, Аналар күні, жылдық мереке, Рождество)?
The MSE contributes to clinical risk assessment by including a thorough exploration of any suicidal or hostile thought content. Assessment of suicide risk includes detailed questioning about the nature of the person's suicidal thoughts, belief about death, reasons for living, and whether the person has made any specific plans to end his or her life. The most important questions to ask are: Do you have suicidal feeling now; have you ever attempted suicide (highly correlated with future suicide attempts); do you have plans to commit suicide in the future; and, do you have any deadlines where you may commit suicide (e. g., numerology calculation, doomsday belief, Mother's Day, anniversary, Christmas).
Түсініктер
Бұл жағдайда қабылдау – кез келген сезімдік тәжірибе, ал қабылдаудың бұзылуының үш негізгі түрі – галлюцинациялар, псевдогаллюцинациялар және иллюзиялар. Галлюцинация – сыртқы тітіркендіргіш болмағанда туындайтын сезімдік қабылдау, ол сыртқы немесе объективті кеңістікте (яғни, субъект үшін нақты секілді) сезіледі. Иллюзия – сыртқы ынталандыру бар болғандағы жалған сезімдік қабылдау, яғни сезімдік тәжірибенің бұрмалануы, және субъект оны сондай деп тануы мүмкін. Псевдогаллюцинация ішкі немесе субъективті кеңістікте (мысалы, "басымдағы дауыстар" сияқты) сезіледі және ол қиялға жақын деп есептеледі. Басқа сезімдік аномалияларға пациенттің уақыт сезімінің бұрмалануы (мысалы, дежа-ву), немесе өзіне қатысты сезімінің бұрмалануы (деперсонализация) немесе шындық сезімінің бұрмалануы (дереализация) жатады.
A perception in this context is any sensory experience, and the three broad types of perceptual disturbance are hallucinations, pseudohallucinations and illusions. A hallucination is defined as a sensory perception in the absence of any external stimulus, and is experienced in external or objective space (i. e. experienced by the subject as real). An illusion is defined as a false sensory perception in the presence of an external stimulus, in other words a distortion of a sensory experience, and may be recognized as such by the subject. A pseudohallucination is experienced in internal or subjective space (for example as "voices in my head") and is regarded as akin to fantasy. Other sensory abnormalities include a distortion of the patient's sense of time, for example déjà vu, or a distortion of the sense of self (depersonalization) or sense of reality (derealization).
Танымдық
Бұл бөлімде пациенттің сергектігі, бағдарлануы, зейін, есте сақтау қабілеті, визуалды-кеңістіктік функциясы, тілдік және атқарушылық функциялар деңгейі қарастырылады. МЭС-тің басқа бөлімдерінен айырмашылығы, құрылымдалмаған байқаудан өзге, құрылымдалған тесттер де қолданылады. Сергектік – сананың деңгейінің, яғни қоршаған ортаға сезіну және оған жауап беру қабілетінің жалпы бағасы, ол сергекті, бұлтты, ұйқылы немесе тоқыраған деп сипатталуы мүмкін. Бағдарлану пациенттен қайда екенін (ғимарат, қала, облыс сияқты) және уақытты (сағат, күн, күнтізбелік күні) сұрау арқылы бағаланады. Зейін мен шоғырлану бірнеше тесттер арқылы бағаланады, көбінесе 100-ден 7-ні тізбектеп алу және осы айырмадан 5 рет 7-ні алу. Сондай-ақ, бес әріпті сөзді керісінше айту, апта күндерін немесе айларын кері тізбекпен атау, жиырма бестен үшті тізбектеп алу және сандық қатарды еске сақтау тесттері қолданылады. Есте сақтау тікелей тіркелу (сөздерді қайталау), қысқа мерзімді есте сақтау (кейіннен сөздерді немесе қысқа абзацты еске түсіру) және ұзақ мерзімді есте сақтау (тарихи немесе географиялық фактілерді еске түсіру) тұрғысынан бағаланады. Визуалды-кеңістіктік функцияны диаграмманы көшіру, сағат бетін салу немесе кабинеттің картасын салу қабілеті арқылы бағалауға болады. Тіл пациенттің заттарды атау, сөздерді қайталау қабілеті, сондай-ақ оның спонтанды сөйлеуі мен нұсқауларға жауабы арқылы бағаланады. Атқарушылық функцияны «ұқсастықтар» сұрақтары арқылы тексеруге болады («X пен Y-дің ортақ қасиеттері қандай?»), сондай-ақ сөздік сұйықтық тапсырмасы арқылы (мысалы, «бір минут ішінде F әрпімен басталатын барынша көп сөздерді атаңыз»). Мини психикалық тексеру – бұл МЭС-тің құрамында кеңінен қолданылатын қарапайым құрылымдалған танымдық бағалау. Зейін мен шоғырланудың жеңіл бұзылуы алаңдаулы және ыңғайсыздық сезімінен туындаған кез келген психикалық ауруда (психоздық күйлерді қоса алғанда) болуы мүмкін, бірақ кең ауқымды танымдық бұзылыстар мидың жұмысындағы ауыр бұзылуды, мысалы, делирий, деменция немесе улануды көрсетеді. Тілдің ерекше бұзылыстары Верникке аймағының немесе Брока аймағының патологиясымен байланысты болуы мүмкін. Корсаков синдромында басқа танымдық функциялар сақталған күйде есте сақтау қабілетінің айқын нашарлауы байқалады. Бұл жағдайда визуалды-кеңістіктік немесе құрылымдық бұзылыстар тежеуіш жамылғының патологиясымен байланысты болуы мүмкін, ал атқарушылық функция тесттеріндегі бұзылыстар алдыңғы жамылғының патологиясын көрсетеді. Мұндай қысқаша танымдық тестілеу тек скрининг ретінде қарастырылады және кез келген бұзылыстар ресми нейропсихологиялық тестілеу арқылы мұқият бағаланады. Кейбір жағдайларда МЭС қысқаша нейропсихиатриялық тексеруді де қамтуы мүмкін. Егер адам моторлық тізбекті қайталап орындай алмаса (мысалы, «қағаз, қайшы, тас»), онда алдыңғы жамылғының патологиясы болуы мүмкін. Артқы бағаналар пациенттің білезіктері мен тобықтарындағы дыбыс тақтасының дірілісін сезу қабілетімен бағаланады. Париетальді жақ пациенттің көзін жұмып, тек қолмен ұстап заттарды анықтау қабілетімен бағаланады. Егер адам қолдарын созып, аяқтарын біріктіріп, көзін жұмып тұрып, дірілдемей тұра алмаса (Ромберг белгісі), затқа жеткен кезде діріл пайда болса немесе белгілі бір нүктеге көзін жұмып тие алмаса, онда мишақша бұзылысы болуы мүмкін. Базальді ганглиялардың патологиясы аяқ-қолдардың қатаюымен, қозғалысқа қарсылық көрсетуімен және ерекше еріксіз қозғалыстардың болуымен көрінеді. Артқы қақпақтың зақымдануын анықтау үшін пациенттен көзін жоғары қарауын сұрауға болады (Парино синдромы). Мұндай неврологиялық белгілер психиатриялық дәрілердің әсерінен, созылмалы есірткі немесе алкоголь қолданудан, бас жарақаттарынан, ісіктерден немесе басқа да ми ауруларынан туындауы мүмкін.
This section of the MSE covers the patient's level of alertness, orientation, attention, memory, visuospatial functioning, language functions and executive functions. Unlike other sections of the MSE, use is made of structured tests in addition to unstructured observation. Alertness is a global observation of level of consciousness, i. e. awareness of and responsiveness to the environment, and this might be described as alert, clouded, drowsy, or stuporous. Orientation is assessed by asking the patient where he or she is (for example what building, town and state) and what time it is (time, day, date). Attention and concentration are assessed by several tests, commonly serial sevens test subtracting 7 from 100 and subtracting 7 from the difference 5 times. Alternatively: spelling a five letter word backwards, saying the months or days of the week in reverse order, serial threes (subtract three from twenty five times), and by testing digit span. Memory is assessed in terms of immediate registration (repeating a set of words), short term memory (recalling the set of words after an interval, or recalling a short paragraph), and long term memory (recollection of well known historical or geographical facts). Visuospatial functioning can be assessed by the ability to copy a diagram, draw a clock face, or draw a map of the consulting room. Language is assessed through the ability to name objects, repeat phrases, and by observing the individual's spontaneous speech and response to instructions. Executive functioning can be screened for by asking the "similarities" questions ("what do x and y have in common?") and by means of a verbal fluency task (e. g. "list as many words as you can starting with the letter F, in one minute"). The mini mental state examination is a simple structured cognitive assessment which is in widespread use as a component of the MSE. Mild impairment of attention and concentration may occur in any mental illness where people are anxious and distractible (including psychotic states), but more extensive cognitive abnormalities are likely to indicate a gross disturbance of brain functioning such as delirium, dementia or intoxication. Specific language abnormalities may be associated with pathology in Wernicke's area or Broca's area of the brain. In Korsakoff's syndrome there is dramatic memory impairment with relative preservation of other cognitive functions. Visuospatial or constructional abnormalities here may be associated with parietal lobe pathology, and abnormalities in executive functioning tests may indicate frontal lobe pathology. This kind of brief cognitive testing is regarded as a screening process only, and any abnormalities are more carefully assessed using formal neuropsychological testing. The MSE may include a brief neuropsychiatric examination in some situations. Frontal lobe pathology is suggested if the person cannot repetitively execute a motor sequence (e. g. "paper scissors rock"). The posterior columns are assessed by the person's ability to feel the vibrations of a tuning fork on the wrists and ankles. The parietal lobe can be assessed by the person's ability to identify objects by touch alone and with eyes closed. A cerebellar disorder may be present if the person cannot stand with arms extended, feet touching and eyes closed without swaying (Romberg's sign); if there is a tremor when the person reaches for an object; or if he or she is unable to touch a fixed point, close the eyes and touch the same point again. Pathology in the basal ganglia may be indicated by rigidity and resistance to movement of the limbs, and by the presence of characteristic involuntary movements. A lesion in the posterior fossa can be detected by asking the patient to roll his or her eyes upwards (Parinaud's syndrome). Focal neurological signs such as these might reflect the effects of some prescribed psychiatric medications, chronic drug or alcohol use, head injuries, tumors or other brain disorders.
Түсіну
Адамның психикалық ауруын қабылдауы оның мәселені түсіндіру жолы және емдеу мүмкіндіктерін түсінуі арқылы бағаланады. Осы ретте, түсініктің үш құрамы бар деуге болады: өз психикалық ауруыңды мойындау, емдеуге ұмтылу және қалыпты емес психикалық құбылыстарды (мысалы, қате түсініктер мен галлюцинацияларды) патологиялық деп қайта бағалау қабілеті. Түсінік үзділіссіз болатындықтан, дәрігер оны жай ғана бар немесе жоқ деп сипаттамауы керек, пациенттің түсіндіруін нақтылай түсіндіруі тиіс. Түсініктің нашарлауы психоз бен деменцияның белгісі болып табылады және емдеу жоспарын жасауда, сондай-ақ емдеуге келісім беру қабілетін бағалауда маңызды рөл атқарады. Аносогнозия – пациенттің неврологиялық кемшілігі немесе психикалық жағдайынан хабарсыз болуы.
The person's understanding of his or her mental illness is evaluated by exploring his or her explanatory account of the problem, and understanding of the treatment options. In this context, insight can be said to have three components: recognition that one has a mental illness, compliance with treatment, and the ability to re label unusual mental events (such as delusions and hallucinations) as pathological. As insight is on a continuum, the clinician should not describe it as simply present or absent, but should report the patient's explanatory account descriptively. Impaired insight is characteristic of psychosis and dementia, and is an important consideration in treatment planning and in assessing the capacity to consent to treatment. Anosognosia is the clinical term for the condition in which the patient is unaware of their neurological deficit or psychiatric condition.
Үкім
Соттану – науқастың дұрыс, негізделген және жауапты шешімдер қабылдау қабілеті. Соттануды қалыпты және бұзылған функциялар немесе салалар тұрғысынан қарастыру керек (мысалы, нашар соттану тек ұсақ ұрлыққа байланысты болуы мүмкін, ал қарым-қатынастарда, жұмыста және оқуда қалыпты жұмыс істей алады). Дәстүрлі түрде психикалық жағдайды бағалауда «көшеде мөрленген, адресі бар хат тапсаңыз, не істер едіңіз?» сияқты стандартты гипотетикалық сұрақтар қолданылатын. Алайда, қазіргі практикада науқастың нақты өмірдегі қиындықтар мен жағдайларға қалай ден қойғанын немесе қалай ден қоятынын анықтау маңызды. Бағалау кезінде адамның импульсивтілігі, әлеуметтік түсінігі, өзіне қатысты хабардарлығы және жоспарлау қабілеті сияқты атқарушы жүйесінің мүмкіндіктері ескеріледі. Соттанудың бұзылуы нақты диагнозға тән емес, бірақ мидың маңдай бөлігіне әсер ететін аурулардың айқын белгісі болуы мүмкін. Егер психикалық ауру салдарынан адамның соттану қабілеті төмендесе, бұл оның өзінің немесе басқалардың қауіпсіздігіне қатысты салдарға әкелуі мүмкін.
Judgment refers to the patient's capacity to make sound, reasoned and responsible decisions. One should frame judgement to the functions or domains that are normal versus impaired (e. g., poor judgement is isolated to petty theft, able to function in relationships, work, academics). Traditionally, the MSE included the use of standard hypothetical questions such as "what would you do if you found a stamped, addressed envelope lying in the street? "; however contemporary practice is to inquire about how the patient has responded or would respond to real life challenges and contingencies. Assessment would take into account the individual's executive system capacity in terms of impulsiveness, social cognition, self awareness and planning ability. Impaired judgment is not specific to any diagnosis but may be a prominent feature of disorders affecting the frontal lobe of the brain. If a person's judgment is impaired due to mental illness, there might be implications for the person's safety or the safety of others.
Мәдениеттік факторлар
МСЕ-ні әртүрлі мәдени ортада қолданғанда мәселелер туындауы мүмкін, дәрігер мен науқас әртүрлі мәдениет өкілдері болған жағдайда. Мысалы, науқастың мәдениетінде сыртқы түрі, мінез-құлқы және эмоцияларды білдіру нормалары басқаша болуы мүмкін. Мәдени нормалармен байланысты рухани және діни сенімдерді, сандырау мен елес көруден ажырату қажет – олардың тамыры әртүрлі екенін білмейтін адамға ұқсас көрінуі мүмкін. Когнитивтік бағалау кезінде науқастың тілі мен білім деңгейі де ескерілуі керек. Дәрігердің нәсілдік көзқарасы да қиындық тудыруы мүмкін. Егер аборигендермен жұмыс істесеңіз, жергілікті қауымдастықтың мәдени лидерлерімен немесе басқа дәрігерлермен кеңесу, МСЕ-ні жүргізу кезінде қандай мәдени факторлар ескерілгенін және әртүрлі мәдени контекстте қандай мәселелерге назар аудару қажет екенін анықтауға көмектеседі.
There are potential problems when the MSE is applied in a cross cultural context, when the clinician and patient are from different cultural backgrounds. For example, the patient's culture might have different norms for appearance, behavior and display of emotions. Culturally normative spiritual and religious beliefs need to be distinguished from delusions and hallucinations these may seem similar to one who does not understand that they have different roots. Cognitive assessment must also take the patient's language and educational background into account. Clinician's racial bias is another potential confounder. Consultation with cultural leaders in community or clinicians when working with Aboriginal people can help guide if any cultural phenomena has been considered when completing an MSE with Aboriginal patients and things to consider from a cross cultural context.
Балалар
Жас балалармен және зиякерлік мүмкіндіктері шектеулі адамдар сияқты тіл білімі шектеулі адамдармен МЭБ жүргізуде ерекше қиындықтар туындайды. Сарапшы адамның көңіл-күйін, ой-пікірлерін немесе қабылдауларын сипаттау үшін қолданған сөздерін анықтап, түсіндіреді, себебі сөздер емтиханшы түсінгеннен өзгеше мағынада қолданылуы мүмкін. Осындай жағдайда, тәжірибелерді еске түсіруге және түсіндіруге көмектесу үшін ойыншықтар, қуыршақтар, сурет салу материалдары немесе диаграммалар (мысалы, эмоцияларды көрсететін әртүрлі бет-әлпеттер) сияқты құралдар қолданылуы мүмкін.
There are particular challenges in carrying out an MSE with young children and others with limited language such as people with intellectual impairment. The examiner would explore and clarify the individual's use of words to describe mood, thought content or perceptions, as words may be used idiosyncratically with a different meaning from that assumed by the examiner. In this group, tools such as play materials, puppets, art materials or diagrams (for instance with multiple choices of facial expressions depicting emotions) may be used to facilitate recall and explanation of experiences.